Η Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Μυτιλήνης μετατρέπει την ιστορία της Λέσβου σε μια διαδραστική εμπειρία για τα παιδιά, αξιοποιώντας ψηφιακά εργαλεία, εκπαιδευτικά παιχνίδια και πρωτότυπες συνεργασίες με το Πανεπιστήμιο Αιγαίου και τα σχολεία. Την ίδια στιγμή, όμως, η λειτουργία της δοκιμάζεται από τη σοβαρή έλλειψη προσωπικού, που ήδη οδήγησε στη διακοπή της λειτουργίας της τα Σάββατα και απειλεί να αναστείλει σημαντικές δράσεις ψηφιοποίησης και τεκμηρίωσης του πολύτιμου αρχειακού της υλικού.

Από τις εφημερίδες του 19ου αιώνα στους ψηφιακούς χάρτες

Μιλώντας στο «Ν» 99 fm, η διευθύντρια της Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης Μυτιλήνης, Μαρία Γρηγορά, παρουσίασε το πλούσιο εκπαιδευτικό έργο που υλοποιεί η βιβλιοθήκη, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στις δράσεις που συνδέουν την τοπική ιστορία με τις νέες τεχνολογίες.

Όπως ανέφερε, φέτος υλοποιήθηκε πιλοτικά, σε συνεργασία με το 6ο Δημοτικό Σχολείο Μυτιλήνης και το Εργαστήριο Γεωπληροφορικής του Τμήματος Γεωγραφίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου, ένα πρόγραμμα μέσα από το οποίο οι μαθητές μελέτησαν τη «χρυσή εποχή» της Λέσβου στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ού αιώνα.

Αξιοποιώντας εφημερίδες, φωτογραφικό και αρχειακό υλικό της βιβλιοθήκης, τα παιδιά αναζήτησαν στοιχεία για τις μετακινήσεις των Λέσβιων προς την Κωνσταντινούπολη, τη Σμύρνη, την Αίγυπτο και την Αμερική και στη συνέχεια δημιούργησαν διαδραστικούς χάρτες, βίντεο και ηχητικές αφηγήσεις, αναπαριστώντας πρόσωπα και ιστορίες της εποχής.

Στόχος είναι η εφαρμογή να ολοκληρωθεί και από τη νέα σχολική χρονιά να επεκταθεί σε περισσότερα σχολεία, προσφέροντας δωρεάν πρόσβαση στο ψηφιακό υλικό.

Εκπαιδευτικά παιχνίδια και βιωματική μάθηση

Παράλληλα, η βιβλιοθήκη έχει αναπτύξει δράσεις και για μικρότερες ηλικίες. Μέσα από τον «Τροχό της Βιβλιοθήκης», ένα διαδραστικό παιχνίδι σε tablet, μαθητές νηπιαγωγείου και δημοτικού συμμετέχουν σε ομαδικές δραστηριότητες με ερωτήσεις γνώσεων, τοπικής ιστορίας και εκπαιδευτικού περιεχομένου.

Όπως εξήγησε η κ. Γρηγορά, η φιλοσοφία της βιβλιοθήκης δεν περιορίζεται σε μια απλή ξενάγηση, αλλά επιδιώκει κάθε επίσκεψη να αποτελεί μια βιωματική εμπειρία που θα κάνει τα παιδιά να αγαπήσουν το βιβλίο και την έρευνα.

Η ίδια σημείωσε πως πολλοί μαθητές επιστρέφουν αργότερα μαζί με τους γονείς τους για να αποκτήσουν κάρτα μέλους και να δανειστούν βιβλία, κάτι που αποδεικνύει ότι οι δράσεις αυτές αποδίδουν ουσιαστικά αποτελέσματα.

Αυτοεξυπηρέτηση στον δανεισμό βιβλίων

Μια ακόμη καινοτομία που εφαρμόζεται ήδη είναι το νέο σύστημα αυτοματοποιημένου δανεισμού και επιστροφής βιβλίων, το οποίο εγκαταστάθηκε μέσω προγράμματος του Υπουργείου Παιδείας.

Οι μικροί αναγνώστες μπορούν πλέον, χρησιμοποιώντας την προσωπική τους κάρτα, να δανείζονται και να επιστρέφουν μόνοι τους τα βιβλία τους μέσα από ειδικό μηχάνημα, μια διαδικασία που –όπως είπε η διευθύντρια– έχει ενθουσιάσει ιδιαίτερα τα παιδιά.

Κατά τη θερινή περίοδο, η βιβλιοθήκη παραμένει επίσης ένας ζωντανός χώρος δημιουργικής απασχόλησης, με ανοιχτή αυλή, επιτραπέζια παιχνίδια και αναγνωστήριο για παιδιά και γονείς.

Η έλλειψη προσωπικού φέρνει περιορισμούς

Παρά το πλούσιο έργο της, η Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη βρίσκεται αντιμέτωπη με σοβαρά προβλήματα στελέχωσης.

Όπως εξήγησε η κ. Γρηγορά, το μόνιμο προσωπικό αποτελείται ουσιαστικά από δύο εργαζόμενους που εξυπηρετούν το κοινό, ενώ μέχρι σήμερα σημαντικό μέρος του έργου υποστηριζόταν από δύο αποσπασμένους εκπαιδευτικούς.

Οι εκπαιδευτικοί αυτοί είχαν αναλάβει, μεταξύ άλλων, την καταλογογράφηση περιοδικών, την ψηφιοποίηση ιστορικών εφημερίδων, τη δημιουργία ευρετηρίων αλλά και την εκπαίδευση μαθητών του Πρότυπου Γενικού Λυκείου Μυτιλήνης στην ψηφιοποίηση σπάνιων παλαιτύπων και χειρογράφων του 15ου και 16ου αιώνα.

Ωστόσο, καμία από τις αποσπάσεις που ζήτησε φέτος η βιβλιοθήκη δεν εγκρίθηκε, γεγονός που έχει ως συνέπεια την αποχώρηση των δύο εκπαιδευτικών και την αναστολή σημαντικών εργασιών.

Η πρώτη άμεση επίπτωση ήταν η απόφαση να παραμείνει η βιβλιοθήκη κλειστή τα Σάββατα έως τις 31 Αυγούστου, ενώ εκφράζεται η ελπίδα ότι το Υπουργείο θα επανεξετάσει το ζήτημα, καθώς αντίστοιχο πρόβλημα αντιμετωπίζουν και πολλές άλλες δημόσιες βιβλιοθήκες της χώρας.

Νέο Διοικητικό Συμβούλιο και σχεδιασμός για το μέλλον

Η κ. Γρηγορά αναφέρθηκε και στη συγκρότηση του νέου Διοικητικού Συμβουλίου της βιβλιοθήκης, έπειτα από δύο χρόνια χωρίς διοίκηση, γεγονός που –όπως είπε– είχε δημιουργήσει σημαντικές δυσκολίες στη λειτουργία της.

Όπως τόνισε, προτεραιότητα αποτελεί η διευθέτηση των εκκρεμοτήτων που έχουν συσσωρευτεί, ενώ ήδη σχεδιάζονται νέες συνεργασίες και δράσεις με το Πανεπιστήμιο Αιγαίου και άλλους φορείς.

Παράλληλα, κάλεσε το κοινό να παρακολουθεί τις αναρτήσεις της Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης Μυτιλήνης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπου δημοσιεύονται συστηματικά ιστορικά τεκμήρια, παλιές εφημερίδες και σπάνιο αρχειακό υλικό που φωτίζει άγνωστες πτυχές της ιστορίας και της καθημερινής ζωής της Λέσβου.