Σε αναμμένα κάρβουνα κάθονται οι μεγάλες εταιρείες τυποποίησης και εμπορίας του ελαιολάδου τις πρώτες ημέρες του Φεβρουαρίου. Αυτό που τις ανησυχεί δεν είναι η υψηλές τιμές του ελαιολάδου αλλά ο κίνδυνος να χάσουν αγορές που είχαν κατακτήσει τα προηγούμενα χρόνια με πολύ μεγάλο κόπο. Την αγωνία αυτή εκφράζει το άρθρο που δημοσιεύθηκε στην Ισπανική ιστοσελίδα Olimerca την Παρασκευή 3 Φεβρουαρίου με τίτλο «Έρχεται ένα δράμα στην αγορά του έξτρα παρθένου ελαιολάδου», ο τίτλος στα Ισπανικά (Se avecina un drama en el mercado del aceite de oliva virgen extra), ακόμη πιο εύγλωττος είναι ο υπότιτλος του άρθρου «Δεν μπορεί να καλυφθεί ούτε το 50% της παγκόσμιας ζήτησης». Ο υπότιτλος στα Ισπανικά (No se podrá dar cobertura ni al 50% de la demanda mundial).

Οι Ισπανοί τυποποιητές ελαιολάδου δούλεψαν επί δεκαετίες για να αναπτύξουν την παγκόσμια αγορά του ελαιολάδου, αρχικά ακολούθησαν τα βήματα των Ιταλών τυποποιητών και στην συνέχεια χάραξαν την δική τους πορεία. Είχαν πολύ σημαντικές επιτυχίες και άνοιξαν το δρόμο στους τυποποιητές της Πορτογαλίας, του Μαρόκου και της Τυνησίας. Πρόκειται για μια πολύ μεγάλη επιτυχία αν αναλογιστούμε πως το ελαιόλαδο είναι ένα πολύ ακριβό προϊόν, που απαιτεί ιδιαίτερες συνθήκες συντήρησης και επιπλέον είναι εξαιρετικά πικρό για τους καταναλωτές που το δοκιμάζουν για πρώτη φορά. Τέλος το μικρό μέγεθος της παγκόσμιας παραγωγής καλύπτει μόλις το 3% της παγκόσμιας κατανάλωσης λιπαρών ουσιών. Οι Ελληνικές τυποποιητικές επιχειρήσεις αυξάνουν τα τελευταία χρόνια τις εξαγωγές τους αλλά τις χωρίζει μεγάλο χάσμα από τις επιτυχίες που έχουν οι τυποποιητές των άλλων ελαιοπαραγωγικών χωρών.



Οι προσπάθειες δεκαετιών να μπει το ελαιόλαδο σε νέες αγορές, να διασφαλιστούν σημεία πώλησης και να γίνει προσιτό το προϊόν σε καταναλωτές των μη ελαιοπαραγωγικών χωρών βρίσκονται σε κίνδυνο. Κι αυτό γιατί τα διαθέσιμα αποθέματα έξτρα παρθένου ελαιολάδου, σύμφωνα με το άρθρο της Olimerca, είναι εξαιρετικά περιορισμένα και δεν μπορούν να καλύψουν την ζήτηση.



Κενό στην αγορά δεν πρόκειται να δημιουργηθεί. Είτε η ζήτηση θα καλυφθεί από παρθένα και κουπέ ελαιόλαδα (μείγμα εξευγενισμού ελαιολάδου με προσθήκη 10% έξτρα παρθένου). Είτε θα καλυφθεί από άλλες λιπαρές ουσίες. Κατά συνέπεια είναι ορατός ο κίνδυνος ένα μεγάλο μέρος των θέσεων που δημιουργήθηκαν στην αγορά τα προηγούμενα χρόνια να χαθούν.



Μπροστά σε αυτό τον κίνδυνο οι Ισπανοί τυποποιητές δηλώνουν πρόθυμοι να κάνουν εισαγωγές ελαιολάδου από άλλες χώρες της Μεσογείου για να καλύψουν τους πελάτες τους. Δηλαδή θα αγοράσουν λάδι από το εξωτερικό θα το τυποποιήσουν και θα το επανεξάγουν. Αυτή η διαδικασία είναι νόμιμη και ονομάζεται ενεργητική τελειοποίηση. Όμως επιθετικές εξαγορές σημαίνει αύξηση των τιμών παραγωγού. Με συνέπεια, το τελικό προϊόν να φθάσει στον τελικό καταναλωτή σε πολύ ακριβότερη τιμή. Κάτι που θα οδηγήσει και πάλι σε μείωση της κατανάλωσης.



Τι σημαίνουν όλα αυτά για Έλληνες ελαιοπαραγωγούς


Βραχυπρόθεσμα είναι πιθανό τα αποθέματα έξτρα παρθένου ελαιολάδου να πουληθούν σε καλές τιμές. Αρκεί όσοι τα κατέχουν να έχουν την δυνατότητα να κάνουν καλές διαπραγματεύσεις. Μεσομακροπρόθεσμα, αν η παραγωγή έξτρα παρθένου ελαιολάδου επιστρέψει στα επίπεδα της περιόδου 2021/2022, υπάρχει κίνδυνος πτώσης των τιμών. Διότι ένα σημαντικό τμήμα της ζήτησης για το προϊόν αυτό θα έχει μεταφερθεί σε άλλες λιπαρές ουσίες και σε χαμηλότερης ποιότητας ελαιόλαδα.


Ωστόσο είναι πολύ δύσκολο να πιστέψουμε πως τα προβλήματα της κλιματικής κρίσης θα περιοριστούν μόνο σε μια ελαιοπαραγωγική περίοδο. Επίσης, μέχρι σήμερα, δεν έχουμε δει τις επιπτώσεις της νέας ΚΑΠ στην παραγωγή ελαιολάδου. Συνεπώς έχουμε μπροστά μας μια περίοδο έντονης αβεβαιότητας για την εξέλιξη της αγοράς του ελαιολάδου.