Στη σκιά της έντασης που έχει δημιουργηθεί το τελευταίο διάστημα γύρω από τα πανηγύρια με άλογα στη Λέσβο, αλλά και μετά την ολοσχερή καταστροφή του αυτοκινήτου του Ηλία Ψυρούκη τα ξημερώματα της Κυριακής 10 Μαΐου στην Αγιάσο, ο πρόεδρος του Συλλόγου Καβαλαραίων Αγιάσου «Ο Προφήτης Ηλίας» και εκπαιδευτής αλόγων, Στρατής Τοπαλής, μίλησε στο ρ/σ του «Ν» 99 fm, επιχειρώντας να δώσει τη δική του πλευρά.

Ο κ. Τοπαλής καταδίκασε τον βανδαλισμό και τη στοχοποίηση, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν γνωρίζει ποιος έκαψε το αυτοκίνητο ή αν το περιστατικό συνδέεται με την αντιπαράθεση για τα πανηγύρια. Την ίδια στιγμή, υποστήριξε ότι ο τρόπος με τον οποίο άνοιξε η συζήτηση για τα άλογα και τις παραδοσιακές εκδηλώσεις έγινε αντιληπτός από πολλούς ως συνολική στοχοποίηση των πανηγυριών και όχι ως κριτική σε συγκεκριμένες παραβατικές συμπεριφορές.

«Νομίζω ότι πρέπει να στοχοποιούνται οι παραβατικοί και όχι όλοι μας», ανέφερε χαρακτηριστικά, σημειώνοντας ότι η μεγάλη πλειοψηφία όσων έχουν άλογα τα φροντίζουν, ξοδεύουν σημαντικά ποσά για τη συντήρησή τους και τα αντιμετωπίζουν με αγάπη.

«Το άλογο είναι μεγάλο έξοδο και μεγάλη ευθύνη»

Ο Στρατής Τοπαλής μίλησε για την προσωπική του σχέση με τα άλογα, η οποία ξεκίνησε από μικρή ηλικία, μέσα από το πανηγύρι της Αγιάσου. Όπως είπε, στα 15 του απέκτησε το πρώτο του άλογο, ενώ αργότερα συμμετείχε ενεργά στον σύλλογο μαζί με παλαιότερους καβαλαραίους.

Σήμερα, όπως εξήγησε, επανήλθε στη διοίκηση του συλλόγου «λόγω των γεγονότων», με στόχο να βοηθήσει στην οργάνωση και στη συμμόρφωση με όσα πλέον ζητούνται. «Ξαναμπήκα για να βοηθήσω, γιατί έχω τις γνώσεις και του αλόγου και της διοργάνωσης», είπε.

Αναφερόμενος στο κόστος φροντίδας, σημείωσε ότι ένα άλογο χρειάζεται τροφή, χρόνο, εκπαίδευση, κτηνιατρική παρακολούθηση και πετάλωμα κάθε δύο μήνες, το οποίο κοστίζει περίπου 80 με 100 ευρώ. «Τα αγαπάμε, τα προσέχουμε», είπε, τονίζοντας ότι για να συμμετάσχει ένα άλογο σε διαδρομές ή τάματα πρέπει προηγουμένως να έχει γυμναστεί και να έχει προετοιμαστεί σωστά.

Οι άδειες και το νέο πλαίσιο

Ο πρόεδρος του Συλλόγου Καβαλαραίων Αγιάσου αναφέρθηκε και στο ζήτημα των αδειών. Όπως είπε, παλαιότερα ο σύλλογος έπαιρνε άδεια κυρίως για τη μουσική και για την περιφορά του μόσχου, ενώ πλέον, λόγω των αλλαγών και των ελέγχων, έχει τεθεί και το θέμα της άδειας για τα άλογα.

«Τώρα που μας ζητήθηκε, δεν υπάρχει πρόβλημα να πάρουμε άδεια», ανέφερε, εξηγώντας ότι το πρόβλημα δεν είναι η νομιμότητα, αλλά η ενημέρωση και η προσαρμογή. Σημείωσε επίσης ότι το τσιπάρισμα των αλόγων είναι σωστό και χρήσιμο, ενώ το κόστος του δεν είναι απαγορευτικό.

Κατά τον ίδιο, οι σύλλογοι πρέπει να αναλάβουν την ευθύνη να ενημερώνουν τα μέλη τους και να οργανώνουν σωστά τις εκδηλώσεις. «Κάθε σύλλογος πρέπει να φωνάξει αυτούς που συμμετέχουν και να τους ενημερώσει», είπε.

«Υπάρχουν πράγματα που πρέπει να σταματήσουν»

Ο κ. Τοπαλής παραδέχθηκε ότι υπάρχουν πρακτικές που δεν βοηθούν και πρέπει να σταματήσουν. Αναφέρθηκε ενδεικτικά στο σπάσιμο μπουκαλιών κοντά στα άλογα, αλλά και στην εικόνα των αλόγων που πλησιάζουν το ένα το άλλο και αγριεύουν, τονίζοντας ότι, ακόμη κι αν κάποια πράγματα εξηγούνται από τη φυσική συμπεριφορά των ζώων, δημιουργούν αρνητική εικόνα σε όσους δεν γνωρίζουν.

«Προσπαθώ να τους πω ότι κάποια πράγματα τα θεωρώ περιττά και δεν πρέπει να γίνονται», ανέφερε. Όπως είπε, η δουλειά αυτή δεν γίνεται με επιβολή, αλλά με υπομονή, κουβέντα και παράδειγμα.

Ο ίδιος περιέγραψε και τη δική του διαδρομή ως εκπαιδευτή αλόγων, λέγοντας ότι αρχικά αντιμετωπίστηκε με καχυποψία από ανθρώπους του χώρου, επειδή ακολούθησε διαφορετικές μεθόδους. Ωστόσο, όπως είπε, με τον καιρό αρκετοί άρχισαν να τον πλησιάζουν, να τον ρωτούν και να υιοθετούν πιο ήπιες πρακτικές.

«Δεν μεθάνε τα άλογα»

Απαντώντας σε παλιές καταγγελίες και αφηγήσεις περί μεθυσμένων αλόγων στα πανηγύρια, ο κ. Τοπαλής τις χαρακτήρισε μύθο. Υποστήριξε ότι ένα μεθυσμένο άλογο δεν θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί σε πανηγύρι, καθώς θα ήταν επικίνδυνο και μη λειτουργικό.

Όπως είπε, πολλές φορές συμπεριφορές που ερμηνεύονται ως «μέθη» οφείλονται είτε στη φυσική αντίδραση των ζώων είτε στην αδυναμία του αναβάτη να τα ελέγξει. Τόνισε, ωστόσο, ότι αυτό δεν σημαίνει πως δεν υπάρχουν μεμονωμένες περιπτώσεις κακής συμπεριφοράς ή λανθασμένης διαχείρισης.

Η αντιπαράθεση με αφορμή τις καταγγελίες Ψυρούκη

Για τον Ηλία Ψυρούκη, ο κ. Τοπαλής είπε ότι είχε επικοινωνήσει μαζί του προκειμένου να ενημερωθεί για το πλαίσιο και όσα ζητούνται. Ωστόσο, εκτίμησε ότι η προσέγγιση του θέματος από την πλευρά του έγινε με τρόπο που προκάλεσε αντιδράσεις.

«Ο τρόπος που το έκανε, όλοι κατάλαβαν ότι πάει για όλους», είπε, υποστηρίζοντας ότι πολλοί θεώρησαν πως στοχοποιούνται συλλήβδην τα πανηγύρια, οι καβαλαραίοι και οι αλογάδες, ενώ στην πραγματικότητα το πρόβλημα αφορά συγκεκριμένες πράξεις και συγκεκριμένα άτομα.

Την ίδια στιγμή, ο ίδιος συμφώνησε στην ανάγκη να μπουν κανόνες και να υπάρξει σεβασμός προς τα ζώα, λέγοντας ότι ο ίδιος προσπαθεί εδώ και χρόνια να καλλιεργήσει μια διαφορετική κουλτούρα.

Για τις ιπποδρομίες και την παράδοση

Μεγάλο μέρος της συνέντευξης αφιερώθηκε και στις ιπποδρομίες, με τον κ. Τοπαλή να κάνει διάκριση ανάμεσα σε διαφορετικά είδη αγώνων και αλόγων. Αναφέρθηκε ειδικά στους αγώνες πλαγιοτροχασμού, τους οποίους χαρακτήρισε μέρος μιας παλιάς παράδοσης, συνδεδεμένης με άλογα που χρησιμοποιούνταν παλαιότερα σε αγροτικές και κτηνοτροφικές εργασίες.

Όπως υποστήριξε, οι αγώνες αυτοί δεν πρέπει να χαθούν, καθώς αναδεικνύουν παλιές τοπικές ράτσες και τη σχέση των ανθρώπων με τα ζώα. Παραδέχθηκε, πάντως, ότι ατυχήματα μπορούν να συμβούν, όπως συμβαίνουν σε κάθε δραστηριότητα με ζώα, επιμένοντας ότι δεν πρέπει οι μεμονωμένες περιπτώσεις να οδηγούν σε γενικεύσεις.

«Μπορεί να αλλάξει η κουλτούρα»

Κλείνοντας, ο Στρατής Τοπαλής επέμεινε ότι η αλλαγή μπορεί να έρθει σταδιακά. Όπως είπε, όλο και περισσότεροι άνθρωποι που ασχολούνται με άλογα παρακολουθούν σεμινάρια, βλέπουν εκπαιδευτές, ενημερώνονται και προσπαθούν να εφαρμόσουν πιο ήπιες και σύγχρονες μεθόδους.

«Πιστεύω ότι σιγά σιγά θα το ακολουθήσουν όλοι», ανέφερε, επιμένοντας ότι τα πανηγύρια και η σχέση με το άλογο δεν πρέπει να σταματήσουν, αλλά να εξελιχθούν.

Το ζητούμενο, όπως προκύπτει από τη συνέντευξη, είναι να υπάρξει ένας δρόμος ανάμεσα στη διατήρηση της παράδοσης και στην ανάγκη νομιμότητας, ασφάλειας και σεβασμού των ζώων. Ένας δρόμος που, ειδικά μετά την ένταση των τελευταίων ημερών και την καταδίκη της βίας, φαίνεται πως δεν μπορεί να χτιστεί χωρίς διάλογο, ευθύνη και καθαρές αποστάσεις από κάθε παραβατική συμπεριφορά.