Κάθε χρόνο, την 1η Οκτωβρίου, εορτάζεται η Παγκόσμια Ημέρα Ηλικιωμένων, μια ημέρα που καθιερώθηκε από τον ΟΗΕ το 1990 με σκοπό να τιμήσει τους ανθρώπους της τρίτης ηλικίας και να αναδείξει τα ζητήματα που αντιμετωπίζουν. Τα δεδομένα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας δείχνουν τη ραγδαία αύξηση του ηλικιωμένου πληθυσμού: από 600 εκατομμύρια ανθρώπους άνω των 60 ετών το 2000, ο αριθμός αναμένεται να ξεπεράσει τα 2 δισεκατομμύρια μέχρι το 2050. Στην Ελλάδα, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, από τα 10,4 εκατομμύρια κατοίκους το 2023, πάνω από 2,6 εκατομμύρια ήταν ηλικίας άνω των 60 ετών, δηλαδή το 25,3% του πληθυσμού.

Ο πρόεδρος του Περιφερειακού Τμήματος Λέσβου, Χίου και Σάμου του Πανελλήνιου Συλλόγου Φυσικοθεραπευτών, Νικόλαος Καρύτης, επισημαίνει ότι η γήρανση δεν πρέπει να ταυτίζεται με φθορά, αδυναμία και εξάρτηση. Αντίθετα, μπορεί να είναι μια περίοδος ανεξαρτησίας και αξιοπρέπειας, με τη σωστή φροντίδα και τις κατάλληλες παρεμβάσεις. Σε αυτό το πλαίσιο, η φυσικοθεραπεία αποτελεί βασικό κρίκο για την ενίσχυση της υγείας και της ποιότητας ζωής των ηλικιωμένων. 

Η θεραπευτική άσκηση, η πρόληψη, η αποκατάσταση και η συνεχή φροντίδα από εξειδικευμένους επαγγελματίες βοηθούν στην αντιμετώπιση της ευαλωτότητας, της έλλειψης ισορροπίας και της μειωμένης αυτονομίας που συχνά συνοδεύουν τα γηρατειά. Έρευνες δείχνουν ότι με σωστό πρόγραμμα ασκήσεων, ο κίνδυνος πτώσεων μειώνεται έως και κατά 30%. Αυτό μεταφράζεται όχι μόνο σε καλύτερη ποιότητα ζωής για τους ίδιους τους ηλικιωμένους αλλά και σε σημαντική αποσυμφόρηση για τα συστήματα υγείας.

Ωστόσο, όπως σημειώνει ο κ. Καρύτης, η πραγματικότητα στην Ελλάδα παραμένει δύσκολη. Το δημόσιο σύστημα αποκατάστασης είναι υποτυπώδες, με μόλις 600 φυσικοθεραπευτές να υπηρετούν στο ΕΣΥ, τη στιγμή που στην Ιρλανδία –με τον μισό πληθυσμό της Ελλάδας– ο αριθμός τους φτάνει τους 3.500. Την ίδια ώρα, οι δημόσιες δαπάνες υγείας για τον κλάδο παραμένουν στα επίπεδα των μνημονιακών ετών του 2013, με προϋπολογισμό μόλις 80 εκατ. ευρώ, όταν στο Βέλγιο, με μικρότερο πληθυσμό, ξεπερνούν το 1 δισ. ευρώ.

Το μήνυμα της ημέρας είναι σαφές. Ο δυτικός κόσμος γηράσκει με ταχείς ρυθμούς, όμως η γήρανση μπορεί να είναι ενεργή και υγιής. Η φυσικοθεραπεία, μέσα από την πρόληψη και την ενδυνάμωση, μπορεί να διασφαλίσει ότι οι άνθρωποι της τρίτης ηλικίας θα συνεχίσουν να ζουν με αξιοπρέπεια και αυτονομία, παραμένοντας ενεργοί πολίτες της κοινωνίας.