Μια ανοιχτή πληγή για δεκάδες οικογένειες της Φίλιας φέρνει ξανά στην επιφάνεια η ένταξη νέου έργου, προϋπολογισμού 7 εκατ. ευρώ, για την αποκατάσταση των κατολισθήσεων και την ενίσχυση της οδικής ασφάλειας στον άξονα Καλλονής Σιγρίου.

Την ώρα που το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών δρομολογεί συμπληρωματικές παρεμβάσεις για την αποκατάσταση των προβλημάτων του δρόμου, 145 ιδιοκτήτες ακινήτων στην περιοχή μεταξύ Φίλιας και Μονής Λειμώνος εξακολουθούν να περιμένουν την πλήρη αποζημίωσή τους για τις αναγκαστικές απαλλοτριώσεις.

Σύμφωνα με όσα δήλωσε στο «Ν» ο πρόεδρος της Κοινότητας Φίλιας, Σταύρος Σκαλοχωρίτης, από τους 145 ιδιοκτήτες μόλις 20 έχουν λάβει κάποιο ποσό. Μόνο πέντε, όμως, φέρονται να έχουν εισπράξει την ορθή αποζημίωση, ενώ άλλοι 15 έλαβαν μέρος των χρημάτων που δικαιούνται. Οι υπόλοιποι 125 δεν έχουν εισπράξει μέχρι σήμερα ούτε ένα ευρώ.

Νέα χρηματοδότηση 7 εκατομμύρια  ευρώ για τον δρόμο

Η αποκατάσταση των βλαβών και η ενίσχυση της ασφάλειας του οδικού άξονα εντάχθηκαν στο Τομεακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών για την περίοδο 2026 έως 2030, με συνολικό προϋπολογισμό 7 εκατ. ευρώ.

Το νέο έργο περιλαμβάνει γεωτεχνικές παρεμβάσεις σε τέσσερις σημαντικές θέσεις αστοχιών, άρση καταπτώσεων σε ακόμη 15 σημεία, σταθεροποίηση πρανών, αποστραγγιστικά έργα, επισκευές στο οδόστρωμα, νέα στηθαία ασφαλείας, αποκατάσταση της σήμανσης και εγκατάσταση επιπλέον οδοφωτισμού. Στόχος είναι να ανοίξει ξανά το τμήμα που παραμένει κλειστό και να αποκατασταθεί η λειτουργικότητα του άξονα. Η πράξη έχει ημερομηνία έναρξης την 22α Ιουνίου 2026 και προβλεπόμενη ολοκλήρωση έως το τέλος του 2030.

«Η ιστορία αυτή κρατά 15 χρόνια»

 Πίσω από το μεγάλο οδικό έργο βρίσκονται κάτοικοι της περιοχής που παραχώρησαν υποχρεωτικά τα χωράφια τους, έχασαν ελαιόδεντρα και στερήθηκαν παραγωγικές ιδιοκτησίες, χωρίς να έχουν λάβει την οικονομική αποκατάσταση που περίμεναν.

«Η ιστορία αυτή κρατά περίπου 15 χρόνια», σημείωσε ο Σταύρος Σκαλοχωρίτης, επιβεβαιώνοντας ότι υπάρχουν κάτοικοι που όχι μόνο έχασαν μέρος ή το σύνολο της περιουσίας τους, αλλά στερήθηκαν και το εισόδημα που αυτή τους απέφερε.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση ιδιοκτήτη ελαιοκτήματος το οποίο απέδιδε περίπου 300 κιλά ελαιόλαδο τον χρόνο. Με την κατασκευή του δρόμου έχασε τόσο το χωράφι όσο και το ετήσιο αγροτικό του εισόδημα, χωρίς να έχει εισπράξει μέχρι σήμερα αποζημίωση.

Η απώλεια, επομένως, δεν περιορίζεται στην αξία της γης. Για αρκετούς ιδιοκτήτες πρόκειται για διαρκή οικονομική ζημιά, η οποία συσσωρεύεται κάθε χρόνο όσο παραμένει άλυτη η υπόθεση.

Ένας πολυετής διοικητικός και δικαστικός λαβύρινθος

Η αναγκαστική απαλλοτρίωση για την κατασκευή του έργου κηρύχθηκε στα τέλη του 2012 και δημοσιεύθηκε στις αρχές του 2013. Ακολούθησαν αλλεπάλληλες δικαστικές αποφάσεις, πίνακες παρακατάθεσης, διορθώσεις και νέες διοικητικές διαδικασίες.

Το 2016 εκδόθηκε απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Βορείου Αιγαίου και τον Ιανουάριο του 2017 συντάχθηκε πίνακας αποζημιώσεων ανά ιδιοκτησία. Το 2018 καθορίστηκε προσωρινή τιμή μονάδας, ενώ με την απόφαση 24/2022 του Τριμελούς Εφετείου Βορείου Αιγαίου ορίστηκε η οριστική τιμή αποζημίωσης. Στις 2 Ιανουαρίου 2023 το Ελληνικό Δημόσιο άσκησε αναίρεση ενώπιον του Αρείου Πάγου.

Το πρόβλημα έγινε ακόμη πιο σύνθετο από τις ελλείψεις και τις αστοχίες στις αρχικές κτηματολογικές καταγραφές. Σε αρκετές περιπτώσεις χρειάστηκε να διορθωθούν τα στοιχεία των ιδιοκτησιών, να προστεθούν επικείμενα, όπως δέντρα και άλλες εγκαταστάσεις, και να ενσωματωθούν δικαστικές αποφάσεις αναγνώρισης δικαιούχων.

Σε επίσημη απάντησή του τον Ιούνιο του 2025, το Υπουργείο ανέφερε ότι η διαδικασία του διορθωτικού κτηματολογίου είχε παγώσει εξαιτίας της αυτοδίκαιης άρσης της απαλλοτρίωσης, καθώς η αποζημίωση δεν είχε παρακατατεθεί εμπρόθεσμα. Τον Ιούλιο του 2024 αποφασίστηκε η μερική διατήρηση της απαλλοτρίωσης για 215 ακίνητα, ενώ τα διορθωτικά και ανακλητικά κτηματολόγια βρίσκονταν ακόμη σε διαδικασία ελέγχου και έγκρισης. 

Το ίδιο έγγραφο διευκρινίζει ότι, μετά την ολοκλήρωση του διορθωτικού κτηματολογίου, πρέπει να συνταχθεί νέος πίνακας παρακατάθεσης, ώστε να εφαρμοστεί η απόφαση του Εφετείου για την οριστική τιμή αποζημίωσης.

Ο δρόμος ολοκληρώθηκε, οι ιδιοκτήτες ακόμη περιμένουν

Το ζήτημα των αποζημιώσεων έχει φτάσει επανειλημμένα στη Βουλή. Ήδη από τον Δεκέμβριο του 2023, κατά τη συζήτηση σχετικής ερώτησης της βουλεύτριας Λέσβου του ΚΚΕ Μαρίας Κομνηνάκα, η κυβέρνηση είχε αναγνωρίσει ότι οι αποζημιώσεις θα έπρεπε να καταβληθούν μετά την οριστικοποίηση της τιμής μονάδας. 

Για τους 125 ιδιοκτήτες που δεν έχουν λάβει ούτε ένα ευρώ, αλλά και για εκείνους που αποζημιώθηκαν μόνο εν μέρει, το αίτημα παραμένει σαφές, μέχρι και σήμερα, και αφορά την συντόμευση των γραφειοκρατικών διαδικασιών ώστε  να ξεκαθαρίσει το ιδιοκτησιακό καθεστώς και να καταβληθούν στο ακέραιο τα ποσά που δικαιούνται.