Στον αέρα βρίσκονται οι αποζημιώσεις των κτηνοτρόφων της Λέσβου, των οποίων τα ζώα θανατώνονται στο πλαίσιο των μέτρων εκρίζωσης του αφθώδους πυρετού. Αυτό προκύπτει από την συζήτηση που έγινε στην Βουλή σήμερα 30 Μαρτίου μετά από ερωτήσεις της Μαρίας Κομνηνάκα (ΚΚΕ) και Βασίλη Κόκκαλη (ΣΥΡΙΖΑ) προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης.

Κατά την διάρκεια της συζήτησης ο  Υφυπουργός Χρήστος Κέλλας δήλωσε πως η ζωονόσος ενδημεί στα Τουρκικά παράλια εδώ και πολλά χρόνια. Ωστόσο η ηγεσία του Υπουργείου δεν θεώρησε αναγκαίο να λάβει μέτρα για να αποτρέψει την μετάδοση της στα παραγωγικά ζώα της Λέσβου. Έτσι το μόνο που έκανε ήταν να εκδώσει εγκυκλίους και συστάσεις προς τους Δήμους και της Περιφέρειες.  Σε άλλο σημείο ο Υφυπουργός ανέφερε πως τα κρούσματα έχουν φθάσει στα 22 και το στέλεχος του ιού δείχνει πως ήρθε στη Λέσβο από την Τουρκία.

Η Μαρία Κομνηνάκα υποστήριξε ότι η εμφάνιση του αφθώδους πυρετού στη Λέσβο δεν ήταν αιφνίδια, αλλά αποτέλεσμα σοβαρής προειδοποιημένης ανεπάρκειας στην πρόληψη, καταλογίζοντας σε κυβέρνηση και περιφέρεια εγκληματική ευθύνη για την υποστελέχωση και την απουσία ουσιαστικών μέτρων βιοασφάλειας.

Ο Βασίλης Κόκκαλης έθεσε επιτακτικά το ζήτημα της επιδημιολογικής διερεύνησης και της ιχνηλάτησης, ρωτώντας αν υπάρχει ήδη πόρισμα για το πώς έφτασε ο ιός στη Λέσβο και επισημαίνοντας ότι χωρίς σαφή εικόνα προέλευσης δεν μπορεί να υπάρξει αποτελεσματική αποτροπή νέας διασποράς.

Ο Χρήστος Κέλλας απάντησε ότι από την εμφάνιση του πρώτου κρούσματος στις 15 Μαρτίου ενεργοποιήθηκαν όλα τα προβλεπόμενα από την ελληνική και ευρωπαϊκή νομοθεσία μέτρα, με άμεση μετάβασή του στη Λέσβο, συσκέψεις με όλους τους αρμόδιους φορείς και εφαρμογή καραντίνας, θανατώσεων και υγειονομικής ταφής.

Στο θέμα του εμβολιασμού, ο κ. Κέλλας επιβεβαίωσε ότι υπάρχει εγκεκριμένο εμβόλιο για τον αφθώδη πυρετό, αλλά ξεκαθάρισε ότι η απόφαση για το αν θα χρησιμοποιηθεί θα ληφθεί αφού ολοκληρωθεί η αξιολόγηση της πορείας των κρουσμάτων και των εξετάσεων στη ζώνη επιτήρησης.

Η συζήτηση στη Βουλή

Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκαν οι παρεμβάσεις της βουλευτή του ΚΚΕ Μαρία Κομνηνάκα και του βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ Βασίλη Κόκκαλη, που άσκησαν σφοδρή κριτική στην κυβέρνηση, ενώ από την πλευρά της κυβέρνησης απάντησε ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Χρήστος Κέλλας.

Η Μαρία Κομνηνάκα παρουσίασε την εμφάνιση του αφθώδους πυρετού στη Λέσβο όχι ως ένα απρόβλεπτο γεγονός, αλλά ως αποτέλεσμα μιας προδιαγεγραμμένης πορείας, για την οποία υπήρχαν εγκαίρως προειδοποιήσεις από αγροτοκτηνοτροφικούς συλλόγους και από κτηνιάτρους του δημοσίου. Κατηγόρησε Κυβέρνηση και Περιφέρεια ότι άφησαν το νησί αθωράκιστο και ανοχύρωτο, βασιζόμενοι στην τύχη αντί να έχουν οργανώσει ένα σοβαρό σχέδιο πρόληψης και βιοασφάλειας. Περιέγραψε μια εικόνα κρατικής απουσίας, με υποστελεχωμένες κτηνιατρικές υπηρεσίες, μόλις 9 κτηνιάτρους για περισσότερα από 470.000 παραγωγικά ζώα, χωρίς μόνιμο προσωπικό στην πύλη εισόδου του νησιού και χωρίς επαρκή κρατική παροχή απολυμαντικών και άλλων μέσων προστασίας.

Στην ίδια κατεύθυνση, υποστήριξε ότι η κυβέρνηση περιορίστηκε σε επικοινωνιακές κινήσεις και δελτία τύπου, ενώ η πραγματικότητα που βιώνουν οι κτηνοτρόφοι είναι η οικονομική ασφυξία. Έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στον αποκλεισμό της διακίνησης προϊόντων, κυρίως των μεταποιημένων και θερμικά επεξεργασμένων, όπως τα τυριά, τονίζοντας ότι η απαγόρευση αυτή στερείται λογικής και λειτουργεί ως θηλιά για τη Λέσβο σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδο, μέσα στην πασχαλινή αγορά. Ζήτησε άμεσα μέτρα για την εκρίζωση της νόσου, προσλήψεις μόνιμων κτηνιάτρων, δωρεάν παροχή μέσων απολύμανσης, εμβολιασμό, πλήρη κρατική ευθύνη για τις περιφράξεις και τις τάφρους βιοασφάλειας, καθώς και 100% αποζημίωση για τα κοπάδια που θανατώνονται, μαζί με κρατική κάλυψη για την ανασύσταση των μονάδων και αναπλήρωση του χαμένου εισοδήματος.

Ο Βασίλης Κόκκαλης έδωσε μεγαλύτερο βάρος στην ανάγκη επιδημιολογικής διερεύνησης και στην ιχνηλάτηση της νόσου. Επισήμανε ότι έχουν περάσει 15 ημέρες από την εμφάνιση των πρώτων κρουσμάτων και έθεσε το ερώτημα αν υπάρχει έστω ένα διοικητικό πόρισμα για το πώς εμφανίστηκε ο αφθώδης πυρετός στη Λέσβο. Τόνισε ότι χωρίς σαφή εικόνα για την προέλευση και τη διαδρομή του ιού δεν μπορεί να υπάρξει σοβαρή στρατηγική αποτροπής στο μέλλον. Παράλληλα, συνέδεσε τη σημερινή κατάσταση με την εμπειρία από την ευλογιά, υποστηρίζοντας ότι και εκεί δεν υπήρξε επαρκής επιδημιολογική διερεύνηση, γεγονός που καταδεικνύει ένα αποτυχημένο μοντέλο αντιμετώπισης των ζωονόσων.

Ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ ζήτησε ακόμη απαντήσεις για τη χρηματοδότηση των μέτρων βιοασφάλειας, υποστηρίζοντας ότι οι περιφέρειες δεν μπορούν να εφαρμόσουν ουσιαστικά μέτρα αν δεν έχουν τους απαραίτητους πόρους. Έθεσε επίσης το ζήτημα της στελέχωσης, σημειώνοντας πως με μόνο 9 κτηνιάτρους δεν είναι δυνατόν να αντιμετωπιστεί ένα τόσο σοβαρό πρόβλημα και ζητώντας εξηγήσεις για το τι έχει γίνει στο μεταξύ σε επίπεδο ενίσχυσης προσωπικού. Στο οικονομικό σκέλος, ζήτησε γενναία και ουσιαστική στήριξη, με άμεσες προκαταβολές, αποζημιώσεις για το χαμένο εισόδημα, βοήθεια στις ζωοτροφές και κάλυψη όσων πλήττονται από την απαγόρευση διακίνησης γάλακτος και γαλακτοκομικών.

Η απάντηση του Χρήστου Κέλλα

Απαντώντας, ο Χρήστος Κέλλας υποστήριξε ότι το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης βρισκόταν ήδη σε εγρήγορση από τη στιγμή που είχε εμφανιστεί αφθώδης πυρετός στην Τουρκία και ότι είχαν αποσταλεί εγκύκλιοι σε όλες τις περιφέρειες, στα τελωνεία και στις πύλες εισόδου της χώρας για εντατικοποίηση των ελέγχων και των μέτρων πρόληψης. Ανέφερε ότι από τις 15 Μαρτίου, όταν καταγράφηκε το πρώτο κρούσμα στη Λέσβο, ενεργοποιήθηκαν όλα τα προβλεπόμενα από την ευρωπαϊκή και ελληνική νομοθεσία μέτρα, ενώ ο ίδιος μετέβη την επόμενη ημέρα στο νησί, όπου πραγματοποιήθηκε σύσκεψη με περιφέρεια, δήμους, αστυνομία, στρατό, λιμενικό, τελωνεία και εκπροσώπους των κτηνοτρόφων.

Ο Υφυπουργός περιέγραψε τον αφθώδη πυρετό ως έναν ιδιαίτερα επικίνδυνο ιό, που ζει στο περιβάλλον για περίπου ένα μήνα και μεταδίδεται πολύ εύκολα, όχι μόνο με την επαφή αλλά και μέσω ρούχων, εκκρίσεων και σε ορισμένες περιπτώσεις αερογενώς. Υπογράμμισε ωστόσο ότι δεν μεταδίδεται στον άνθρωπο και άρα δεν υφίσταται ζήτημα δημόσιας υγείας. Επεσήμανε πως τα μέτρα που ακολουθούνται είναι τα προβλεπόμενα από τον ευρωπαϊκό κανονισμό, δηλαδή άμεση θανάτωση των ζώων στις θετικές εκτροφές, υγειονομική ταφή, δημιουργία ζώνης προστασίας στα 3 χιλιόμετρα και ζώνης επιτήρησης στα 10 χιλιόμετρα, καθώς και συστηματικοί έλεγχοι και δειγματοληψίες.

Σε ό,τι αφορά τη στελέχωση, ο κ. Κέλλας ανέφερε ότι πέρα από τους 9 κτηνιάτρους που διαθέτει το νησί, έχουν ήδη σταλεί 4 στρατιωτικοί κτηνίατροι και 5 ακόμη από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, ενώ αναμένεται να μεταβούν και άλλοι. Σημείωσε επίσης ότι η Λέσβος έχει κηρυχθεί σε κατάσταση ειδικής κινητοποίησης, γεγονός που επιτρέπει στην περιφέρεια να προχωρήσει σε προσλήψεις κτηνιάτρων με συμβάσεις. Υποστήριξε ακόμη ότι έχουν δοθεί κονδύλια στις περιφέρειες για την εφαρμογή μέτρων βιοασφάλειας και ότι η Λέσβος δεν θα μπορούσε να αποτελέσει εξαίρεση.

Ιδιαίτερο βάρος είχε και η ενημέρωση του Υφυπουργού για την πορεία της νόσου. Ανέφερε ότι μέχρι τη στιγμή της συζήτησης τα κρούσματα είχαν φτάσει τα 22 και ότι, σύμφωνα με τα μέχρι τότε δεδομένα, εντοπίζονταν εντός της ζώνης προστασίας των 3 χιλιομέτρων. Σε ότι αφορά το στέλεχος του ιού είναι το SAT1 το οποίο έχει δώσει πολλά κρούσματα στην Τουρκία. Για τον εμβολιασμό είπε ότι υπάρχει εγκεκριμένο εμβόλιο, τύπου DIVA, που επιτρέπει να διακρίνεται αν ένα ζώο έχει εμβολιαστεί ή νοσήσει, αλλά η τελική απόφαση θα ληφθεί αφού ολοκληρωθεί η αξιολόγηση της κλινικής επιτήρησης και των εξετάσεων στη ζώνη επιτήρησης.

Στο οικονομικό πεδίο, ο κ. Κέλλας απάντησε ότι η κυβέρνηση προωθεί αποζημιώσεις για το γάλα που παραλαμβάνεται από τα τυροκομεία από τις 15 Μαρτίου έως και το τέλος Μαΐου, με βάση τα τιμολόγια, και ότι τα ποσά αυτά θα είναι ακατάσχετα, αφορολόγητα και δεν θα υπολογίζονται στα έσοδα για να μην προκαλούν άλλες επιβαρύνσεις στους παραγωγούς. Ανέφερε επίσης ότι επίκεινται ενισχύσεις για ζωοτροφές, ενώ σημείωσε ότι το ώριμο τυρί της Λέσβου που βρισκόταν εκτός νησιού πριν από τις 15 Ιανουαρίου διακινείται κανονικά. Έτσι, η συζήτηση έκλεισε με σαφή πολιτική αντιπαράθεση, καθώς η αντιπολίτευση επέμεινε πως η Λέσβος αφέθηκε απροστάτευτη και οι παραγωγοί οδηγούνται σε οικονομική καταστροφή, ενώ η κυβέρνηση υποστήριξε ότι ακολουθείται το σύνολο των προβλεπόμενων μέτρων με στόχο να περιοριστεί ο ιός εντός του νησιού και να αποτραπεί η εξάπλωσή του.

 Δείτε το βίντεο από την συζήτηση εδώ: