Ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις στις διεθνείς αγορές τροφίμων, επιδεινώνοντας το ήδη σοβαρό πρόβλημα της παγκόσμιας επισιτιστικής κρίσης. Οι διακοπές στην αλυσίδα εφοδιασμού και η αύξηση τιμών προϊόντων σε πολλές χώρες είναι μία από τις πρώιμες συνέπειες οι οποίες απειλούν την Ευρώπη και φυσικά την Ελλάδα. Λόγω αυτών των εξελίξεων, στις πιο φτωχές περιοχές του πλανήτη που μαστίζονται από πείνα υπάρχει πλέον μεγαλύτερος κίνδυνος να προκληθεί πολιτικό χάος, δημιουργώντας μια μεταναστευτική κρίση άνευ προηγουμένου.

Σε αυτό το πλαίσιο, ιδιαιτέρως ανησυχητική είναι και η τοποθέτηση του Γάλλου Προέδρου Εμανουέλ Μακρόν. Ο πόλεμος μεταξύ της Ουκρανίας και της Ρωσίας, δύο από τους κορυφαίους παραγωγούς σιτηρών στον κόσμο, πιθανότατα θα οδηγήσει σε επισιτιστική κρίση τους επόμενους 12-18 μήνες στην Αφρική και τη Μέση Ανατολή, δήλωσε ο ίδιος.

Την ίδια ώρα, ο επικεφαλής της μεγαλύτερης υπηρεσίας επισιτιστικής βοήθειας στον κόσμο προειδοποιεί τους Ευρωπαίους ηγέτες ότι θα πρέπει να ετοιμαστούν για μια κόλαση, εν μέσω των αναταράξεων που έχουν προκαλέσει στις διεθνείς αγορές τροφίμων οι εξελίξεις στην Ουκρανία, αλλά και άλλοι επιβαρυντικοί παράγοντες που συνθέτουν -μαζί με τον πόλεμο- την «τέλεια καταιγίδα».

«Πληρώστε τώρα περισσότερα για την αντιμετώπιση της πείνας παγκοσμίως, αλλιώς αργότερα θα βρεθείτε μπροστά σε μια μεταναστευτική κρίση που θα την πληρώσετε πολύ πιο ακριβά». Αυτό είναι το μήνυμα που στέλνει ο Ντέιβιντ Μπίσλι, εκτελεστικός διευθυντής του Παγκόσμιου Επισιτιστικού Προγράμματος (World Food Programme) του ΟΗΕ στους ισχυρούς της Ευρώπης.

Το φθινόπωρο, σύμφωνα με τον Μπίσλι, είναι η εποχή που θα αποκαλυφθεί ο πλήρης αντίκτυπος του πολέμου. «Αν νομίζετε ότι έχουμε τώρα κόλαση επί της γης, ακόμα δεν έχετε δει τίποτα. Αν αγνοήσουμε τη βόρεια Αφρική, η βόρεια Αφρική θα έρθει στην Ευρώπη. Αν αγνοήσουμε τη Μέση Ανατολή, η Μέση Ανατολή θα έρθει στην Ευρώπη» είπε χαρακτηριστικά στο Politico.

Η επιδείνωση της κρίσης δεν επηρεάζει μόνο χώρες της βόρειας Αφρικής και της Μέσης Ανατολής, αλλά και πολλές άλλες στη ζώνη Σαχέλ, όπως ο Νίγηρας και η Μπουρκίνα Φάσο.

Για σημαντικά δημητριακά, όπως το σιτάρι και το καλαμπόκι, η παγκόσμια αναλογία αποθεμάτων προς χρήση θα βρίσκεται στο 29% στο τέλος του χρόνου, σύμφωνα με τις προβλέψεις του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας (FAO) του ΟΗΕ. Το ποσοστό είναι χαμηλότερο απ' ό,τι πριν από την πανδημία, αν και δεν είναι ανησυχητικό.

Το ζήτημα είναι ότι οι χώρες με τα μεγαλύτερα μερίδια τροφίμων στις αποθήκες τους είναι μετρημένες στα δάχτυλα. Το υπουργείο Γεωργίας των ΗΠΑ υπολογίζει ότι η Κίνα διαθέτει τα μισά αποθέματα του κόσμου σε σιτάρι και το 70% του καλαμποκιού.

Μετά από πέντε συνεχόμενες σοδειές-ρεκόρ, η Ινδία έχει σχεδόν το ένα δέκατο των παγκόσμιων αποθεμάτων σιταριού. Οι ΗΠΑ κατέχουν το 6% και το 12% των παγκόσμιων αποθεμάτων σιταριού και καλαμποκιού, αντίστοιχα.

Το γεγονός ότι η συντριπτική πλειονότητα των τροφίμων του πλανήτη βρίσκονται μόνο σε λίγες χώρες φανερώνει και ότι όλες μαζί οι χώρες της βόρειας Αφρικής, οι οποίες είναι εξαρτημένες από την εισαγωγή σιτηρών από τη Μαύρη Θάλασσα, διαθέτουν μόνο το 5% των παγκόσμιων αποθεμάτων σιταριού.

Με τα μεγαλύτερα αποθέματα στον κόσμο, η Κίνα είναι η καλύτερα προετοιμασμένη χώρα σε περίπτωση παγκόσμιας επισιτιστικής κρίσης.

Με την πανδημία του κορωνοϊού η Κίνα αύξησε ακόμη περισσότερο τις εισαγωγές τροφίμων. Το 2020 αγόρασε 26% παραπάνω σιτηρά και σπόρους ελαίων σε σχέση με το 2019. Οι εισαγωγές αυξήθηκαν κατά 11% ακόμη το 2021 και συνεχίζουν να ανεβαίνουν τους πρώτους μήνες του 2022.

Οι χώρες που έχουν υψηλά αποθέματα μπορούν να αποφύγουν τις αυξήσεις τιμών που έχει φέρει η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Έτσι οι πολίτες θα προφυλαχθούν από τον πληθωρισμό και τις ανατιμήσεις στα τρόφιμα.