Σημαντικές αναταράξεις καταγράφονται στη διεθνή ναυτιλία και στις αγορές ενέργειας, καθώς η νέα κλιμάκωση του πολέμου στο Ιράν οδηγεί τις ναυτιλιακές εταιρείες σε επανεκτίμηση του ρίσκου διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ. Το στρατηγικό πέρασμα, από το οποίο διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου και μεγάλες ποσότητες υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο της διεθνούς ανησυχίας.

Τα τελευταία στοιχεία δείχνουν αισθητή επιβράδυνση της κυκλοφορίας δεξαμενόπλοιων, καθώς οι συνεχείς στρατιωτικές εξελίξεις, οι επιθέσεις σε εμπορικά πλοία και η αβεβαιότητα γύρω από την ασφάλεια των θαλάσσιων διαδρόμων αυξάνουν το λειτουργικό και ασφαλιστικό κόστος των μεταφορών. Είναι χαρακτηριστικό ότι μέσα σε λίγες ημέρες ο αριθμός των πλοίων που διέρχονται καθημερινά από τα Στενά μειώθηκε σημαντικά, σηματοδοτώντας την πρώτη ουσιαστική επιβράδυνση μετά την προσωρινή αποκλιμάκωση των συγκρούσεων.

Ανάμεσα στα πλοία που εξακολουθούν να δραστηριοποιούνται στην περιοχή βρίσκονται δεξαμενόπλοια της QatarEnergy, αλλά και το ελληνικών συμφερόντων Gas Log Shanghai, γεγονός που αναδεικνύει το άμεσο ενδιαφέρον της ελληνικής ναυτιλίας για τις εξελίξεις. Παράλληλα, μεγάλοι εισαγωγείς ενέργειας, όπως η Ιαπωνία, έχουν ήδη περιορίσει σημαντικά την παρουσία του εμπορικού τους στόλου στον Περσικό Κόλπο, μειώνοντας δραστικά τόσο τον αριθμό των πλοίων όσο και των πληρωμάτων που παραμένουν στην περιοχή.

Διαπραγματεύσεις για νέο πλαίσιο διέλευσης

Την ίδια ώρα, σε πλήρη εξέλιξη βρίσκονται οι διεθνείς διαβουλεύσεις για το μέλλον της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ. Στο τραπέζι βρίσκεται η δημιουργία ενός νέου συστήματος χρεώσεων που θα συνδέεται με υπηρεσίες ασφάλειας και υποστήριξης της ναυσιπλοΐας, χωρίς όμως να μετατρέπεται σε υποχρεωτικό τέλος διέλευσης.

Η Ευρώπη εμφανίζεται διατεθειμένη να εξετάσει εθελοντικές οικονομικές εισφορές, υπό την προϋπόθεση ότι αυτές θα συμβαδίζουν με το διεθνές ναυτικό δίκαιο και θα έχουν την έγκριση του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (IMO). Αντίθετα, το Ομάν, που ελέγχει μεγάλο μέρος των χωρικών υδάτων των Στενών, απορρίπτει κάθε σκέψη για υποχρεωτικά τέλη, επιμένοντας ότι η ελεύθερη διέλευση αποτελεί θεμελιώδη αρχή του διεθνούς δικαίου.

Το Ιράν αναζητά μεγαλύτερο ρόλο

Στην Τεχεράνη συνεχίζονται οι συζητήσεις για το νέο καθεστώς λειτουργίας των Στενών, με πληροφορίες να κάνουν λόγο για διαφορετικές προσεγγίσεις ακόμη και στο εσωτερικό της ιρανικής ηγεσίας. Την ίδια στιγμή, το Ομάν επιχειρεί να διαδραματίσει ρόλο διαμεσολαβητή, προωθώντας ένα μοντέλο συνεργασίας αντίστοιχο με εκείνο που εφαρμόζεται στα Στενά της Μαλάκκα.

Παράλληλα, οι Ηνωμένες Πολιτείες ζητούν δημόσιες εγγυήσεις από το Ιράν ότι τα εμπορικά πλοία δεν θα αποτελούν στόχο επιθέσεων, ενώ οι συνομιλίες συνεχίζονται σε διπλωματικό επίπεδο με στόχο την αποκατάσταση της ομαλής ναυσιπλοΐας.

Οι αγορές παρακολουθούν με ανησυχία

Οι εξελίξεις στα Στενά του Ορμούζ δεν αφορούν μόνο τη ναυτιλία αλλά και την παγκόσμια οικονομία. Κάθε περιορισμός στη διέλευση πλοίων μεταφράζεται σε αυξημένα ασφάλιστρα κινδύνου, υψηλότερο κόστος μεταφοράς και μεγαλύτερη αβεβαιότητα για την ομαλή τροφοδοσία των διεθνών αγορών με πετρέλαιο και φυσικό αέριο.

Για τον λόγο αυτό, επενδυτές, ενεργειακοί όμιλοι και ναυτιλιακές εταιρείες παρακολουθούν στενά τόσο την πορεία των διαπραγματεύσεων όσο και τις στρατιωτικές εξελίξεις στην περιοχή, καθώς οποιαδήποτε νέα κλιμάκωση θα μπορούσε να προκαλέσει νέο κύμα ανατιμήσεων στις διεθνείς τιμές της ενέργειας και να επηρεάσει συνολικά τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες.