× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Ο Αγιος Παντελεήμων του Θεόφιλου «του Λέσβιου»

Έργο του διάσημου Μυτιληνιού λαϊκού ζωγράφου σε ιδιωτική συλλογή στην Κύπρο - Γράφει ο ΒΑΣΙΛΗΣ ΠΛΑΤΑΝΟΣ

Από το NEWSROOM Δημοσίευση 27/7/2020

Ο Αγιος Παντελεήμων του Θεόφιλου «του Λέσβιου»
' χρόνος ανάγνωσης

Την ύπαρξη μιας άγνωστης εικόνας του Αγίου Παντελεήμονος φιλοτεχνημένη από το λαϊκό μας ζωγράφο Θεόφιλος σε βυζαντινολαϊκό ρυθμό αποκάλυψε το 2004 στην Αθηναϊκή «Ελευθεροτυπία» ο αξέχαστος Μυτιληνιός δημοσιογράφος Βασίλης Πλάτανος.

Στην πίσω της πλευρά η εικόνα πάνω στο σανίδι με μαύρο χρώμα, είναι ζωγραφισμένος στη μέση σταυρός, με τα αρχικά στις τέσσερις γωνιές ΙΣ-ΧΡ-Ν-Κ - (Ιησούς Χριστός Νικά), δύο λάβαρα στα πλάγια, από κάτω τη χρονολογία 1920, Εργον Θεοφίλου Γ. Χατζή Μιχαήλ. Στο συνδετικό ξύλινο μαδεράκι για πρώτη φορά παρουσιάζεται η λέξη «λέσβιος».

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Το μοναδικό ώς τώρα έργο, εβδομήντα χρόνια από το θάνατό του, που φιλοτέχνησε ο Θεόφιλος κι έχει την υπογραφή «λέσβιος».

Η αποκάλυψη ύρθε από την Κύπρο και συγκεκριμένα από τη μεγάλη συλλογή με έργα τέχνης, που έχει στη Λευκωσία ο διάσημος Κύπριος συλλέκτης Ιάκωβος Γεωργιάδης. Είναι ελαιογραφία σε ξύλο, 23,5 x 28 εκατοστά, με αριθμό 17 στη συλλογή. Αγοράστηκε από το συλλέκτη το 1980 στην Αθήνα, από την κυρία Χαραμή.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Εικονογράφηση
Σύμφωνα με το «Μέγα Συναξαριστή της Ορθόδοξης Εκκλησίας», ο «ένδοξος άγιος Μεγαλομάρτυρας και Ιαματικός Παντελεήμων» αγίασε στα χρόνια που βασίλευε ο Μαξιμιανός. Λεγότανε Παντολέων και καταγόταν από τη Νικομήδεια. Πατέρας του ήταν ο ειδωλολάτρης Ευστόργιος και μητέρα του η χριστιανή, από προγόνους Ευβούλη. Ο Παντολέων πήρε ελληνική παίδευση. Ο πατέρας του τον έδωσε στο θαυμαστό τότε γιατρό Ευφρόσυνο, να τον εκπαιδεύσει στην ιατρική επιστήμη, και με την καλλιέργειά του ξεπέρασε τους συμμαθητές του. Ήτανε πολλά ωραίος στην όψη, είχε γλυκιά μιλιά, στο σχήμα ταπεινός και μέτριος, γεμάτος αρετή και ευταξία. Ο Αγιος Ερμόλαος τον μύησε στο χριστιανισμό και τον βάφτισε. Ενα παιδί που το δάγκωσε οχιά, από σχεδόν πεθαμένο αναστήθηκε, με προσευχή του και το φίδι χάθηκε. Αυτό στάθηκε το πρώτο θαύμα του. Εκανε και τον πατέρα του χριστιανό, τον έπεισε, αφού γιάτρεψε έναν τυφλό, πάλι με προσευχή προς τον Κύριο.

Ο Αγιος πέρασε πολλά μαρτύρια από τον Μαξιμιανό. Στο τέλος αποκεφαλίστηκε στις 27 Ιούλη, το 304 μ.Χ. Από το κεφάλι του βγήκε γάλα αντί αίμα. Η ελιά που τον είχανε δεμένο ήτανε πρώτα ξερή, αμέσως βλάστησε και καρποφόρησε. Χριστιανοί πήρανε το άγιο λείψανο και το θέσανε ευλαβικά, με μύρα και θυμιάματα, σ' έναν τόπο έξω από την πόλη που ονομαζότανε του «Σχολαστικού Αδαμαντίνου».

Κατά το «Συναξαριστή»

Μ' αυτά τα σημαδιακά χαρακτηριστικά από το «Συναξαριστή» ζωγράφισε ο Θεόφιλος τον Αγιο Παντελεήμονα, νέο, πολλά ωραίο, ταπεινό, γεμάτο αρετή και ευταξία, με χρυσό φωτοστέφανο, αφού μαρτύρησε, με κόκκινο χιτώνα, το στόλισε με περιδέραια στο λαιμό, με βραχιόλι στο δεξί χέρι, από χρωματιστές πέτρες. Σαν ιαματικός-γιατρός που στάθηκε, έβαλε στα χέρια του ένα κασελάκι με γιατρικά και μια λαβίδα. Στην αγιογράφηση ακολούθησε το βυζαντινό ρυθμό, αλλά με στοιχεία από την προσωπική του ζωγραφική.

ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Η ιστορία του Στράτου...

Γράφει ο ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΠΙΩΤΑΣ
Η ιστορία του Στράτου...
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Κορίτσι έξι χρόνων μόνο χωρίς γονείς, έξω από την Ασφάλεια

Οι πρώτες μέρες της χούντας στη Μυτιλήνη μέσα από τις αναμνήσεις - Γράφει η ΝΟΡΑ ΡΑΛΛΗ*
Κορίτσι έξι χρόνων μόνο χωρίς γονείς, έξω από την Ασφάλεια
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Το εμπορικό πλεόνασμα πάνω από την κοινωνική επιβίωση

Γράφει η ΘΕΟΦΑΝΙΑ ΙΝΤΖΙΡΤΖΗ, Κοινωνική Ανθρωπολόγος και Ιστορικός
Το εμπορικό πλεόνασμα πάνω από την κοινωνική επιβίωση
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Ψωνίζοντας… ό,τι βρω

Γράφει η ΜΑΡΙΝΑ ΠΟΛΛΑΤΟΥ
Ψωνίζοντας… ό,τι βρω
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Να πληρώσουν τη ζημιά που προξένησαν στο νησί

Γράφει ο ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Ν. ΠΑΤΣΗΣ, κάτοικος Δυτικής Λέσβου
Να πληρώσουν τη ζημιά που προξένησαν στο νησί
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Κραυγή απόγνωσης από Αγρα Λέσβου

Γράφει ο ΙΓΝΑΤΙΟΣ ΙΝΤΖΙΡΤΖΗΣ, Πρόεδρος της Κοινότητας Άγρας
Κραυγή απόγνωσης από Αγρα Λέσβου
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Που το πάνε;

Γράφει ο ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΛΑΔΙΤΗΣ
Που το πάνε;
ΣΤΗΛΗ ΑΛΑΤΟΣ

Κρίση στην κτηνοτροφία στη Λέσβο… SOS

Γράφει ο ΜΙΧΑΛΗΣ ΜΠΑΚΑΣ
Κρίση στην κτηνοτροφία στη Λέσβο… SOS
ΡΕΠΟΡΤΑΖ ΑΓΡΟΤΕΣ

Όταν το Υπουργείο «κοιμάται» και η Λέσβος καταρρέει

Χωρίς επαρκείς κτηνιάτρους, χωρίς ουσιαστική στήριξη, χωρίς καμία σοβαρή πολιτική διαχείρισης των επιπτώσεων από τον αφθώδη πυρετό
Όταν το Υπουργείο «κοιμάται» και η Λέσβος καταρρέει
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Μήτσου Ν. Τσιάμη, Δοξαστικά στον Αργύρη Εφταλιώτη, Αθήνα 1974

Παρουσίαση : Δημήτρης Πατίλας
Μήτσου Ν. Τσιάμη, Δοξαστικά στον Αργύρη Εφταλιώτη, Αθήνα 1974