Στο επικείμενο Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Μυτιλήνης θα τεθεί προς απόφαση η νέα Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων που κατέθεσε το υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου για τη φαραωνική υπερδομή στη Βάστρια, επαναφέροντας ένα ζήτημα που έχει εξελιχθεί σε βαθύ πολιτικό και κοινωνικό ρήγμα. Η εισήγηση του αντιδημάρχου Περιβάλλοντος Χρήστου Τσιβγούλη αποδομεί μεθοδικά το περιεχόμενο της ΜΠΕ και αναδεικνύει τις σοβαρές παραλείψεις, τους κινδύνους και τα ελλιπή τεχνικά στοιχεία που χαρακτηρίζουν την τροποποιημένη μελέτη του υπουργείου, την ώρα που η κυβέρνηση επιμένει σε έναν σχεδιασμό που συγκρούεται μετωπικά με το νησί.

Η εισήγηση ξεκινά υπενθυμίζοντας ότι το Δημοτικό Συμβούλιο είχε ήδη το 2023 απορρίψει τη ΜΠΕ ως τεχνικά ανεπαρκή και ατεκμηρίωτη. Η νέα τροποποιημένη μελέτη όχι μόνο δεν απαντά στις ενστάσεις, αλλά επιχειρεί να νομιμοποιήσει δύο νέα συνοδευτικά έργα που επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο το δασικό οικοσύστημα της Βάστριας.

Η εγκατάσταση φωτοβολταϊκού σταθμού 2,5 MW απαιτεί εκχέρσωση 26 χιλιάδων τετραγωνικών μέτρων σε περιοχή με υψηλή παρουσία τραχείας πεύκης και ιδιαίτερη οικολογική ευαισθησία. Η εισήγηση τεκμηριώνει ότι η απώλεια φυτοκάλυψης μειώνει την απορρόφηση CO₂, αυξάνει τη διάβρωση και υποβαθμίζει την υδρολογική ισορροπία της περιοχής, ενώ η παρουσία εκτεταμένων καλωδιώσεων και ηλεκτρικού εξοπλισμού μέσα στο πευκοδάσος αυξάνει δραματικά τον κίνδυνο πυρκαγιάς.

Εξίσου αποκαλυπτική είναι η αποδόμηση της λεγόμενης δευτερεύουσας δασικής οδού. Η εισήγηση επισημαίνει ότι η οδός που παρουσιάζει το υπουργείο ως «υφιστάμενη» ουσιαστικά δεν υπάρχει στο φυσικό περιβάλλον. Η αεροφωτογραφία του 2024 δεν εμφανίζει ίχνος δασικής οδοποιίας, ενώ η εικόνα του 2025 αποκαλύπτει εκτεταμένη αποψίλωση, γεγονός που αποδεικνύει ότι το υπουργείο προχώρησε σε έργα πριν από την επίσημη έγκριση περιβαλλοντικών όρων. Να σημειωθεί ότι η ερευνητική δημοσιογραφία του "Ν" είχε φέρει στο φως της δημοσιότητας τις εικόνες-σοκ από τις υλοτομήσεις που είχαν γίνει τον Φεβρουάριο του 2025. Διαβάστε σχετικό ρεπορτάζ ΕΔΩ.

Επιπλέον η νέα χάραξη μήκους 80 μέτρων περνά πάνω από προστατευόμενο ρέμα και εντός ζώνης Natura 2000, χωρίς συνοδευτική Ειδική Οικολογική Αξιολόγηση, στοιχείο που καθιστά την κατηγοριοποίηση της οδού ως έργου Β κατηγορίας λανθασμένη και τη μελέτη νομικά διάτρητη.

Το επιχείρημα ότι η οδός λειτουργεί ως «οδός διαφυγής» αποδομείται πλήρως από τον Δήμο. Η χάραξη κινείται παράλληλα με την κύρια οδό εκκένωσης προς τον νότο, μέσα στο μεγάλο δασικό μέτωπο της Λέσβου, χωρίς να προσφέρει εναλλακτική διαδρομή σε περίπτωση πυρκαγιάς. Αντιθέτως αποτελεί μια νέα κύρια οδό πρόσβασης, ικανή να εξυπηρετήσει βαριά κυκλοφορία, σε πλήρη αναντιστοιχία με τα όσα ισχυρίζεται η ΜΠΕ.

Αυτά όμως δεν αποτελούν απλώς τεχνικά σφάλματα. Η Βάστρια αποκαλύπτει μια συστηματική κυβερνητική στρατηγική όπου οι αποφάσεις προηγούνται των μελετών, τα έργα προηγούνται των εγκρίσεων και το πολιτικό σχέδιο προηγείται της νομιμότητας. Η κυβέρνηση προχωρά σε εργασίες ενώ εκκρεμεί αίτηση ακύρωσης στο Συμβούλιο της Επικρατείας και υπάρχει απόφαση αναστολής. Πρόκειται για ενέργειες που δεν συνάδουν με κράτος δικαίου. Συνάδουν με κυβερνητική αλαζονεία.

Η σύμβαση πυρανίχνευσης που εκθέτει το υπουργείο

Το πιο αποκαλυπτικό στοιχείο ωστόσο δεν προέρχεται από την εισήγηση αλλά από την ίδια την κυβέρνηση. Στις 15 Οκτωβρίου 2025 υπογράφηκε σύμβαση του υπουργείου με την εταιρεία Green Construction ATE κόστους 585.680,52 ευρώ για την εγκατάσταση συστήματος πυρανίχνευσης στο δάσος της Βάστριας. Η κυβέρνηση λοιπόν πληρώνει για να προστατευτεί από τον κίνδυνο που η ίδια προκαλεί.

Η πολιτική υποκρισία είναι ξεκάθαρη. Από τη μία το υπουργείο παρουσιάζει τη Βάστρια ως «ασφαλή» χωροθέτηση. Από την άλλη υπογράφει σύμβαση για να αντιμετωπίσει την αυξημένη πιθανότητα πυρκαγιάς που δημιουργεί η δική του επιλογή. Είναι η πιο τρανταχτή ομολογία ότι η υπερδομή δεν πρέπει να βρίσκεται εκεί. Όχι επειδή το λέει ο Δήμος, αλλά επειδή το παραδέχεται το ίδιο το υπουργείο με τις πράξεις του.

Η επιστημονική προειδοποίηση από το 2023

Τον Σεπτέμβριο του 2023 ο ειδικός εμπειρογνώμονας του ΟΗΕ για τα δάση και την κλιματική αλλαγή Μπάμπης Πέτσικος είχε προειδοποιήσει ότι δομές τέτοιου τύπου αποτελούν διαρκή εστία κινδύνου. Είχε σημειώσει ότι σε αντίστοιχες δομές καταγράφονται δεκάδες πυρκαγιές κάθε χρόνο και ότι η Μόρια καταστράφηκε ολοσχερώς παρά τα μέτρα πυροπροστασίας. Ο κ. Πέτσικος ήταν κατηγορηματικός. «Στη Βάστρια οι παράγοντες κινδύνου βρίσκονται στο μέγιστο. Ο κίνδυνος μεγαπυρκαγιάς είναι εξαιρετικά αυξημένος».Η κυβέρνηση επέλεξε να αγνοήσει αυτή την προειδοποίηση. Όχι επειδή δεν γνωρίζει. Αλλά επειδή δεν θέλει να αλλάξει ρότα.

Η Βάστρια δεν είναι πλέον ένα τεχνικό έργο. Είναι πολιτικό σύμβολο. Αποκαλύπτει την απόσταση ανάμεσα στην Αθήνα και τη Λέσβο, ανάμεσα στον κυβερνητικό σχεδιασμό και στην πραγματικότητα του νησιού. Αποκαλύπτει έναν τρόπο διακυβέρνησης που επιδιώκει να επιβάλει αποφάσεις, όχι να τις τεκμηριώσει. Έναν τρόπο που μετατρέπει το περιβάλλον σε παράπλευρη απώλεια και τη Λέσβο σε χώρο δοκιμής πολιτικών σχεδίων χωρίς συναίνεση.

Στο Δημοτικό Συμβούλιο οι αυτοδιοικητικοί δεν θα κληθούν να κρίνουν μια μελέτη. Θα κληθούν να κρίνουν τη σοβαρότητα μιας κυβέρνησης που αντιμετωπίζει τη Λέσβο σαν διοικητικό εμπόδιο και όχι σαν κοινωνία με δικαιώματα, θεσμούς και φωνή.