Όσοι επισκέπτονται τα νησιά του βορείου Αιγαίου βλέπουν εγκαταλελειμμένους ελαιώνες και δασωμένους αγρούς  που σε άλλες εποχές καλλιεργούνταν και έδιναν σημαντική παραγωγή προϊόντων που κάλυπταν τις διατροφικές ανάγκες των νησιών.  Αυτή την εικόνα αποτυπώνουν τα προσωρινά στοιχεία της  «Απογραφής Γεωργίας του 2021» που πραγματοποιήθηκε σε όλη την χώρα  και στηρίχθηκε στα στοιχεία του 2020.

 
Η χρησιμοποιούμενη γεωργική έκταση, στα νησιά του βορείου Αιγαίου μειώθηκε κατά 25,4% και συγκεκριμένα στα 1.229.023,1 στρέμματα το 2020 (1.647.840,1 στρέμματα το 2009).  Επίσης ο αριθμός των αγροτικών εκμεταλλεύσεων μειώθηκε σε 22.659 (30.197 το 2009), το ποσοστό της μείωσης διαμορφώθηκε στο 25%. Οι αρδευόμενες εκτάσεις αυξήθηκαν κατά 22,7% και έφθασαν το 2020 στα 71.009,2 στρέμματα από 57.878,1 στρέμματα που ήταν το 2009. Οι αρδευόμενες εκτάσεις αντιστοιχούν μόλις στο 5,77%  των συνολικών χρησιμοποιούμενων γεωργικών εκτάσεων. Ο αριθμός των γεωργικών αρδευόμενων γεωργικών εκμεταλλεύσεων μειώθηκε κατά 6,2% και διαμορφώθηκε σε 10.400 ( 11.090 το 2020).

 
Η μέση έκταση που χρησιμοποιεί μια εκμετάλλευση στα νησιά του βορείου Αιγαίου είναι 54,6 στρέμματα. Το 10,8% των εκτάσεων χρησιμοποιείται σε αροτραίες καλλιέργειες, το 38,5% σε δενδρώδεις καλλιέργειες (κυρίως ελιές), μόλις το 1,3%  σε αμπέλια και το 49,4% σε άλλες καλλιέργειες  (σε αυτές περιλαμβάνονται οι οικογενειακοί λαχανόκηποι, τα μόνιμα λιβάδια και βοσκοτόπια, οι άγονοι βοσκότοποι, τα φυτώρια, οι άλλες πολυετείς φυτείες και οι αγραναπαύσεις).

 
Αμιγώς  γεωργικές εκμεταλλεύσεις, στο βόρειο Αιγαίο, το 2020 ήταν 17.683 (23.943 το 2009). Αμιγώς κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις το 2020 ήταν 544 (639 το 2009). Μεικτές αγροτικές εκμεταλλεύσεις, το 2020, ήταν 4.432 (5.615 το 2009).

 
Το ζωικό κεφάλαιο του βορείου Αιγαίου σε αριθμούς
 
Τα βοοειδή που εκτρέφονταν στο βόρειο Αιγαίο το 2020 ήταν 6.381 (8.755 το 2009), ποσοστό μείωσης 27,1%. Τα πρόβατα ήταν 468.498 (428.037 το 2009) αύξηση 9,5%. Οι κατσίκες ήταν 94.962 το 2020 (105.747 το 2009) μείωση 10,2%. Οι εκτρεφόμενοι χοίροι εμφάνισαν το μεγαλύτερο ποσοστό μείωσης 56,1%, το 2020 εκτρέφονταν 3.648 έναντι 8.304 το 2009. Τέλος ο αριθμός των πουλερικών το 2020 είχε αυξηθεί κατά 9,2%, εκτρέφονταν 307.856 το 2020 έναντι 281.987 το 2009.

Το 2020 στο βόρειο Αιγαίο υπήρχαν 455 μελισσοκομικές εκμεταλλεύσεις (393 το 2009). Οι κυψέλες που κατείχαν οι μελισσοκόμοι το 2020 ήταν 35.301 (27.261 το 2009). Ο αριθμός των εκμεταλλεύσεων αυξήθηκε κατά 15,8% και των κυψελών κατά 29,5%.
 

Βιολογική γεωργία και κτηνοτροφία

Το 2020 υπήρχαν στα νησιά του βορείου Αιγαίου 1.022 εκμεταλλεύσεις που δραστηριοποιούνταν στην βιολογική γεωργία, το 2009 ο αριθμός τους ήταν 1.973 δηλαδή εμφάνισαν μείωση κατά 48,2%. Οι βιολογικά καλλιεργούμενες εκτάσεις ήταν 107.224,3 στρέμματα έναντι 123.909,7 το 2009 και η μείωση των εκτάσεων διαμορφώθηκε στο 13,5%.

 
Μεγάλη άνοδο εμφανίζει ο τομέας της βιολογικής κτηνοτροφίας. Συγκεκριμένα, το 2020, τα βιολογικά εκτρεφόμενα βοοειδή, ήταν 456  (108 το 2009), ποσοστό αύξηση 322,2%. Τα βιολογικά εκτρεφόμενα  πρόβατα το 2020 ήταν 33.336 (8.335 το 2009) ποσοστό αύξησης 300%. Οι βιολογικά εκτρεφόμενες κατσίκες το 2020 ήταν 4.564 (3.124 το 2009) ποσοστό αύξησης 46,1%. Τα βιολογικά εκτρεφόμενα πουλερικά το 2020 ήταν 330 (100 το 2009) ποσοστό αύξησης 230%.  Οι βιολογικά εκτρεφόμενοι χοίροι το 2020 ήταν 95 (122 το 2009) ποσοστό μείωσης 22,1%.
 
Τι δείχνουν τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ
 
Η πρώτη διαπίστωση που κάνει κανείς διαβάζοντας την «Απογραφή Γεωργίας του 2021» είναι η κραυγαλέα απουσία έργων υποδομής που θα στηρίξουν την αγροτική παραγωγή και το εισόδημα όσων δραστηριοποιούνται σε αυτή.  Είναι χαρακτηριστικό πως ο ρυθμός μείωσης του συνόλου των αγροτικών εκμεταλλεύσεων είναι τετραπλάσιος από τον ρυθμό μείωσης των αρδευόμενων εκμεταλλεύσεων. Η αμπελουργία παραμένει φτωχός συγγενείς μεταξύ των δενδρωδών καλλιεργειών του βορείου Αιγαίου με την ελαιοκομία να κυριαρχεί σε αυτό τον κλάδο.


Η αύξηση του αριθμού των εκτρεφομένων προβάτων, που προέρχεται σχεδόν αποκλειστικά από την Λέσβο και την Λήμνο, δείχνει πόσο σημαντικό ρόλο έπαιξε ένταξη του νομού Λέσβου στις περιοχές της χώρας που μπορούν να παράγουν φέτα Π.Ο.Π.  Ο κλάδος αυτός έχει σημαντική δυναμική ωστόσο  ίσως είναι καιρός να μπει ένα όριο στην παραπέρα ανάπτυξη του.  

Η μείωση των αγροτικών εκμεταλλεύσεων και η εγκατάλειψη των λιγότερο παραγωγικών εκτάσεων δεν σημαίνει απαραίτητα και μείωση των παραγόμενων προϊόντων. Όμως  η μείωση των αγροτικών εκμεταλλεύσεων είναι αποτέλεσμα της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) και της Ε.Ε., καθώς αυτή την πολιτική εφαρμόζει κάθε κυβέρνηση είτε το θέλει  είτε δεν το θέλει. Μεγάλο, διαχρονικό πρόβλημα, της ΚΑΠ είναι η απουσία νησιωτικής διάστασης. Δηλαδή η διαμόρφωση ενός συνολικού πλαισίου που να στοχεύει στην προστασία της αγροτικής γης και παραγωγής , αλλά και στην στήριξη των παραγωγών των νησιών.