Την ώρα που η ελληνική κτηνοτροφία δοκιμάζεται από αλλεπάλληλες ζωονόσους, οικονομική ασφυξία και τις σοβαρές σκιές γύρω από τον ΟΠΕΚΕΠΕ, παραγωγοί σε όλη τη χώρα δηλώνουν πως βρίσκονται πλέον στα όρια της επιβίωσης. Από τη Θεσσαλία και τη Βόρεια Ελλάδα μέχρι τη Λέσβο, οι άνθρωποι του πρωτογενούς τομέα μιλούν για χαμένα κοπάδια, καθυστερημένες αποζημιώσεις, αδιέξοδα και μια πολιτεία που, όπως υποστηρίζουν, αδυνατεί να δώσει ουσιαστικές λύσεις.

Στο εκτενές ρεπορτάζ του Κυριάκου Αργυρόπουλου στο Dnews.gr αποτυπώνεται η εικόνα μιας κτηνοτροφίας που βρίσκεται σε βαθιά κρίση, με ιδιαίτερη αναφορά στη Λέσβο και τις δραματικές συνέπειες του αφθώδους πυρετού στο νησί, μέσα από το ρεπορτάζ του Θράσου Αβραάμ από το stonisi.gr.

Η Λέσβος χάνει το ζωικό της κεφάλαιο και ζητά απαντήσεις

Σε μια από τις μεγαλύτερες αγροτικές κρίσεις των τελευταίων δεκαετιών βρίσκεται η Λέσβος, με τον αφθώδη πυρετό να έχει προκαλέσει αλυσιδωτές επιπτώσεις στην κτηνοτροφία, τη μεταποίηση, το εμπόριο και συνολικά την οικονομική ζωή του νησιού. Από τα μέσα Μαρτίου, όπως καταγράφει το ρεπορτάζ του Θράσου Αβραάμ από την ιστοσελίδα stonisi.gr, όταν εντοπίστηκε το πρώτο επιβεβαιωμένο κρούσμα, η κατάσταση εξελίχθηκε σε μια βαθιά κρίση χωρίς σαφές τέλος, με χιλιάδες παραγωγούς να βρίσκονται σε απόγνωση και την τοπική οικονομία να βλέπει έναν από τους βασικότερους παραγωγικούς της πυλώνες να καταρρέει.

Τα τελευταία στοιχεία που παρουσιάστηκαν στη συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου Βορείου Αιγαίου την Πέμπτη 14 Μαΐου αποτυπώνουν το μέγεθος της καταστροφής.

Σύμφωνα με όσα έγιναν γνωστά, 30.140 ζώα έχουν ήδη θανατωθεί, ενώ πρόκειται να θανατωθούν ακόμη περίπου 12.000 το επόμενο διάστημα. Παράλληλα συνεχίζονται καθημερινά οι έλεγχοι σε κτηνοτροφικές μονάδες σε όλο το νησί, με νέα θετικά κρούσματα να εξακολουθούν να εντοπίζονται, διατηρώντας την αγωνία των παραγωγών στα ύψη και εντείνοντας την αβεβαιότητα για το πότε θα μπει τέλος στην υγειονομική κρίση.

«Μας τελειώνουν τα κοπάδια και δεν υπάρχει σχέδιο σωτηρίας»

Στα χωριά της δυτικής Λέσβου, όπου η κτηνοτροφία αποτελεί βασική πηγή εισοδήματος, η κατάσταση είναι δραματική. Παραγωγοί βλέπουν μέσα σε λίγες ώρες να χάνονται κοπάδια που έχτιζαν για δεκαετίες, ενώ πολλοί δηλώνουν ότι δεν γνωρίζουν αν θα μπορέσουν να συνεχίσουν το επάγγελμα.

Η οργή τους έχει μεταφερθεί πλέον και στους δρόμους. Εδώ και εβδομάδες πραγματοποιούν κινητοποιήσεις ζητώντας να σταματήσουν οι μαζικές θανατώσεις και να εφαρμοστεί άμεσα πρόγραμμα εμβολιασμού, υποστηρίζοντας ότι η σημερινή στρατηγική οδηγεί σε πλήρη αποψίλωση του ζωικού κεφαλαίου της Λέσβου. Οι κτηνοτρόφοι επιμένουν ότι χωρίς εμβολιασμούς δεν μπορεί να υπάρξει ουσιαστική ανάσχεση της κρίσης και προειδοποιούν πως αν συνεχιστεί η ίδια πολιτική, η παραγωγική βάση του νησιού θα υποστεί ανεπανόρθωτο πλήγμα.

Παράλληλα, έντονη είναι η κριτική που ασκείται στην κυβέρνηση, καθώς όπως τονίζουν εκπρόσωποι του πρωτογενούς τομέα, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης πιάστηκε απροετοίμαστο μπροστά στην κρίση. Όπως υποστηρίζουν, τις πρώτες κρίσιμες ημέρες επιβλήθηκαν αυστηρά περιοριστικά μέτρα χωρίς να έχει προηγηθεί ουσιαστικός σχεδιασμός για τις οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες που θα προκαλούσαν.

Μόνο μετά τις έντονες αντιδράσεις και τις κινητοποιήσεις των παραγωγών, η κυβέρνηση προχώρησε στην ανακοίνωση μέτρων ανακούφισης. Ωστόσο, οι κτηνοτρόφοι τα χαρακτηρίζουν ανεπαρκή, τονίζοντας ότι δεν απαντούν στο βασικό ζήτημα της επόμενης ημέρας και της ανασύστασης του ζωικού κεφαλαίου.

Παραγωγοί και μεταποιητές αποδίδουν ευθύνες για τη διαχείριση

Σχεδόν το σύνολο των φορέων του πρωτογενούς τομέα στο νησί, από κτηνοτρόφους μέχρι μεταποιητές και επαγγελματίες που συνδέονται με την παραγωγική αλυσίδα, αποδίδουν ευθύνες και στη Διεύθυνση Κτηνιατρικής της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου για τον τρόπο διαχείρισης της κρίσης.

Οι επικρίσεις στρέφονται κυρίως προς τον Διευθυντή της υπηρεσίας, με παραγωγούς να υποστηρίζουν ότι υπήρξαν σοβαρές αστοχίες στη διαχείριση της κατάστασης. Από την πλευρά του, ο ίδιος απαντά πως εφαρμόζει τις οδηγίες και τα πρωτόκολλα που προβλέπει το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, επισημαίνοντας ότι οι αποφάσεις λαμβάνονται σε κεντρικό επίπεδο.

Τυροκομεία, σφαγεία και αγορά σε ασφυξία

Η κρίση έχει πλήξει σοβαρά και τα τυροκομεία του νησιού, που για εβδομάδες βρέθηκαν αντιμέτωπα με περιορισμούς στη διακίνηση προϊόντων. Οι εξαγωγές τυριών επηρεάστηκαν, η παραγωγή μειώθηκε, ενώ σφαγεία, μεταφορείς, προμηθευτές ζωοτροφών και δεκάδες επαγγέλματα που εξαρτώνται από την κτηνοτροφία βλέπουν τον τζίρο τους να καταρρέει.

Η Λέσβος διαθέτει ένα από τα σημαντικότερα κτηνοτροφικά αποθέματα της χώρας και η απώλεια χιλιάδων ζώων απειλεί όχι μόνο το εισόδημα των παραγωγών αλλά και προϊόντα ταυτισμένα με το νησί, όπως η φέτα και το λαδοτύρι.

Η κυβέρνηση ανακοίνωσε αποζημιώσεις για το γάλα που δεν διατέθηκε στην αγορά και για τις οικονομικές απώλειες των κτηνοτρόφων, καθώς και μέτρα για φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις. Ωστόσο, η αγορά παραμένει επιφυλακτική και οι παραγωγοί επιμένουν ότι χωρίς ένα ολοκληρωμένο σχέδιο ανασύστασης του ζωικού κεφαλαίου, οι εξαγγελίες δεν αρκούν.

Στη Λέσβο πλέον όπως καταλήγει το ρεπορτάζ του Θράσου Αβραάμ, το ερώτημα δεν είναι μόνο πότε θα τελειώσει ο αφθώδης πυρετός. Για πολλούς, το πραγματικό ερώτημα είναι τι θα έχει απομείνει όρθιο από την κτηνοτροφία και την τοπική οικονομία όταν αυτή η κρίση ολοκληρωθεί,.