Το ζήτημα της εφαρμογής του θεσμού του «Πολλαπλού Βιβλίου» επαναφέρει στο προσκήνιο η ανακοίνωση του Αυτόνομου Δικτύου Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, το οποίο ασκεί έντονη κριτική στην πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας για τον τρόπο με τον οποίο επιχειρείται η επιλογή των νέων διδακτικών εγχειριδίων που θα χρησιμοποιηθούν στα σχολεία το σχολικό έτος 2027-2028.

Σύμφωνα με την παράταξη, η σχετική εγκύκλιος του ΥΠΑΙΘΑ επιβάλλει ασφυκτικές προθεσμίες, καθώς καλεί τους εκπαιδευτικούς να ολοκληρώσουν την αξιολόγηση και επιλογή των βιβλίων έως τις 18 Ιουνίου, δηλαδή μέσα σε διάστημα μόλις 13 ημερών. Όπως επισημαίνεται, η διαδικασία αυτή πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία οι σχολικές μονάδες βρίσκονται αντιμέτωπες με αυξημένες υποχρεώσεις λόγω της ολοκλήρωσης της σχολικής χρονιάς, όπως οι βαθμολογίες, οι συνεδριάσεις των συλλόγων διδασκόντων και οι διοικητικές διαδικασίες.

Το Αυτόνομο Δίκτυο χαρακτηρίζει την επιλογή αυτή ως «διαδικασία-παρωδία», τονίζοντας ότι είναι πρακτικά αδύνατο να αξιολογηθούν με επιστημονικά και παιδαγωγικά κριτήρια χιλιάδες σελίδες εκπαιδευτικού υλικού μέσα σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα. Υπογραμμίζει ότι η επιλογή ενός διδακτικού εγχειριδίου δεν αποτελεί μια τυπική γραφειοκρατική πράξη, αλλά μια σύνθετη παιδαγωγική διαδικασία που απαιτεί μελέτη, συγκρίσεις, ανταλλαγή απόψεων και συλλογική επεξεργασία από τους εκπαιδευτικούς.

Κριτική για επιλογή βιβλίων δύο χρόνια πριν

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο γεγονός ότι οι εκπαιδευτικοί καλούνται να επιλέξουν σήμερα τα βιβλία που θα χρησιμοποιηθούν δύο σχολικά έτη αργότερα. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει ποιες θα είναι τότε οι εκπαιδευτικές ανάγκες των μαθητών, αν θα έχουν προκύψει αλλαγές στα προγράμματα σπουδών ή ποια συμπεράσματα θα έχουν εξαχθεί από την πρώτη εφαρμογή του θεσμού.

Η παράταξη εκτιμά ότι η συγκεκριμένη πρακτική αποδεικνύει τον αποσπασματικό και πρόχειρο σχεδιασμό της εκπαιδευτικής πολιτικής, ενώ παράλληλα υποβαθμίζει τον ρόλο και την επαγγελματική ευθύνη των εκπαιδευτικών.

Όπως σημειώνεται, η παιδαγωγική κρίση των εκπαιδευτικών δεν μπορεί να περιοριστεί σε μια «fast-track» διαδικασία που οδηγεί σε βιαστικές αποφάσεις και ακυρώνει την ουσία της επιλογής.

Τα αιτήματα προς το Υπουργείο Παιδείας

Το Αυτόνομο Δίκτυο Εκπαιδευτικών ζητά την άμεση απόσυρση της εγκυκλίου και τη μεταφορά της διαδικασίας επιλογής των διδακτικών εγχειριδίων στην έναρξη του νέου σχολικού έτους, τον Σεπτέμβριο. Όπως υποστηρίζει, μόνο τότε θα υπάρχουν οι κατάλληλες συνθήκες ώστε οι εκπαιδευτικοί να μελετήσουν επαρκώς το διαθέσιμο υλικό και να λάβουν τεκμηριωμένες αποφάσεις.

Παράλληλα, κατηγορεί την κυβέρνηση ότι, ενώ διακηρύσσει την εφαρμογή του «Πολλαπλού Βιβλίου», στην πράξη υπονομεύει τον ίδιο τον θεσμό, μετατρέποντάς τον σε μια διαδικασία με αυστηρά γραφειοκρατικά χαρακτηριστικά. Επισημαίνει ότι μια τόσο σημαντική μεταρρύθμιση προϋποθέτει ουσιαστικό διάλογο, εμπιστοσύνη στους εκπαιδευτικούς και δημοκρατικές διαδικασίες λήψης αποφάσεων.

«Η εμπιστοσύνη δεν χτίζεται με τελεσίγραφα»

Στο κλείσιμο της ανακοίνωσής του, το Αυτόνομο Δίκτυο Εκπαιδευτικών καλεί την πολιτική ηγεσία του ΥΠΑΙΘΑ να αναθεωρήσει τη στάση της και να διασφαλίσει συνθήκες ουσιαστικής διαβούλευσης. Υπογραμμίζει ότι η ποιότητα της δημόσιας εκπαίδευσης δεν μπορεί να εξαρτάται από επικοινωνιακές επιλογές και ασφυκτικά χρονοδιαγράμματα.

«Το πολλαπλό βιβλίο προϋποθέτει εμπιστοσύνη στην επιστημονική και παιδαγωγική κρίση των εκπαιδευτικών», αναφέρει χαρακτηριστικά η παράταξη, προσθέτοντας ότι η εμπιστοσύνη αυτή δεν αποδεικνύεται με διαδικασίες-εξπρές και τελεσίγραφα, αλλά με σεβασμό στον ρόλο των εκπαιδευτικών και στον χρόνο που απαιτείται για τη λήψη σοβαρών παιδαγωγικών αποφάσεων.