Σε κλίμα πανηγυρισμών κινείται η κυβέρνηση για την «πληρωμή» της προκαταβολής της βασικής εισοδηματικής στήριξης, την ίδια στιγμή που η φετινή διαδικασία καταγράφεται ως μία από τις πιο προβληματικές των τελευταίων ετών, με εκατοντάδες χιλιάδες αγρότες να διαπιστώνουν πως έμειναν εκτός πληρωμών ή έλαβαν σημαντικά μειωμένα ποσά. Η εικόνα που μεταφέρουν οι παραγωγοί σε όλη τη χώρα βρίσκεται σε πλήρη αντίθεση με τις δηλώσεις κορυφαίων κυβερνητικών στελεχών, οι οποίοι μιλούν για «μεγάλη επιτυχία», «ορόσημο» και «νέα εποχή διαφάνειας».

Ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Κώστας Τσιάρας, μιλώντας το Σάββατο 29 Νοεμβρίου στον ΣΚΑΪ, ανακοίνωσε ότι ως το τέλος του έτους θα αποδοθούν συνολικά 1,2 δισεκατομμύρια ευρώ στους δικαιούχους, κάνοντας λόγο για το «πρώτο βήμα της επόμενης ημέρας για τον ΟΠΕΚΕΠΕ». Λίγα εικοσιτετράωρα νωρίτερα, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης έκανε αναφορά σε πληρωμές 3,5 δισεκατομμυρίων ευρώ προς τον αγροτικό κόσμο, δημιουργώντας σύγχυση για το πραγματικό ύψος των αποδεσμεύσεων και των διαθέσιμων κονδυλίων.

Ωστόσο, πίσω από τους αριθμούς και τις δηλώσεις, η πραγματικότητα για τους παραγωγούς είναι τελείως διαφορετική. Εκατοντάδες χιλιάδες βρίσκονται εκτός επιδοτήσεων ή είδαν ποσά μειωμένα σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, σε πολλές περιπτώσεις ακόμη και κατά 50%. Η προκαταβολή της βασικής εισοδηματικής στήριξης φέτος ανέρχεται στα 363 εκατομμύρια ευρώ, όταν πέρυσι είχε φτάσει τα 499 εκατομμύρια, με τον υπουργό να αποδίδει τη διαφορά στον μικρότερο αριθμό αιτήσεων, στη μείωση των καλλιεργούμενων εκτάσεων και σε έναν μεγάλο όγκο ελέγχων που αφορά περίπου 45.000 παραγωγούς.

Όπως σημείωσε, όσοι βρίσκονται σε καθεστώς ελέγχου είναι «δυνητικοί δικαιούχοι» και θα πληρωθούν μόνο εφόσον οι διασταυρωτικοί έλεγχοι ολοκληρωθούν χωρίς προβλήματα. Παράλληλα, έκανε λόγο για έναν «ικανό αριθμό αγροτών» οι οποίοι δεν θα λάβουν καμία ενίσχυση, καθώς εκκρεμούν υποθέσεις που εξετάζονται από τη Δικαιοσύνη.

Το υπουργείο αποδίδει την καθυστέρηση ενός μηνός στην πληρωμή της προκαταβολής στο ότι το ΟΣΔΕ παρέμεινε ανοιχτό έως τις 20 Οκτωβρίου λόγω των προβλημάτων με το ΑΤΑΚ. Παρά τις διαβεβαιώσεις ότι «βρισκόμαστε περίπου στα περσινά επίπεδα», οι αντιδράσεις των παραγωγών δείχνουν πως η φετινή διαδικασία πληρωμών έχει αφήσει ένα βαθύ αποτύπωμα ανασφάλειας και αγανάκτησης.

Την ίδια στιγμή, η αναφορά του υπουργού σε «μεγάλο όγκο διασταυρωτικών ελέγχων» και «μετάβαση του ΟΠΕΚΕΠΕ σε εποχή διαφάνειας» δεν φαίνεται να κατευνάζει τις εντεινόμενες αντιδράσεις. Η προοπτική πλήρους ένταξης του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ από την 1η Ιανουαρίου 2026, με νέο μοντέλο λειτουργίας, αντιμετωπίζεται από πολλούς αγρότες με σκεπτικισμό.

Το αποτέλεσμα όλων αυτών είναι η επιτάχυνση των ζυμώσεων και η ενίσχυση του κλίματος οργής που κυριαρχεί στον αγροτικό κόσμο. Τα πρώτα αγροτικά μπλόκα αναμένεται να στηθούν αύριο, Κυριακή 30 Νοεμβρίου, με τις ενώσεις παραγωγών να κάνουν ανοιχτά λόγο για «κατάρρευση της αξιοπιστίας του συστήματος πληρωμών».

Η κυβέρνηση μιλά για ένα «ιστορικό βήμα προς τη διαφάνεια». Οι αγρότες βλέπουν χαμένες επιδοτήσεις, μειωμένα εισοδήματα και το ενδεχόμενο μιας ακόμη πιο δύσκολης χρονιάς. Το μόνο βέβαιο είναι ότι το χάσμα μεταξύ εξαγγελιών και πραγματικότητας βαθαίνει, και η κοινωνική πίεση που δημιουργείται προμηνύει έναν χειμώνα με έντονες κινητοποιήσεις.