Η ανακοίνωση της ΕΛΣΤΑΤ που δείχνει πως η ανεργία στα νησιά του Βορείου Αιγαίου το α' τρίμηνο του 2026 υποχώρησε στο 6% είναι ένα εντυπωσιακό στοιχείο. Ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι ότι ο αριθμός των ανέργων που καταγράφει η ΕΛΣΤΑΤ μειώθηκε από τους 18.500 σε 5.100 από το α' τρίμηνο του 2019 ως το α' τρίμηνο του 2026. Χρειάζεται αρκετή μελέτη των στοιχείων της ΕΛΣΤΑΤ για να διαπιστώσει κανείς τί πραγματικά συμβαίνει στις νησιωτικές οικονομίες του Βορείου Αιγαίου, καθώς τα δελτία τύπου που ανακοινώνουν τα αποτελέσματα κάθε τριμήνου δεν δίνουν πλήρη εικόνα.

Μια προσεκτική μελέτη των στοιχείων δείχνει μείωση του συνολικού πληθυσμού των νησιών του Βορείου Αιγαίου - άνω των 15 ετών και κάτω των 89 ετών - που καταγράφει η ΕΛΣΤΑΤ κατά 1.500 άτομα. Πρόκειται για ανθρώπους που είτε έφυγαν από τη ζωή είτε έφυγαν από τα νησιά του Βορείου Αιγαίου αναζητώντας εργασία και μια καλύτερη ζωή σε άλλες περιοχές της χώρας και στο εξωτερικό.

Το δεύτερο στοιχείο που παρατηρούμε είναι πως παράλληλα με τη μείωση του ποσοστού της ανεργίας καταγράφεται μείωση του ποσοστού των απασχολουμένων . Το 2019 ήταν 55% (πολύ χαμηλό για τα Ευρωπαϊκά επίπεδα), ενώ το 2026 υποχώρησε ακόμη πιο χαμηλά στο 51,4%. Αιτία είναι η αύξηση του τμήματος του πληθυσμού που βρίσκεται εκτός του εργατικού δυναμικού κατά 5.300 άτομα.

Ειδικότερα τα στοιχεία δείχνουν πως τα άτομα εκτός του εργατικού δυναμικού στο Βόρειο Αιγαίο αυξήθηκαν σε 80.200 το α' τρίμηνο του 2026, έναντι 79.800 το 2025, 80.700 το 2024 και 81.900 το 2023. Παρά τη μικρή αποκλιμάκωση σε σχέση με το 2023, ο αριθμός παραμένει σημαντικά υψηλότερος από τα 74.900 που καταγράφηκαν το α' τρίμηνο του 2019. Μέσα σε επτά χρόνια, τα άτομα εκτός εργατικού δυναμικού αυξήθηκαν κατά 5.300 άτομα ή περίπου 7,1%.

Άτομα εκτός του εργατικού δυναμικού, σύμφωνα με τον ορισμό που χρησιμοποιεί, η ΕΛΣΤΑΤ είναι τα άτομα που δεν χαρακτηρίζονται απασχολούμενοι ή άνεργοι
σύμφωνα με τους ορισμούς της απασχόλησης και της ανεργίας (δηλαδή, άτομα ηλικίας κάτω των 15 ετών, άτομα άνω των 89 ετών ή άτομα ηλικίας 15 - 89 ετών τα οποία δεν ήταν ούτε απασχολούμενοι ούτε άνεργοι κατά τη διάρκεια της εβδομάδας αναφοράς). Στην κατηγορία αυτή εμπίπτουν οι συνταξιούχοι και όσοι για λόγους υγείας ή άλλους κοινωνικούς λόγους δεν μπορούν να εργαστούν.

Κοντολογίς, η γρήγορη έξοδος στην σύνταξη για μεγάλο αριθμό εργαζομένων και αυτοαπασχολουμένων, ο αποκλεισμός από την εργασία για λόγους υγείας ή κοινωνικούς λόγους και η μείωση των νέων εργαζομένων παίζουν κρίσιμο ρόλο στην μείωση των ποσοστών της ανεργίας στα νησιά του Βορείου Αιγαίου. Πρόκειται για την κρυφή ανεργία που κανείς δεν τη μετράει.

Η εξέλιξη της ανεργίας στο Βόρειο Αιγαίο

Η εικόνα της αγοράς εργασίας στο Βόρειο Αιγαίο το α' τρίμηνο του 2026 εμφανίζεται σαφώς βελτιωμένη σε σχέση με το 2025 και ακόμη περισσότερο σε σχέση με το 2019. Η ανεργία περιορίστηκε στο 6%, από 7,5% το 2025, 7,7% το 2024, 12,4% το 2023 και 20,2% το 2019. Δηλαδή, μέσα σε 7 χρόνια, το ποσοστό ανεργίας μειώθηκε κατά 14,2 ποσοστιαίες μονάδες.

Ο απόλυτος αριθμός των ανέργων μειώθηκε από 18.500 άτομα το α' τρίμηνο του 2019, σε 5.100 το α' τρίμηνο του 2026. Πρόκειται για μείωση κατά 13.400 άτομα. Σε σχέση με το 2025, οι άνεργοι μειώθηκαν από 8.000 σε 5.100, δηλαδή κατά 2.900 άτομα.

Αύξηση των απασχολουμένων κατά 6.600 άτομα

Την ίδια περίοδο, οι απασχολούμενοι αυξήθηκαν. Το 2026 καταγράφονται 79.500 απασχολούμενοι, από 77.100 το 2025 και 72.900 το 2019. Αυτό σημαίνει ότι μέσα σε έναν χρόνο προστέθηκαν 2.400 απασχολούμενοι, ενώ σε σύγκριση με το 2019 η αύξηση φτάνει τα 6.600 άτομα. Δεν είναι λίγοι εκείνοι που υποστηρίζουν πως από το 2019 με την εφαρμογή μέτρων όπως η κάρτα εργασίας μειώθηκε δραστικά η αδήλωτη εργασία και έτσι εμφανίζεται αυξημένος ο αριθμός των εργαζομένων.

Ωστόσο, η βελτίωση της ανεργίας δεν συνοδεύεται από αντίστοιχη αύξηση της συμμετοχής στον οικονομικά ενεργό πληθυσμό. Το ποσοστό εργατικού δυναμικού βρίσκεται στο 51,4% το 2026, ελαφρώς χαμηλότερα από το 51,6% του 2025 και αισθητά χαμηλότερα από το 55% του 2019. Αυτό δείχνει ότι λιγότεροι κάτοικοι άνω των 15 ετών συμμετέχουν στην αγορά εργασίας σε σχέση με την προ πανδημίας περίοδο.