Ο πρόεδρος του Παραρτήματος Αιγαίου του ΓΕΩΤΕΕ Παναγιώτης Κατσαβέλλης μίλησε στον 99 fm ΣΤΟΝΗΣΙ και στην εκπομπή «Μιλάμε Οικονομικά» για τα προβλήματα του αγροτικού κόσμου. Ο Παναγιώτης Κατσαβέλλης αναγνώρισε την εύλογη ανασφάλεια των παραγωγών μετά τα όσα έχουν δει το φως της δημοσιότητας σχετικά με τις καθυστερήσεις και τις αβεβαιότητες γύρω από την πορεία των πληρωμών. Παρ όλα αυτά ενημέρωσε ότι υπάρχει πληροφόρηση σύμφωνα με την οποία θα καταβληθεί προς το τέλος Νοεμβρίου ένα ποσό που αφορά τόσο μια προκαταβολή της εισοδηματικής στήριξης του 2025 όσο και τις υποχρεώσεις του 2024 και αναμένει να φθάσεις τα 600 εκατ. ευρώ. Η προσδοκία είναι να ολοκληρωθεί η εξόφληση μέχρι τη λήξη του έτους ώστε να επανέλθει μια κανονικότητα η οποία είναι απαραίτητη για τον αγρότη, τον κτηνοτρόφο, τον αλιέα και γενικότερα για κάθε επαγγελματία που ζει από τον πρωτογενή τομέα.

Όπως τόνισε, η Λέσβος είναι ένας τόπος που στηρίζεται σε πολύ μεγάλο ποσοστό στην πρωτογενή παραγωγή με την ελιά και την κτηνοτροφία να αποτελούν τον πυρήνα της τοπικής οικονομίας. Ο τουρισμός βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο ανάπτυξης και δεν προσφέρει οικονομική ασφάλεια συγκρίσιμη με τη γεωργία και την κτηνοτροφία. Γι αυτό και η απουσία των χρημάτων από τις επιδοτήσεις δεν επηρεάζει μόνο τους ίδιους τους παραγωγούς αλλά και όλη την αλυσίδα της αγοράς. Τα γεωτεχνικά καταστήματα, τα καταστήματα εφοδίων, οι επιχειρήσεις ζωοτροφών, οι πωλητές αγροτικών μηχανημάτων, ακόμη και τα μικρά παντοπωλεία και τα σούπερ μάρκετ των χωριών αισθάνονται αυτή τη στιγμή την πίεση. Η έλλειψη ρευστότητας διαπερνά όλο το οικονομικό οικοσύστημα του νησιού.

Η συζήτηση προχώρησε στο μεγάλο κεφάλαιο των σχεδίων βελτίωσης, δηλαδή των επενδύσεων που εντάσσονται στον δεύτερο πυλώνα της ΚΑΠ. Ο Παναγιώτης Κατσαβέλλης εξήγησε ότι μέσα στο 2025 ολοκληρώθηκαν δύο μεγάλες προγραμματικές ενότητες, το μέτρο 4 1 1 που είχε ξεκινήσει το 2018 και το 4 1 5 το οποίο είχε προκηρυχθεί το 2023 και έκλεισε τον Οκτώβριο του 2025. Για να υλοποιηθούν αυτά τα σχέδια εργάστηκε ολόκληρη η παραγωγική και τεχνική αλυσίδα. Μελετητές, κατασκευαστές, προμηθευτές, τράπεζες, αλλά και οι ίδιοι οι παραγωγοί έτρεξαν σε εξαιρετικά στενές προθεσμίες. Το κατασκευαστικό μέρος των σχεδίων συχνά ξεκίνησε μόλις το καλοκαίρι και ολοκληρώθηκε λίγο πριν τη λήξη της προθεσμίας τον Οκτώβριο. Πολλές πληρωμές εγκρίθηκαν την τελευταία στιγμή γεγονός που αναδεικνύει πόσο δύσκολο και σύνθετο ήταν το εγχείρημα.

Παρά τη μεγάλη προσπάθεια, υπήρξαν επενδύσεις που δεν κατέστη δυνατό να ολοκληρωθούν κυρίως λόγω καθυστερήσεων στην αδειοδότηση. Ο κτηριακός τομέας αντιμετώπισε σημαντικά προβλήματα, αφού η έκδοση των απαραίτητων εγκρίσεων προχωρούσε με αργούς ρυθμούς, ιδιαίτερα στις περιπτώσεις όπου εμπλέκονταν αρχαιολογικές υπηρεσίες ή πολεοδομίες. Κατά συνέπεια ένα ποσοστό των σχεδίων που αφορούσαν κτηνοτροφικές υποδομές δεν πρόλαβε να υλοποιηθεί εγκαίρως και θα μεταφερθεί – κατά πάσα πιθανότητα - στη λεγόμενη γέφυρα του 2026. Αυτό όμως δημιουργεί άλλου τύπου προβληματισμούς, καθώς τα ποσά των ανειλημμένων υποχρεώσεων αφαιρούνται από τον προϋπολογισμό των νέων σχεδίων βελτίωσης τα οποία αναμένεται να προκηρυχθούν το 2026.

Ο Παναγιώτης Κατσαβέλλης σημείωσε ότι η Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου είχε ιδιαίτερα μεγάλες καθυστερήσεις σε σχέση με άλλες περιοχές της χώρας, γεγονός που δυσχέρανε την υλοποίηση των επενδύσεων. Παρά ταύτα αναγνώρισε ότι η δουλειά που έγινε από όσους συμμετείχαν ήταν εξαιρετικά έντονη και απέφερε σημαντικά αποτελέσματα σε τοπικό επίπεδο. Εξήρε ειδικά τον ρόλο των γεωτεχνικών που σήμερα βρίσκονται υπό μεγάλη πίεση προκειμένου να παραλάβουν τους φακέλους και να ολοκληρωθεί η πληρωμή των επενδύσεων μέσα στο 2025. Ώστε να μη μεταφερθούν υποχρεώσεις στο 2026.

Εξίσου σημαντικός ήταν ο έπαινος που απηύθυνε στους κτηνοτρόφους της Λέσβου τονίζοντας ότι το νησί αποτελεί αυτή τη στιγμή ίσως τον πιο δραστήριο νομό της χώρας σε επενδύσεις κτηνοτροφικών υποδομών. Υπογράμμισε τη σημασία της φυλής προβάτου Λέσβου, τις υψηλές αποδόσεις που έχει επιτευχθεί να φτάσουν ακόμη και τα τετρακόσια κιλά γάλα ετησίως και τον τρόπο με τον οποίο η πρωτογενής παραγωγή έχει πλαισιωθεί από μια δυναμική βιομηχανία τυροκομικών και ζωοτροφών.

Αντίθετα εξέφρασε έντονη ανησυχία για την ελαιοκομία η οποία βρίσκεται σε πτωτική πορεία. Ο ίδιος θεωρεί ότι η καλλιέργεια πρέπει να ενισχυθεί μέσα από εγγειοβελτιωτικά έργα.

Στο τελευταίο κομμάτι της συνέντευξης ο πρόεδρος του Παραρτήματος Αιγαίου  του ΓΕΩΤΕΕ έθεσε συγκεκριμένα ζητήματα που απευθύνει προς το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης:

-  Πρώτον την ανάγκη να δοθεί παράταση στις άδειες λειτουργίας κτηνοτροφικών εγκαταστάσεων οι οποίες λήγουν στο τέλος του έτους. Πολλοί κτηνοτρόφοι δεν είναι έτοιμοι και αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο προστίμων.

- Δεύτερον, το γεγονός ότι οι νεοεισερχόμενοι κτηνοτρόφοι του 2024 που δικαιούνται ενισχύσεις παραμένουν απλήρωτοι λόγω πρόσθετων ελέγχων σχετικά με το ζωικό τους κεφάλαιο. Αυτή η καθυστέρηση, όπως είπε, αποθαρρύνει τους νέους ανθρώπους που ξεκινούν τώρα την επαγγελματική τους πορεία σε έναν χώρο απαιτητικό και κοστοβόρο.

- Τρίτον, ζήτησε να προχωρήσουν οι πληρωμές de minimis για τις ζωοτροφές ώστε να κλείσουν εκκρεμότητες που κρατούν πολλούς κτηνοτρόφους σε αβεβαιότητα.

Η εικόνα που αποτυπώθηκε στη συνέντευξη περιγράφει έναν πρωτογενή τομέα που κρατά όρθιες ολόκληρες τοπικές κοινωνίες αλλά βρίσκεται αντιμέτωπος με μεγάλες προκλήσεις και εξίσου μεγάλα προβλήματα.

Δείτε όλη την συνέντευξη εδώ: