Στις πιο ευάλωτες περιοχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης συγκαταλέγεται το Βόρειο Αιγαίο, σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία της Eurostat για το 2024. Η Περιφέρεια βρίσκεται ανάμεσα στις πέντε φτωχότερες της χώρας —μαζί με την Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, την Κεντρική και Δυτική Ελλάδα και την Πελοπόννησο— και στις 25 πιο πληγείσες ολόκληρης της Ευρώπης, όπου πάνω από το ένα τρίτο του πληθυσμού (τουλάχιστον 33%) ζει σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού.

Το σκούρο μπλε χρώμα που «σκεπάζει» το Βόρειο Αιγαίο στον χάρτη της Eurostat αποτυπώνει το εύρος των κοινωνικών και οικονομικών αδιεξόδων που αντιμετωπίζουν οι νησιώτες. Η οικονομική δραστηριότητα παραμένει περιορισμένη, οι ευκαιρίες απασχόλησης ελάχιστες και οι κοινωνικές υποδομές ανεπαρκείς. Η νησιωτικότητα, αντί να αποτελεί κίνητρο για ανάπτυξη, συνεχίζει να λειτουργεί ως τροχοπέδη, λόγω του αυξημένου κόστους μεταφορών, της εξάρτησης από εποχικούς κλάδους και της έλλειψης σταθερών δημόσιων πολιτικών στήριξης.

Παρά τις επανειλημμένες εκκλήσεις των τοπικών φορέων και των παραγωγικών τάξεων για ένα ειδικό αναπτυξιακό πλαίσιο προσαρμοσμένο στις ανάγκες της νησιωτικής και ακριτικές μας περιφέρειας, η κυβέρνηση αρνείται πεισματικά να λάβει στοχευμένα μέτρα για το Βόρειο Αιγαίο. Δεν έχει προχωρήσει σε φορολογικά ή επενδυτικά κίνητρα που θα μπορούσαν να στηρίξουν τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, την αγροτική παραγωγή ή τις νέες θέσεις εργασίας. Αντίθετα, η πολιτική της περιορίζεται σε αποσπασματικές δράσεις και εξαγγελίες χωρίς ουσιαστικό αντίκρισμα, αφήνοντας τους κατοίκους να παλεύουν μόνοι απέναντι στις αυξανόμενες οικονομικές πιέσεις.

Την ίδια στιγμή, οι πιο εύρωστες περιφέρειες της χώρας, όπως η Αττική και το Νότιο Αιγαίο, διατηρούν υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης χάρη στη συγκέντρωση δραστηριοτήτων, επενδύσεων και τουρισμού. Αυτή η ανισορροπία εντείνει το χάσμα ανάμεσα στο κέντρο και την περιφέρεια και αποδεικνύει την αποτυχία της κυβέρνησης να εφαρμόσει μια δίκαιη και ισόρροπη αναπτυξιακή πολιτική για όλη τη χώρα.

Η Ελλάδα, συνολικά, εξακολουθεί να βρίσκεται πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 21% στον δείκτη κινδύνου φτώχειας, επιβεβαιώνοντας πως η κοινωνική συνοχή παραμένει ζητούμενο. Παρά την οικονομική ανάκαμψη που διαφημίζεται, η καθημερινότητα στα νησιά του Βορείου Αιγαίου μαρτυρά το αντίθετο. Χαμηλοί μισθοί, ακριβή ενέργεια, ανεπαρκής υγειονομική κάλυψη και ανύπαρκτες αναπτυξιακές πρωτοβουλίες οδηγούν ολοένα και περισσότερους νέους στη μετανάστευση.

Το μήνυμα των στοιχείων της Eurostat είναι ηχηρό και δεν μπορεί πλέον να αγνοηθε καθώς χωρίς ειδική μεταχείριση για τις νησιωτικές περιοχές, χωρίς στρατηγική επενδύσεων και κοινωνικών πολιτικών που να λαμβάνουν υπόψη τη γεωγραφική και οικονομική ιδιαιτερότητα του Βορείου Αιγαίου, το νησιωτικό τόξο της χώρας θα συνεχίσει να βυθίζεται στη φτώχεια και την εγκατάλειψη και εν τέλει στην ερημοποίηση.