Ξενίζει όποιον δεν γνωρίζει τι συμβαίνει στον αγροτικό χώρο η διαμάχη για την λειτουργία του ΟΣΔΕ (Ολοκληρωμένο Σύστημα Διαχειρισης και Ελέγχου επιδοτήσεων) μεταξύ της κυβέρνησης και της Gaia Επιχειρείν. Το ΟΣΔΕ είναι η ηλεκτρονική πλατφόρμα που καταχωρούνται τα αιτήματα για λήψη επιδοτήσεων των αγροτών. Η Gaia Επιχειρείν είναι ο τεχνικός σύμβουλος του ΟΠΕΚΕΠΕ για το ΟΣΔΕ. Δηλαδή η Gaia Επιχειρείν είναι αυτός που κρατάει στα χέρια του τα κλειδιά που ανοίγουν και κλείνουν το ΟΣΔΕ. Πρόκειται για μια λειτουργία που θα έπρεπε να βρίσκεται στα χέρια του κράτους κι όχι στα χέρια μιας ιδιωτικές επιχείρησης που λειτουργεί ως τεχνικός σύμβουλος του κράτους.

Ταυτόχρονα το ΟΣΔΕ είναι μια πολύ μεγάλη βάση δεδομένων στην οποία είναι καταχωρημένες εξαιρετικά χρήσιμες πληροφορίες για την αγροτική οικονομία της χώρας. Στο ΟΣΔΕ υπάρχουν τα στοιχεία περισσότερων από 600.000 αγροτών που λαμβάνουν κάθε χρόνο επιδοτήσεις, το ύψος και το είδος των επιδοτήσεων που λαμβάνουν. Είναι καταχωρημένα τα στοιχεία των αγροκτημάτων  και του ζωϊκού κεφαλαίου των αγροτών. Το ιδιοκτησιακό καθεστώς αυτών (ιδιόκτητα, νοικιασμένα κλπ), οι ασφαλιστικές εισφορές προς τον ΕΛΓΑ και άλλα πολλά. Ακόμη πιο χρήσιμη είναι η διαχρονική επεξεργασία των στοιχείων του ΟΣΔΕ

Όποιος έχει αυτές τις πληροφορίες (κρατικός οργανισμός, υπουργείο, τράπεζα, ασφαλιστική εταιρεία, πιστοποιητικός οργανισμός, εταιρεία παραγωγής αγροτικών εφοδίων κλπ) μπορεί να σχεδιάσει πολιτική για τον αγροτικό χώρο ή να σχεδιάσει την ανάπτυξη των επιχειρηματικών του δραστηριοτήτων.

Κι όπως συνήθως συμβαίνει σε αυτές τις περιπτώσεις κανείς δεν θέλει να χάσει από τα χέρια του τα κλειδιά του ΟΣΔΕ. Γι’ αυτό και οι προσπάθειες των Ελληνικών κυβερνήσεων να το πάρουν στα χέρια τους έχουν πέσει στο κενό ως σήμερα.

Μένει να δούμε αν το ίδιο θα συμβεί και με την σημερινή κυβέρνηση, η οποία δείχνει πως δεν παραιτείται από την προσπάθεια να πάρει τον έλεγχο του πληροφοριακού συστήματος δια μέσου του οποίου κάθε χρόνο πληρώνονται αγροτικές επιδοτήσεις 2 δις ευρώ.

Το ιστορικό της αντιπαράθεσης

Στις 4 Ιανουαρίου 2022 η Gaia Επιχειρείν, που λειτουργεί επί 8 χρόνια ως τεχνικός σύμβουλος του ΟΣΔΕ ενημέρωση τον ΟΠΕΚΕΠΕ πως έληξε η πιστοποίηση της για την διαχείριση του προγράμματος και σταμάτησε να κάνει οποιαδήποτε σχετική ενέργεια με την λειτουργία του ΟΣΔΕ. Έτσι το ΟΣΔΕ έκλεισε και δεν μπορεί να υλοποιηθεί καμία ενέργεια μέσω αυτού από τα κέντρα υποδοχής των δηλώσεων (ΚΥΔ).

Με αρκετές ημέρες καθυστέρηση, στις 7 Ιανουαρίου, ο ΟΠΕΚΕΠΕ απάντησε πως δεν έχουν ολοκληρωθεί οι συμβατικές υποχρεώσεις της GAIA Επιχειρείν και κατά συνέπεια οφείλει να συνεχίσει την τεχνική υποστήριξη του ΟΣΔΕ.

Το ίδιο σκηνικό είχε επαναληφθεί και πέρυσι, στις αρχές του χρόνου. Το ΟΣΔΕ δεν λειτουργούσε για περίπου ένα μήνα. Στην συνέχεια η κυβέρνηση είχε παρατείνει την πιστοποίηση της εταιρείας και τον Απρίλιο του 2021 προχώρησε στην υπογραφή νέας σύμβασης μαζί της. Το αποτέλεσμα ήταν να ξεκινήσει με μεγάλη καθυστέρηση η υποβολή των αιτήσεων ενιαίας ενίσχυσης από τους περίπου 600.000 αγρότες που κάθε χρόνο λαμβάνουν επιδοτήσεις. Η υποβολή των αιτήσεων ολοκληρώθηκε στα μέσα του καλοκαιριού με πάρα πολλά προβλήματα.

Η αντιπαράθεση των δύο πλευρών ξεκίνησε όταν η πρώτη έκανε σαφείς της προθέσεις της να πάρει τον έλεγχο του ΟΣΔΕ στα χέρια της. Πρόκειται για διακαή πόθο που έχουν εκφράσει πολλοί Έλληνες υπουργοί Αγροτικής Ανάπτυξης χωρίς κανείς να το έχει καταφέρει μέχρι σήμερα. Κατά την διάρκεια του 2021 η κυβέρνηση προχώρησε δύο φορές στην προκήρυξη διαγωνισμών για την ανάδειξη νέου τεχνικού συμβούλου για το έργο. Η εταιρεία προσέφυγε και τις δύο φορές στην δικαιοσύνη και κατάφερε και τις δύο φορές να ακυρώσει τους διαγωνισμούς.

Λίγο πριν το τέλος του 2021 έγινε γνωστό πως η κυβέρνηση θα μεταφέρει την λειτουργία του ΟΣΔΕ ηλεκτρονικό νέφος που βρίσκονται σημαντικότερες ηλεκτρονικές εφαρμογές και λειτουργίες του κράτους.  Έτσι ώστε να επεμπλακεί το ΟΣΔΕ από τον ΟΠΕΚΕΠΕ και τον τεχνικό του σύμβουλο.