Σε δίκη στο Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων στέλνει το δικαστικό συμβούλιο σύσσωμη την οικογένεια Κουτσολιούτσου για τους παραποιημένους οικονομικούς ισολογισμούς της Folli Follie. Δίπλα τους στο εδώλιο θα καθίσουν 10 στενοί συνεργάτες τους.

Με το ίδιο βούλευμα απαλλάσσονται 16 άτομα μεταξύ των οποίων και ο Μυτιληνιός γνωστός στην τοπική κοινωνία καθηγητής της οδοντιατρικής Ζαχαρίας Μαντζαβίνος ο οποίος είχε εμπλακεί στην υπόθεση ως αποτέλεσμα του γάμου της κόρης του με βασικό κατηγορούμενο.
Σύμφωνα με το απαλλακτικό βούλευμα που υιοθέτησαν οι δικαστές του Συμβουλίου Πλημμελειοδικών στη βάση πρότασης της Εισαγγελέως Πρωτοδικών Αθηνών Ελένης Μιχαλοπούλου,

«Ο Ζαχαρίας Μαντζαβίνος, 84 ετών, ασκούσε το επάγγελμα του οδοντιάτρου από το έτος 1966 έως και το έτος 2017. Παράλληλα, είχε εκλεγεί και τακτικός καθηγητής οδοντιατρικής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, θέση στην οποία παρέμεινε έως το έτος 2003, οπότε και συνταξιοδοτήθηκε. Η θυγατέρα του Μαρίζα είχε παντρευτεί τον Γεώργιο Κουτσολιούτσο.Από το έτος 2002 έως και το έτος 2010διετέλεσε μη εκτελεστικό μέλος της εταιρίας με την τότε επωνυμία «FOLLI-FOLLIEΑΝΩΝΥΜΗ ΒΙΟΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» και από το έτος 2002 έως και το έτος 2010 πρόεδρος της επιτροπής ελέγχου της εταιρίας με την επωνυμία «Καταστήματα Αφορολογήτων Ειδών Α.Ε.» (ΚΑΕ).
Ακολούθως, προέκυψε ότι μετά τη συγχώνευση περί τα τέλη του έτους 2010 των εταιριών «Καταστήματα Αφορολογήτων Ειδών Α.Ε.», «FOLLI-FOLLIE Ανώνυμη Βιομηχανική και Εμπορική Εταιρεία Κοσμημάτων Ωρολογίων-Ενδυμάτων-Υποδημάτων-Αξεσουάρ» και «ELMECSPORT ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ», με απορρόφηση των δύο τελευταίων από την πρώτη, ο Ζαχαρίας Μαντζαβίνος ορίστηκε και πάλι μη εκτελεστικό μέλος του Δ.Σ. της νέας απορροφώσας εταιρίας με την επωνυμία Folli-Follie, ήτοι από το έτος 2010 έως και το έτος 2018. Επίσης, το έτος 2010, κατά την ετήσια τακτική Γ.Σ., εκλέχθηκε πρόεδρος της επιτροπής ελέγχου της εταιρίας αυτής με μέλη τον Γ.Αρώνη και τον Επαμεινώνδα Δαφέρμο. Ωστόσο, προέκυψε ότι ο εν λόγω κατηγορούμενος κατά το παραπάνω χρονικό διάστημα, ήτοι από το έτος 2002 έως και το έτος 2018, δεν είχε ενεργή συμμετοχή ούτε στο Δ.Σ. της προηγούμενης εταιρίαςούτεστο Δ.Σ. της απορροφώσας εταιρίας αλλά ούτε στις επιτροπές ελέγχου αυτών. Ειδικότερα:
α) Ως ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος του Δ.Σ τόσο στην προηγούμενη εταιρία με την επωνυμία «FOLLI-FOLLIEΑΝΩΝΥΜΗ ΒΙΟΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» (εν συνεχεία προηγούμενη εταιρεία) όσο και στην εταιρεία με την επωνυμία Folli-Follie (εν συνεχεία απορροφώσα εταιρία) ενέκρινε τις οικονομικές καταστάσεις των εταιριών αυτών για τις χρήσεις των ετών 2003, 2004, 2005,2006 και του έτους 2010(όσον αφορά την προηγούμενη εταιρεία), καθώς και τις οικονομικές καταστάσεις για τις χρήσεις των ετών 2012, 2013, 2014 και 2015 (όσον αφορά την απορροφώσα εταιρία).
Ωστόσο, στις συνεδριάσεις αυτές παρευρισκόταν μεν ο εν λόγω κατηγορούμενος πλην όμως δεν είχε οιαδήποτε διαχειριστική συμμετοχή στη κατάρτιση των οικονομικών αποτελεσμάτων των εταιριών και καμία ενημέρωση για το αληθές ή το ψευδές των οικονομικών αποτελεσμάτων τόσο της προηγούμενης εταιρείας όσο καιτης απορροφώσας εταιρίας. Άλλωστε δεν είχε τις απαιτούμενες οικονομικές γνώσεις, την υποδομή και την εμπειρία όχι μόνο να συμβάλει στην κατάρτιση των ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων και δη ενός ομίλου εταιριών που είχε αναπτύξει δράση στην Ελλάδα, στην Ευρώπη και στην Κίνα μέσα από μια δαιδαλώδη διαδρομή χρημάτων, αλλά και να αντιληφθεί την ανακρίβεια και τα ψευδή στοιχεία που περιέχονταν στις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις, οι οποίες παρεμπιπτόντως υπογράφονταν στις προαναφερόμενες συνεδριάσεις του Δ.Σ. της προηγούμενης και της απορροφώσας εταιρίας δια περιφοράς. Όσον αφορά τις συνεδριάσεις του Δ.Σ. για την έγκριση των οικονομικών καταστάσεων για τις χρήσεις των ετών 2007, 2008 και 2009 (της προηγούμενης εταιρείας), καθώς και για τις χρήσεις των ετών 2011 και 2016 (της απορροφώσας εταιρείας) δεν προέκυψε ότι ο εν λόγω κατηγορούμενος συμμετείχε σε αυτές.

β) Ως μέλος της επιτροπής ελέγχου της εταιρείας όφειλε και ελάμβανε πληροφόρηση από τη διεύθυνση εσωτερικού ελέγχου της εταιρίας. Συγκεκριμένα, η διεύθυνση εσωτερικού ελέγχου της εταιρίας κατά το ως άνω χρονικό διάστημα ενημέρωνε την επιτροπή, στην οποία συμμετείχε ως πρόεδρος ο κατηγορούμενος αυτός, για τους διενεργούμενους ελέγχους αποστέλλοντας τις ανά περιόδους εκθέσεις της που περιλάμβαναν ελέγχους-αυτοψίες σε υποκαταστήματα της εταιρίας, αποτελέσματα απογραφών καταστημάτων, κ.λ.π. Από την ενημέρωση αυτή δεν προέκυπταν ανακρίβειες ως προς τη χρηματοοικονομική κατάσταση της εταιρίας, ενώ, όπως ανωτέρω αναπτύχθηκε, ο εν λόγω κατηγορούμενος (οδοντίατρος στο επάγγελμα) δεν είχε τις απαιτούμενες οικονομικές γνώσεις, την υποδομή και εμπειρία όχι μόνο να συμβάλει στην κατάρτιση των παραπάνω εκθέσεων της διεύθυνσης εσωτερικού ελέγχου, αλλά και να αντιληφθεί το ψευδές περιεχόμενό τους.

Η έλλειψη γνώσης του ενισχύεται και από το γεγονός ότι η επιτροπή κεφαλαιαγοράς προκειμένου να καταλήξει στις εκτιμήσεις της ζήτησε τη συνδρομή εποπτικών αρχών, έλαβε επίσημα τραπεζικά στοιχεία, έλαβε στοιχεία της εγκληματολογικής έρευνας της «Α&Μ», διέταξε ποιοτικό έλεγχο των οικονομικών καταστάσεων από την «ΕΛΤΕ» και διενήργησε διαχειριστικό έλεγχο της εταιρείας μέσω της ελεγκτικής εταιρίας «PWC».

Συνοψίζοντας τα ανωτέρω ως προς τον κατηγορούμενο Ζαχαρία Μαντζαβίνο λεκτέα τα ακόλουθα: 1) Ο κατηγορούμενος αυτός συμμετείχε μεν ως μη εκτελεστικό μέλος του Δ.Σ. καθώς και ως πρόεδρος της επιτροπής ελέγχου, τόσοστην προηγούμενη εταιρία (ΚΑΕ), από το έτος 2002 έως και το έτος 2010(για την οποία, αυτοτελώς και μόνο, θα πρέπει να σημειωθεί ότι από τον έλεγχο των παραπάνω εποπτικών αρχών δεν προέκυψε καμία ανακρίβεια στις οικονομικές της καταστάσεις) όσο και στην απορροφώσα εταιρεία από το έτος 2011 έως και το 2016, πλην όμως, για τους λόγους που αναπτύχθηκαν ανωτέρω, αγνοούσε πλήρως το ψευδές των ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων των εταιρειών, 2) από κανένα αποδεικτικό στοιχείο δεν προέκυψε ότι είχε τις απαιτούμενες οικονομικές γνώσεις, την υποδομή και εμπειρία και την κατάρτιση, ώστε να μπορεί να προβεί σε πρωτογενή έλεγχο των οικονομικών καταστάσεων της εταιρείας, 3) από κανένα αποδεικτικό στοιχείο δεν προέκυψε ότι είχε ενδείξεις ή πληροφόρηση που θα μπορούσαν να τον οδηγήσουν σε υποψίες αναφορικά με την επάρκεια και τη αποτελεσματικότητα των συστημάτων εσωτερικού ελέγχουκαι 4) ο κατηγορούμενος αυτός ήταν καθηγητής οδοντιατρικής και δη ενεργός στην ιδιότητά του αυτή.

Με βάση λοιπόν την παραπάνω ιδιότητά του τυγχάνει πρόδηλη η ολοσχερής έλλειψη έστω και στοιχειωδών γνώσεων περί των οικονομικών και των εταιρικών πραγμάτων ενώ από κανένα αποδεικτικό στοιχείο δεν προκύπτει ότι ο ίδιος έκανε, ανεξάρτητα και από την εταιρία, επενδυτικές κινήσεις ή άλλες επιχειρηματικές, εμπορικές, χρηματιστηριακές συναλλαγές, ώστε, έστω εμπειρικά, να έχει κάποια άποψη περί εταιρικών συναλλαγών ή περί της ορθής δράσης των εταιρικών πραγμάτων.

Το μόνο επιβαρυντικό στοιχείο σε βάρος του είναι ότι, λόγω του γάμου της κόρης του με τον Γεώργιο Κουτσολιούτσο, συμμετείχε διαχρονικά στο ΔΣ της εταιρίας, ενώ τον είχαν τοποθετήσει και στην επιτροπή ελέγχου της εταιρίας. Ωστόσο, σε όλα τα χρόνια παρουσίας του φαίνεται ότι απλά ως μη εκτελεστικό μέλος του ΔΣ ενέκρινε ισολογισμούς και συναφή στοιχεία στηριζόμενος στο γεγονός ότι αυτά εγκρίνονταν και από μέλη που διέθεταν σχετικές γνώσεις και είχαν εμπειρία εταιρικής διοίκησης.

Συνεπώς, προέβαινε στις πράξεις αυτές υπό την πεποίθηση ότι όλα έβαιναν καλώς, καθώς, παρά τη σχέση με την οικογένεια ως πεθερός του Γεώργιου Κουτσολιούτσου, δεν προκύπτει ότι υπήρχαν τόσο στενοί σύνδεσμοι με αυτήν και δη σχέσεις που να διέπονται από εμπιστοσύνη σε τέτοιο σημείο ώστε αυτός να γνωρίζει την παραβατική δράση της οικογένειας Κουτσολιούτσου.

Υπό την έννοια αυτή, πλην του ότι δεν προκύπτει συγκεκριμένη δράση του, δεν προκύπτει ότι υπήρχε και λόγος να του έχουν γνωστοποιήσει τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας του Δημητρίου Κουτσολιούτσου μία πολύπλοκη αξιόποινη κατάσταση, γνωστοποίηση που ενέχει τον κίνδυνο διασποράς και έκθεσης, καθώς ο ίδιος ο Ζαχαρίας Μαντζαβίνος δεν θα ήταν χρήσιμος για ενεργό αξιοποίησή του στην τέλεση αξιόποινων πράξεων κυρίως λόγω της έλλειψης συναφών γνώσεων και ικανοτήτων.

Εξάλλου, αξίζει να σημειωθεί ότι η κόρη του κατηγορούμενου αυτού και σύζυγος του Γεωργίου Κουτσολιούτσου δεν είχε εμπλοκή στην προκείμενη ποινική υπόθεση ούτε ήταν και μέλος ΔΣ, ώστε να δύναται να θεωρήσει κανείς ότι από εκείνη θα μπορούσε να έχει πληροφορηθεί ή να έχει υπόνοιες περί «κακώς κείμενων».

Προκύπτει, δηλαδή, ότι, εν αγνοία του αξιόποινου υπόβαθρου, χρησιμοποιήθηκε για τη διαμόρφωση σύνθεσης και πλειοψηφίας σε ΔΣ και για την ύπαρξη μίας κατ’ επίφαση επιτροπής ελέγχου, καθώς μία τέτοια επιτροπή (τουλάχιστον βάσει νόμου, όπως το άρθρο 37 Ν. 3693/2008, που καταλαμβάνει χρονικά το μεγαλύτερο τμήμα των αποδιδόμενων αξιόποινων πράξεων) ήταν απαραίτητο να φαίνεται υπαρκτή.

Όλα τα παραπάνω εναρμονίζονται πλήρως και με το γεγονός ότι η πρόταση για να αναλάβει τη θέση του μη εκτελεστού μέλους του Δ.Σ. των παραπάνω εταιρειών έγινε από τον ίδιο τον Δημήτριο Κουτσολιούτσο λόγω του ότι συνηθίζεται πολλές εταιρίες ανά τον κόσμο να τοποθετούν ως μη εκτελεστικά μέλη του Δ.Σ., από τη Γενική Συνέλευση των εταιρειών τους, προσωπικότητες που έχουν τιμηθεί και έχουν διακριθεί σε διάφορους χώρους της κοινωνίας, οι οποίοι συνήθως (όπως και στη περίπτωση του κατηγορούμενου), δεν έχουν καμία απολύτως σχέση με οικονομικά και εταιρείες.

Σημειώνεται βέβαια ότι από τα καθήκοντα της επιτροπής ελέγχου, όπως περιγράφονται στο νόμο, προκύπτει ότι απαιτούνταν από τα μέλη της στοιχειώδεις συναφείς γνώσεις. Το γεγονός δε ότι πραγματική συνεδρίαση της επιτροπής αυτής δεν προκύπτει και ότι τα τυχόν πρακτικά της υπογράφονταν δια περιφοράς, ακόμα και χωρίς φυσική και ταυτόχρονη παρουσία των μελών της, εγείρει ερωτηματικά, ως προς τη δυνατότητα του Ζαχαρία Μαντζαβίνουνα ενεργοποιηθεί και να αποκτήσει υπόνοιες, τουλάχιστον, για τη μη λειτουργία της επιτροπής (όπως ισχύει και για τα λοιπά εκάστοτε μέλη της επιτροπήςΚουμανάκος, Σταματιάδης, Δαφέρμος, Αρώνης).

Τούτο, όμως, ελλείψει έτερων ενδείξεων, περί συμμετοχής στις αξιόποινες πράξεις ή έστω γνώσης περί τέλεσης αυτών (όπως ομοίως ισχύει και για τα λοιπά εκάστοτε μέλη της επιτροπής Κουμανάκος, Σταματιάδης, Δαφέρμος, Αρώνης), θα μπορούσε να στοιχειοθετήσει μόνο αμέλεια, κυρίως ως προς το γεγονός ότι στα τόσα χρόνια παρουσίας του στο ΔΣ της εταιρίας και στην επιτροπή ελέγχου δε φρόντισε ούτε να ενημερωθεί επαρκώς για τα καθήκοντά του ούτε και να ασκήσει τα τελευταία προσηκόντως, αρκούμενος μόνον σε προφορικές διαβεβαιώσεις ότι όλα βαίνουν καλά και ομαλά, αμέλεια όμως που ποινικά είναι αδιάφορη.

Με βάση τα εκτεθέντα, δεν προκύπτει εν γένει δράση του κατηγορούμενου Ζαχαρία Μαντζαβίνου (νόμιμη ή παράνομη) στις προαναφερόμενες εταιρίες, ιδίως κατά τους κρίσιμους χρόνους. Λαμβανομένων υπόψη των ανωτέρω, το Δικαστικό τούτο Συμβούλιο κρίνει ότι δεν προκύπτουν επαρκείς ενδείξεις που να μπορούν να στηρίξουν δημόσια στο ακροατήριο κατηγορία κατά του κατηγορούμενου Ζαχαρία Μαντζαβίνου, για τις πράξεις α) της εγκληματικής οργάνωσης (συγκρότηση, διεύθυνση και ένταξη), β) της συνέργειας σε απάτη τελεσθείσα κατ’ εξακολούθηση κατά φυσικών και νομικών προσώπων, ΝΠΙΔ και ΝΠΔΔ με προξενηθείσα ζημία άνω των 120.000 ευρώ και γ) της συνέργειας σε χειραγώγηση της αγοράς τελεσθείσα, κατ’ επάγγελμα και κατ’ εξακολούθηση, από μέλος εγκληματικής οργάνωσης (άρθρα 1, 5, 6, 7, 12, 13 περ., ε΄, 14, 26 εδ. α΄, 27, 45, 47, 51, 52, 57, 79, 80, 94&1, 98, 187 &&& 1, 5, 386&&1β-α-2 Π.Κ., Ν. 4619/2019), σε συνδυασμό με τις διατάξεις των άρθρων 187&&1,7, 386&&β-1, προϊσχύσαντος ΠΚ/1950, και του καταργηθέντος άρθρου 1 Ν. 1608/1950, άρθρο 31 &&1 στοιχ. Γ΄, 2 στοιχ. Γ΄, δ΄και 4 του Ν. 4443/2016 σε συνδυασμό με τις καταργηθείσες διατάξεις των άρθρων 30 παρ. 2β-1β Ν. 3340/2005».