Η ελληνική στεγαστική αγορά βρίσκεται αντιμέτωπη με βαθιές ανισορροπίες, οι οποίες καθιστούν ολοένα και δυσκολότερη την πρόσβαση των πολιτών σε προσιτή κατοικία. Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα της μελέτης που εκπόνησε το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.

Σύμφωνα με την ανάλυση, οι ζητούμενες τιμές κατοικιών στην Ελλάδα έχουν αυξηθεί κατά περίπου 85% από το 2016, την ώρα που το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών ενισχύθηκε μόλις κατά 47%. Η εξέλιξη αυτή έχει οδηγήσει σε σημαντική επιδείνωση της στεγαστικής προσιτότητας, καθώς το 2025 το διάμεσο στεγαστικό κόστος ξεπέρασε το ένα τρίτο του διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών. Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι περίπου 2 στα 5 νοικοκυριά δαπανούν πλέον περισσότερο από το 40% των εισοδημάτων τους για τη στέγαση.

Ιδιαίτερα πιεστική εμφανίζεται η κατάσταση στην αγορά ενοικίων. Η μέση ζητούμενη τιμή διαμορφώνεται στα 575 ευρώ μηνιαίως σε πανελλαδικό επίπεδο και φθάνει τα 785 ευρώ στην Αττική, επιβαρύνοντας σημαντικά τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς. Παράλληλα, η μελέτη καταγράφει σοβαρές αναντιστοιχίες μεταξύ της προσφοράς και των πραγματικών αναγκών των πολιτών. Ένα στα 3 ακίνητα που διατίθενται προς πώληση έχει επιφάνεια άνω των 120 τ.μ., ενώ η ζήτηση στρέφεται ολοένα και περισσότερο σε μικρότερες κατοικίες. Στην Αττική και τη Θεσσαλονίκη μόλις το 30% των διαθέσιμων κατοικιών προς ενοικίαση είναι μικρότερο από 60 τ.μ., ποσοστό αισθητά χαμηλότερο από το περίπου 55% που καταγράφεται στην υπόλοιπη χώρα.

Ξεχωριστό κεφάλαιο της έκθεσης αποτελεί η ραγδαία ανάπτυξη των βραχυχρόνιων μισθώσεων. Οι σχετικές καταχωρίσεις αυξήθηκαν κατά 240% την περίοδο 2017-2024, φθάνοντας τις 230.000 σε όλη τη χώρα. Σύμφωνα με την ανάλυση, η μεγάλη συγκέντρωση ακινήτων σε πλατφόρμες βραχυχρόνιας μίσθωσης συνδέεται με υψηλότερες τιμές κατοικιών και με περιορισμό της διαθεσιμότητας ακινήτων για μακροχρόνια ενοικίαση, ιδιαίτερα σε περιοχές με αυξημένη ζήτηση.

Η έκθεση καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το πρόβλημα της στέγασης στην Ελλάδα δεν οφείλεται μόνο στην επάρκεια κατοικιών, αλλά κυρίως στον τρόπο κατανομής τους και στις στρεβλώσεις που έχουν δημιουργηθεί στην αγορά. Για τον λόγο αυτό προτείνονται παρεμβάσεις που περιλαμβάνουν περιορισμούς στις βραχυχρόνιες μισθώσεις, ενίσχυση της κοινωνικής κατοικίας και μέτρα που θα αυξήσουν την προσφορά προσιτών κατοικιών για τα ελληνικά νοικοκυριά.