× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Τα παράξενα των αγρίκ(ι)κων

Γράφει ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΚΑΡΩΝΗΣ

Από το NEWSROOM Δημοσίευση 9/8/2023

Τα παράξενα των αγρίκ(ι)κων
' χρόνος ανάγνωσης

Προσθέστε το Νησί στις αναζητήσεις σας

Add stonisi.gr on Google ↗


Η ενασχόληση με τις αγρίτικες λέξεις, μου έδωσε την ευκαιρία να παρατηρήσω τα παρακάτω:

1. Την κατάληξη «–της» μερικών αρσενικών ουσιαστικών, την αλλάζουμε σε «-κ(ι)ς»:

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

π.χ. Παναγιώτης – Παναγιώκ(ι)ς
αλήτης – αλήκ(ι)ς
Αγρίτης – Αγρίκ(ι)ς
κλέφτης – κλεφκ(ι)ς


2. Σε πολλά ουδέτερα ουσιαστικά, αλλάζουμε την κατάληξη «-κι» σε «-τσ(ι)»:

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

π.χ. χαντάκι – χαντάτς(ι)
φαρμάκι – φαρμάτσ(ι)
μανίκι – μανίτσ(ι)
σοκάκι – σοκάτσ(ι)


3. Τον Παρατατικό ορισμένων ρημάτων, τον αλλάζουμε ως εξής:

π.χ. θαρρούσα – θαρρμ
βροντούσα – βροντμ
καθόμουνα – καθμ
φορούσα – φορμ


4. Από τον Αόριστο ορισμένων ρημάτων, αφαιρούμε την παραλήγουσα «-τη»:

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

π.χ. γράφτηκα – γράφκα
δανείστηκα – δανείσκα


5. Μετατρέπουμε το πρώτο φωνήεν από «υ» σε «ε», σε ορισμένες λέξεις:

π.χ. τυρί – τερί
δυνατός – δενατός
γυρίζω – γερίζω
μυρωδιά - μερωδιά

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ


6. Πολλές λέξεις τις μικραίνουμε πολύ:

π.χ. κριθάρι – κθαρ
κουνάβι – κναδ
κουβάρι – κβαρ

με χαρακτηριστικότερη το σουσάμι σε σαμ.


*Και μια σπάνια περίπτωση, που μεγαλώνουμε μια λέξη:

ξεχνώ – ξεχάνω


7. Σε κάποιες λέξεις, που ξεκινούν με ταυ και ακολουθεί (ι), το «τ-» μετατρέπεται σε «κ-»:

π.χ. τηγάνι – κ(ι)γαν(ι)
τινάζω – κ(ι)νάζω
τοίχος – κοίχος


8. Μετατρέπουμε το πρώτο γράμμα από «κ-» σε «τσ(ι)-» σε ορισμένες λέξεις:

π.χ. καιρός – τσ(ι)αιρός
κοιλιά – τσ(ι)λια
κυδώνι – τσ(ι)δων(ι)


9. Την κατάληξη «-τη» ή «-τι» ορισμένων λέξεων, μετατρέπουμε σε «-κ(ι)»:

π.χ. μύτη – μυκ(ι)
μάτι – μακ(ι)
πλάτη – πλακ(ι)


Σημείωση: Το (ι) παχαίνει το προηγούμενο σύμφωνο



Δείτε περισσότερα άρθρα μας στα αποτελέσματα αναζήτησης

Add stonisi.gr on Google ↗
ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Πολύωρες και επαναλαμβανόμενες διακοπές νερού στο Πυργί

Κάτοικος της περιοχής καταγγέλλει ότι ο οικισμός μένει χωρίς υδροδότηση ακόμη και για περισσότερες από 12 ώρες και ζητά απαντήσεις από τη ΔΕΥΑΛ
Πολύωρες και επαναλαμβανόμενες διακοπές νερού στο Πυργί
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Οι μύθοι μιας μαύρης επετείου

90 χρόνια από τη Μεταξική δικτατορία της 4ης Αυγούστου 1936
Οι μύθοι μιας μαύρης επετείου
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Η τεχνολογία στο… δρόμο μας

Γράφει η ΜΑΡΙΝΑ ΠΟΛΛΑΤΟΥ
Η τεχνολογία στο… δρόμο μας
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Μια καρέκλα που περίμενε 48 λεπτά

Γράφει ο ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΠΙΩΤΑΣ Πρώην Διευθυντής Β/θμιας Εκπαίδευσης Λέσβου και Σάμου
Μια καρέκλα που περίμενε 48 λεπτά
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Μια επίσκεψη στο τέμενος Μπαλίζαντε Χασάν Μπέη

Γράφει ο ΚΩΣΤΑΣ ΜΑΓΟΣ, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας
Μια επίσκεψη στο τέμενος Μπαλίζαντε Χασάν Μπέη
ΟΙ ΑΠΕΝΑΝΤΙ

Βόρειο Αιγαίο και Αλιαγά ενισχύουν τους διαύλους συνεργασίας

Ακτοπλοϊκή σύνδεση, τουρισμός και επιχειρηματικές σχέσεις στο επίκεντρο της συνάντησης στην Περιφέρεια
Βόρειο Αιγαίο και Αλιαγά ενισχύουν τους διαύλους συνεργασίας
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Λέσβιοι φιλόλογοι συγγραφείς

Γράφει ο ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ
Λέσβιοι φιλόλογοι συγγραφείς
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Με αφορμή μια ανάρτηση του κ. Τσίπρα από τη Λέσβο

Γράφει το μέλος της Γραμματείας της ΚΕ του ΚΚΕ ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΜΑΡΟΥΠΑΣ
Με αφορμή μια ανάρτηση του κ. Τσίπρα από τη Λέσβο
ΟΙ ΑΠΕΝΑΝΤΙ

Εκδήλωση με την συγγραφέα Ειρήνη Βεκρή στο Αιβαλί

Στο Αϊβαλί, λίγο πιο πέρα από το Στέκι του Μπαλή
Εκδήλωση με την συγγραφέα Ειρήνη Βεκρή στο Αιβαλί
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Ioυλιανά 61 χρόνια μετά

Γράφει ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΑΡΑΜΑΛΗΣ
Ioυλιανά 61 χρόνια μετά