× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Αναβίωση των εθίμων του κλήδωνα και τα κάψαλα

Ο Σύλλογος «Ακράσιων» (Πολιτιστικός Σύλλογος Ακρασίου Λέσβου) και φέτος αναβιώνει τα δύο έθιμα (κλήδονα – τα κάψαλα) στο Ακράσι την 24 Ιουνίου ημέρα Σαββάτο

Από το NEWSROOM Δημοσίευση 22/6/2023

Αναβίωση των εθίμων του κλήδωνα  και τα κάψαλα
' χρόνος ανάγνωσης

Κάθε χρόνο στις 24 Ιουνίου γιορτάζεται το γενέθλιο του Αγ. Ιωάννου τού Προδρόμου, ή αλλιώς, όπως είναι γνωστό εδώ στο Ακράσι και σε όλα τα χωριά της Λέσβου, είναι «Τ’ Αγιού Γιαννιού τ’ Ηλτρουπιού» (συμπίπτει με το θερινό ηλιοστάσιο όπου γίνεται η μετάβαση από την άνοιξη στο καλοκαίρι) ή «τ’ Λαμπαδιστή» γιατί στην γιορτή του ο κόσμος ανάβει φωτιές, τα γνωστά μας «κάψαλα» όπου ως εθιμικό προσάναμμα χρησιμοποιούνται από τους κατοίκους του κάθε χωριού τα αποξηραμένα μαγιάτικα στεφάνια. Την παραμονή 23 Ιουνίου ένα κορίτσι ή αγόρι συνήθως πρωτότοκο με τους δύο γονείς εν ζωή φέρνει από την βρύση ή το πηγάδι τ΄ αμίλητο νερό (δεν πρέπει να μιλήσει σε κανένα σε όλη την διαδρομή) μέσα σε ένα πήλινο δοχείο. Μέσα στο δοχείο όλος ο κόσμος αλλά κυρίως οι νέες και οι νέοι έριχναν ο καθένας από ένα μικροαντικείμενο (π.χ. κουμπί, δαχτυλίδι, σκουλαρίκι, κλπ) που το λένε ριζικάρι. Μετά σκεπάζεται το πήλινο αυτό δοχείο με άσπρο ή κόκκινο πανί και το δένουν με κλαδί λυγαριάς, λέγοντας:

Κλειδώνουμι του κλήδουνα

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Μι τα΄ Αϊ Γιαννιού την χάρη

Και κάθε καλορίζικος/η

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Κάθε καλό να πάρει

 

Μετά το πήλινο δοχείο το έβαζαν όλη την νύχτα έξω για να το βλέπουν τ’ άστρα. Ανήμερα ημέρα εορτής του Αγίου το απόγευμα (φέτος είναι ημέρα Σάββατο, και ώρα 7 το απόγευμα) θα ανοιχτεί ο κλήδονας λέγοντας:

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Ανοίξιτι του κλήδουνα

Μι τ΄ Αϊ Γιαννιού την χάρη

Κι όποιο ‘ναι καλορίζικο

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Τώρα θε να προβάλει

 

Το παιδί που έφερε το αμίλητο νερό την παραμονή του Αγίου βγάζει ένα - ένα τα ριζικάρια – αντικείμενα από το πήλινο δοχείο (βλέπε σχετικές φωτογραφίες) Ταυτόχρονα λέγονται για τον καθένα από ένα τετράστιχο επαινετικό ή πειραχτικό (για εκείνον που το ριζικάρι ήταν δικό του). Από το συσχετισμό του αντικειμένου με το τετράστιχο βγαίνει η μαντεία.

 

Μετά ανάβονται φωτιές από τα αποξηραμένα μαγιάτικα στεφάνια (βλέπε  φωτογραφία) και τις οποίες πηδούν μικροί και μεγάλοι επειδή πιστεύουν ότι η φωτιά διώχνει από πάνω τους τις αρρώστιες. Είναι τα λεγόμενα «κάψαλα» ίσως γιατί όταν πηδάς την φωτιά υπάρχει περίπτωση να «καψαλιαστής» δηλαδή να «νιώσεις» ότι η φωτιά ότι σε ακουμπά.

ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΒΟΡΕΙΟ ΑΙΓΑΙΟ

Μετά από 60 χρόνια προσμονής ξεκινά ο δρόμος Καλλονής Πέτρας

Ο Περιφερειάρχης Κώστας Μουτζούρης και οι συνεργάτες του μιλούν για μεγάλη ημέρα για τη Λέσβο και δίνουν το σήμα για άμεση έναρξη εργασιών
Μετά από 60 χρόνια προσμονής ξεκινά ο δρόμος Καλλονής Πέτρας
ΜΥΤΙΛΗΝΗ

Ο Ζερδελής πέρασε στην πράξη με μήνυση σε Δήμαρχο Μυτιλήνης και Μητροπολίτη

Ο γνωστός γιατρός καταγγέλει αδράνεια του Παναγιώτη Χριστόφα και ζητά την εφαρμογή της νομοθεσίας
Ο Ζερδελής πέρασε στην πράξη με μήνυση σε Δήμαρχο Μυτιλήνης και Μητροπολίτη
ΒΟΡΕΙΟ ΑΙΓΑΙΟ

Παρέμβαση Παρασκευαΐδη για το Παλλημνιακό Ταμείο

«Σε λειτουργική παράλυση λόγω έλλειψης διοίκησης»
Παρέμβαση Παρασκευαΐδη για το Παλλημνιακό Ταμείο
ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Από την κορυφή της Ελλάδας στον παγκόσμιο τελικό ο Γαβριήλ Μακρής

Στη Θεσσαλονίκη ο μαθητής του Πρότυπου Γυμνασίου Μυτιλήνης για την τελική φάση
Από την κορυφή της Ελλάδας στον παγκόσμιο τελικό ο Γαβριήλ Μακρής
ΜΥΤΙΛΗΝΗ

Μελέτες πυροπροστασίας για τα σχολεία της Μυτιλήνης

Ο Δήμαρχος Μυτιλήνης μαζί με τον αντιδήμαρχο Παιδείας Λευτέρη Κοτσώνη υπέγραψαν σύμβαση με τον εκπρόσωπο της εταιρείας
Μελέτες πυροπροστασίας για τα σχολεία της Μυτιλήνης
ΜΥΤΙΛΗΝΗ

Εορτασμός του Αγίου Γεωργίου, προστάτη του Στρατού Ξηράς

Από την Στρατιωτική Διοίκηση της Λέσβου στο στρατόπεδο της Παγανής
Εορτασμός του Αγίου Γεωργίου, προστάτη του Στρατού Ξηράς
ΧΩΡΙΑ

Ο Αη Γιώργης στο Παλαιοχώρι Πλωμαρίου

Γιορτάζει το γραφικό εκκλησάκι γνωστό ως Άγιος Γεώργιος Λοβών
Ο Αη Γιώργης στο Παλαιοχώρι Πλωμαρίου
ΑΓΡΟΤΕΣ

Συνάντηση Κουτσούμπα με αγρότες και κτηνοτρόφους στην Καλλονή

Επι τάπητος τα προβλήματα του πρωτογενούς τομέα της Λέσβου
Συνάντηση Κουτσούμπα με αγρότες και κτηνοτρόφους στην Καλλονή
ΜΥΤΙΛΗΝΗ

Καταγγελία κατοίκου για την οδό Αγίας Σοφίας στη Μυτιλήνη

Λίμνες, λάσπη και επικίνδυνες συνθήκες, στον δρόμο της Επάνω Σκάλας στη Μυτιλήνη. Τι απαντά ο πρόεδρος της ΔΕΥΑΛ Παναγιώτης Βάλεσης
Καταγγελία κατοίκου για την οδό Αγίας Σοφίας στη Μυτιλήνη
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

«Δεν είναι κακιά στιγμή, είναι προαναγγελθέν έγκλημα»

Ο Γενικός Γραμματέας του ΚΚΕ συνέδεσε την κρίση στην κτηνοτροφία με τις κυβερνητικές επιλογές, κατηγόρησε το πολιτικό σύστημα για εγκατάλειψη της υπαίθρου και κάλεσε σε αντεπίθεση με ισχυρό λαϊκό κίνημα
«Δεν είναι κακιά στιγμή, είναι προαναγγελθέν έγκλημα»
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

«Αν κάποιοι φιλοδοξούν από μένα παράνομα ρουσφέτια, να μην με ψηφίσουν»

Η ομιλία του Παναγιώτη Δουδωνή στη Βουλή στην άρση ασυλίας των 13 βουλευτών
«Αν κάποιοι φιλοδοξούν από μένα παράνομα ρουσφέτια, να μην με ψηφίσουν»
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Ο Χαράλαμπος Αθανασίου ζήτησε άρση της ασυλίας του και απορρίπτει σύνδεση με ΟΠΕΚΕΠΕ

Δηλώνει έτοιμος να τεθεί στη Δικαιοσύνη και καταγγέλλει κατάχρηση εξουσίας από εισαγγελικές αρχές
Ο Χαράλαμπος Αθανασίου ζήτησε άρση της ασυλίας του  και απορρίπτει σύνδεση με ΟΠΕΚΕΠΕ