Ένα νέο μοντέλο για το Λύκειο, την πρόσβαση στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση και την τεχνική κατάρτιση παρουσίασε η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη (ΕΛΑΣ), καταθέτοντας τις «5+1 εμβληματικές παρεμβάσεις» της για την εκπαίδευση.

Στο επίκεντρο της πρότασης βρίσκεται η σταδιακή κατάργηση των Πανελλαδικών Εξετάσεων, με την ΕΛΑΣ να υποστηρίζει ότι το σημερινό σύστημα λειτουργεί ως ένα «ακριβό για τις οικογένειες και ψυχοφθόρο διόδιο στη γνώση και τη μάθηση». Στόχος, όπως επισημαίνεται, είναι να δοθεί ανάσα σε μαθητές και γονείς και να περιοριστεί ο ρόλος της παραπαιδείας.

Νέο Λύκειο με έμφαση στη μόρφωση

Η πρώτη βασική παρέμβαση αφορά τη συνολική αναμόρφωση του Λυκείου, ώστε να πάψει να λειτουργεί ως «προθάλαμος του φροντιστηρίου» και να αποκτήσει αυτοτελή μορφωτικό χαρακτήρα.

Η πρόταση προβλέπει ενιαίο πρόγραμμα γενικής παιδείας στην Α΄ και τη Β΄ Λυκείου, ενώ η επιλογή κατεύθυνσης θα γίνεται στη Γ΄ τάξη. Παράλληλα, προτείνεται η απομάκρυνση ύλης πανεπιστημιακού επιπέδου από το σχολικό πρόγραμμα, με βασική επιδίωξη η γνώση να αποκτήσει μεγαλύτερο βάθος και να μη βασίζεται στην αποστήθιση ενός υπερβολικά μεγάλου όγκους πληροφοριών.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην υιοθέτηση σύγχρονων διεθνών εκπαιδευτικών πρακτικών, οι οποίες θα καλλιεργούν την κριτική σκέψη, την έρευνα, τη δημιουργικότητα και τη σύνθετη αξιολόγηση γνώσεων και δεξιοτήτων.

Αναβαθμισμένο και αξιόπιστο απολυτήριο

Κεντρικός πυλώνας του σχεδίου είναι η καθιέρωση ενός αναβαθμισμένου απολυτηρίου Λυκείου. Σύμφωνα με την ΕΛΑΣ, το απολυτήριο δεν πρέπει να αποτελεί απλώς ένα τυπικό «χαρτί», αλλά μια ουσιαστική πιστοποίηση γνώσεων, με διεθνείς προδιαγραφές και αναγνώριση.

Για τον σκοπό αυτό προτείνονται σύγχρονοι τρόποι εξέτασης και αξιολόγησης, καθώς και διαδικασίες που θα διασφαλίζουν την εκπαιδευτική αξιοπιστία και το αδιάβλητο του τίτλου σπουδών.

Ελεύθερη πρόσβαση σε τμήματα των ΑΕΙ

Η ΕΛΑΣ εισηγείται ένα νέο σύστημα εισαγωγής στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση. Σε όσα πανεπιστημιακά τμήματα ο αριθμός των υποψηφίων δεν ξεπερνά τις διαθέσιμες θέσεις, θα προβλέπεται ελεύθερη πρόσβαση, με μοναδική προϋπόθεση την κατοχή απολυτηρίου της Γ΄ Λυκείου.

Για τα τμήματα στα οποία η ζήτηση είναι μεγαλύτερη από τον αριθμό των προσφερόμενων θέσεων, προτείνεται μεταβατικά η διεξαγωγή εξετάσεων βαθμολογικής κατάταξης. Τελικός στόχος είναι η εισαγωγή να πραγματοποιείται αποκλειστικά με βάση τον βαθμό του αναβαθμισμένου απολυτηρίου.

Όπως υπογραμμίζει η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη, η αλλαγή πρέπει να διατηρήσει τον αδιάβλητο χαρακτήρα της διαδικασίας, προσθέτοντας παράλληλα εκπαιδευτική αξιοπιστία.

Κατάργηση της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής

Στις προτάσεις περιλαμβάνεται και η κατάργηση της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής. Η ΕΛΑΣ εκτιμά ότι η ΕΒΕ έχει λειτουργήσει ως πρόσθετος φραγμός για χιλιάδες υποψηφίους, αφήνοντας ταυτόχρονα κενές θέσεις σε πανεπιστημιακά τμήματα, ιδιαίτερα στην περιφέρεια.

Η κατάργησή της συνδέεται με τη συνολικότερη αλλαγή του τρόπου πρόσβασης στα ΑΕΙ και την ενίσχυση της δυνατότητας των νέων να συνεχίζουν τις σπουδές τους χωρίς τους σημερινούς αποκλεισμούς.

Πτυχίο και άδεια επαγγέλματος σε δύο χρόνια

Ξεχωριστή θέση στο πρόγραμμα κατέχει η Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση. Η πρόταση προβλέπει τη δημιουργία διετών προγραμμάτων μέσα στα πανεπιστήμια, στα οποία οι απόφοιτοι των ΕΠΑΛ θα εισάγονται χωρίς εξετάσεις. Δυνατότητα συμμετοχής θα έχουν και οι απόφοιτοι των Γενικών Λυκείων.

Με την ολοκλήρωση των δύο ετών, οι σπουδαστές θα αποκτούν πτυχίο επιπέδου 5 του Ευρωπαϊκού Πλαισίου Προσόντων, το οποίο θα αποτελεί ταυτόχρονα και άδεια άσκησης επαγγέλματος.

Τα προγράμματα θα οργανώνονται και θα υλοποιούνται με ευθύνη των ΑΕΙ, σε υποχρεωτική συνεργασία με παραγωγικούς και επαγγελματικούς φορείς. Θα αφορούν σύγχρονους κλάδους υψηλής ζήτησης, με στόχο τόσο τη δημιουργία επαγγελματικών διεξόδων για τους νέους όσο και τη στήριξη της παραγωγικής ανασυγκρότησης της χώρας.

Με το πλαίσιο των «5+1 παρεμβάσεων», η ΕΛΑΣ επιχειρεί να ανοίξει τη συζήτηση για μια συνολική αλλαγή της εκπαιδευτικής διαδρομής, από το Λύκειο μέχρι το πανεπιστήμιο και την επαγγελματική ένταξη, θέτοντας ως βασικούς άξονες τη δημόσια και δωρεάν εκπαίδευση, την ισότιμη πρόσβαση και τη σύνδεση των σπουδών με τις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας και της οικονομίας.