Υπάρχουν λοιπόν κάποιες στιγμές ή καταστάσεις στη ζωή, που παρά τα όσα λέγονται ή προσπαθεί ο ορθός λόγος να κατατάξει ισότιμα και να αξιολογήσει, ανεπηρέαστα, σε οδηγούν στο να διακρίνεις και να διαπιστώσεις τις βαθιές διαφορές που υπάρχουν ανάμεσα στους ανθρώπους. Απ’ τους ταπεινούς και καταφρονεμένους ως τους προβεβλημένους και αποτελούντες τρόπον τινά πρότυπα για τις ζωές των άλλων.

Είναι γεγονός αναμφισβήτητο πως η τυχοδιωκτική ενέργεια του Ερντογάν να παραδώσει στους φανατικούς ομόθρησκούς του την Αγιά Σοφιά, ως τέμενος για την προσευχή τους, προσβλέποντας στις εθνικιστικές και θρησκοληπτικές τάσεις των πιο αμόρφωτων και καθυστερημένων συμπολιτών του, μας ενόχλησε όλους, πιστούς και άπιστους, χριστιανούς και μη και μας ώθησε σε πολυποίκιλες αντιδράσεις. Που κλιμακώθηκαν από την σοβαρότητα και την περίσκεψη ως την γραφικότητα και τον λαϊκισμό. Που βρήκε εύφορο έδαφος να εμφανισθεί για μια ακόμα φορά.

Μελέτησα με προσοχή την τοποθέτηση του αρχιεπισκόπου Αλβανίας Αναστάσιου, του σοφού και κατασταλαγμένου ανθρώπου, του πανεπιστημιακού καθηγητή, του ατρόμητου ιεραπόστολου, του ιερωμένου, που η ελλαδική εκκλησία δεν τον έκρινε άξιο, μέχρι που ο πατριάρχης τον έστειλε αρχιεπίσκοπο στην Αλβανία, να τον κάνει κάτι παραπάνω από βοηθό επίσκοπο. Γιατί υπήρχαν άλλοι επιτήδειοι, ικανοί προφανώς να υπηρετήσουν την εκκλησία που ξέρουμε.

Δίνοντας λοιπόν βάρος ο υπέροχος αυτός άνθρωπος στην «ειρηνική συνύπαρξη θρησκειών και πολιτισμών», είπε πως «μια χώρα σαν την Τουρκία που επιθυμεί να είναι στην πρωτοπορία, διαλέγει τον ρόλο της καθυστερημένης πολιτιστικής οπισθοφυλακής. Το λάδι της θρησκείας είναι αμαρτία και λάθος να χρησιμοποιείται για να ανάβει και να εξυπηρετεί εθνικιστικούς σκοπούς.

Ο ευγενής σκοπός της θρησκείας είναι να απαλύνει τις πληγές και να ειρηνεύει τις ψυχές των ανθρώπων».

Παρακολούθησα επίσης και τις σχετικές δηλώσεις του μητροπολίτη Πατρών Χρυσοστόμου, του οποίου τις εκδηλώσεις προέβαλε κατά κόρον η κρατική ΕΡΤ, που μέσα από ένα απόλυτα ασφαλές περιβάλλον, περιστοιχιζόμενος από κάποιες και κάποιους, μεταμφιεσμένους σε φουστανελοφόρους και βλαχοπούλες, «έτοιμους» να ριχτούν σε μάχες και περιπέτειες και αφού διακήρυξε πλειστάκις και με έμφαση , ότι «είμαστε Έλληνες», κατέληξε στο συμπέρασμα ότι «Ξύπνησαν ευτυχώς οι Έλληνες. Κάτι άρχισε να αλλάζει σ’ αυτόν τον τόπο.

Η βδελυρή πράξη των Τούρκων ενήργησε αφυπνιστικά για τον κοιμώμενο γίγαντα, για τον λαό μας δηλαδή, γιατί η Αγία Σοφία είναι η ψυχή μας και η καρδιά μας. Είναι ο πόθος και το ωράϊσμά μας…». Ό εστί μεθερμηνεύομενον «Πάλι με χρόνια με καιρούς πάλι δικά μας θάναι».

Οποία διαφορά μεταξύ των δύο λόγων. Ο δεύτερος μάλιστα του μητροπολίτη Πατρών, μοιάζει πολύ με τα αντίποινα που πρότειναν ο περιφερειάρχης κ. Μουτζούρης, δηλ. να ανασταλούν οι εργασίες αναστήλωσης του Γενί Τζαμί της Μυτιλήνης, και ο υπουργός αγροτικής ανάπτυξης κ. Βορίδης να γίνει μουσείο της Ποντιακής Γενοκτονίας το σπίτι του Κεμάλ Ατατούρκ στη Θεσσαλονίκη και άλλα ωραία και άμεσης απόδοσης μέτρα.

Σε εντυπωσιακές ενέργειες προχώρησε και ο μητροπολίτης Άνθιμος Θεσσαλονίκης, χέρι- χέρι με τον δήμαρχο της πόλης κ. Κωνσταντίνο Ζέρβα, που έψαλαν τον Ακάθιστο Ύμνο, υπό τις επευφημίες των μελών του Ιερού Λόφου, αυτών που κραύγαζαν ότι « Η Μακεδονία είναι μόνον ελληνική» αναπαράγοντας και αυτοί με τον τρόπο τους το ξεχασμένο αφήγημα της Κόκκινης Μηλιάς.

Κι όλοι αυτοί γνωρίζοντας πως η Αγιά Σοφιά, που συγκεντρώνει τον θαυμασμό μας και την αγάπη μας για το υπέρλαμπρο έργο τέχνης, που αποτελεί, πως επί 567 χρόνια ανήκει στην τουρκική επικράτεια κι ως τώρα καμιά Ελευθερώτρια Παναγία δεν μας την απέδωσε κι ας λένε κάθε μέρα και από μια προφητεία οι γέροντες του Αγίου Όρους και οι νήστεις γερόντισσες, απανταχού της Ελλάδος.

Είχα την τύχη και την τιμή να γνωρίσω τον αρχιεπίσκοπο Αναστάσιο, στις αρχές της δεκαετίας του 1990, όταν σοβαρά άρρωστος κλεισμένος σ’ ένα μικρό διαμέρισμα, σε μια απόκεντρη συνοικία των Τιράνων, με ηλεκτρικό ρεύμα και νερό που διακόπτονταν κάθε τρεις ώρες, δούλευε σαν εικοσάχρονο παλληκάρι να αναστήσει την εκκλησία της Αλβανίας, από την οποία δεν είχαν μείνει παρά μερικά ερείπια εκκλησιών και καμιά δεκαριά παπάδες, που στέκονταν δίπλα του.

Και ανάστησε μια εκκλησία για όλους, πιστούς και μη, χριστιανούς και αλλόδοξους, με σχολεία, νοσοκομεία, σχολές πανεπιστημιακού επιπέδου, επιστημονικά ερευνητικά εργαστήρια, μια εκκλησία κυψέλη εργασίας και δημιουργίας, σύγχρονων ιδεών και αντιλήψεων.

Αλλά δεν θα μπορούσε να γίνει αλλιώς από έναν άνθρωπο που υπηρέτησε την παιδεία από τις πανεπιστημιακές έδρες και τον Θεό που αγάπησε, μέσα από τις σελίδες των παραπάνω από τριάντα συγγραμμάτων και μελετών, πάνω στα οποία με πολύ μόχθο και κόπο έσκυψε.

Για τους λόγους αυτούς και μόνο και γιατί ό,τι ονειρεύτηκε το δημιούργησε μόνος, μπορεί να αρθρώνει λόγο σοφό, λόγο ενότητας και καταλλαγής, λόγο αγάπης και κατανόησης αφήνοντας στους κεκράκτες να κολακεύουν και να κανακεύουν, όλους αυτούς που ονειρεύονται κόκκινες μηλιές, εκστρατείες και θριαμβική επάνοδο στην βασιλεύουσα, που εδώ και αιώνες, δεν είναι δυστυχώς δικιά μας.