«Δεν έχεις την παραμικρή υποψία του πόσο μεγάλο και σαρωτικό κύμα είναι αυτό που έρχεται. Το πόση δύναμη θα έχει, το πόσο αδιάφορο και χωρίς συνέπειες θα είναι, το αν θα εκφραστεί μέσα από ιντριγκαδόρικα δόλια πρωινάδικα ή μέσα από τα πιο πηγαία και ανεπιτήδευτα προφίλ των σόσιαλ μίντια ή μέσα από οπουδήποτε αλλού. Το πόσο επιτακτικά θα απαιτήσει να διαλέξουμε μέσα σε μια στιγμή, με ποιους θα πάμε και ποιους θ' αφήσουμε, το πόσο θα διαιρέσει τις μεγάλες και αγαπημένες και ενωμένες ομηγύρεις, προπαντός εκείνη (την ιδεοτυπική) της Αριστεράς.

Κι όταν λέω "αυτό", αναφέρομαι στο βίωμα της ατομικής κακοποίησης. Ο βιασμός, το ξύλο, ο σωματικός τραυματισμός, η εκβίαση, η παρενόχληση, η χλεύη, ο εξευτελισμός, το μπούλινγκ, το μόμπινγκ, το τραύμα. Αυτό. Το τραύμα. Το τραύμα θα εισβάλει στο πολιτικό σκηνικό και θα το φέρει όλο τούμπα. Και καλά θα κάνει. Διότι επί δεκαετίες ολόκληρες ήταν φιμωμένο στη γωνία. Ερμηνευόταν ως ένα προϊόν ατυχών διαπροσωπικών χειρισμών που δεν ήταν συλλογικά, ούτε επιλυτέο ούτε καν νοητό.

Κι αυτή η στάση αναιρούσε έμπρακτα μία από τις θεμελιώδεις παραδοχές της Αριστεράς: την παραδοχή ότι (και) το προσωπικό είναι πολιτικό.

Το προσωπικό τραύμα εισβάλλει, λοιπόν, και θα ξεχωρίσει την ήρα απ' το στάρι, με απολύτως ανατρεπτικό τρόπο. Απλώς ας προσδεθούμε για ν' αντέξουμε τις αναταράξεις. Κι ας χωνέψουμε νωρίς, ότι θα πρέπει να παίρνουμε θέση δίπλα στην/ον καταπιεσμένη/ο, με ταχύτητα και με, δύσκολες αλλά αναγκαίες, παράπλευρες απώλειες και κόστη. Γιατί (μάλλον καλώς) δεν υπάρχει τίποτα άλλο που μπορούμε να κάνουμε γι' αυτό. (Ξανα)ζούμε συμπυκνωμένο ιστορικό χρόνο»

Με αφορμή τα παραπάνω που έγραψε ο καλός μου φίλος και δικηγόρος, Στρατής Σκουντιανέλλης για τη δημόσια συζήτηση που διεξάγεται με φόντο το θάρρος πολλών γυναικών να καταγγείλουν το προσωπικό τους βίωμα, έπειτα από τα όσα μοιράστηκε η Σοφία Μπεκατώρου, σκεφτόμουν ότι αυτό που επανέρχεται είναι το «γιατί τώρα;», «τώρα το θυμήθηκε;», δηλαδή «όλες είναι θύματα;».

Πολύ κατατοπιστικές απαντήσεις έχουν δώσει γυναικείες οργανώσεις, άρθρα, σκέψεις της Μαρίας Λούκα σε σχέση με το γεγονός ότι δεν υπάρχει ηγεμονικό πλαίσιο στήριξης της επιζώσας έμφυλης βίας (βλέπε Αρχές που κάνουν στραβά μάτια και σου λένε «πού να μπλέξεις;», δυσπιστία στα λεγόμενα της επιζώσας, διάχυτη σεξιστική κουλτούρα «ναι, αλλά τι φορούσε..», υλικές συνέπειες μετά την καταγγελία «δεν θα κάνεις ποτέ καριέρα».

Υπάρχει όμως κάτι που αφορά και εμάς τις ίδιες. Δεν έχω ανακαλύψει εδώ τον τροχό, απλά το υπενθυμίζω: Δεν έχουμε μάνιουαλ χειραφέτησης εντός της πατριαρχίας. Και όχι μόνο οι θηλυκότητες, αλλά και οι αρρενωπότητες.

Αγώνες για τη γυναικεία χειραφέτηση στην Ελλάδα που δεν κληρονομούνται στους νεότερους και τις νεότερες από τη δεκαετία του 1970. Και στις αρχές της δεκαετίας του 1980 χάριν αναγκαιότητας εκσυγχρονισμού, αλλά κι αυτών των δόλιων των αιτημάτων έρχονται «τσουνάμι» οι συνταγματικές αλλαγές που προωθούν την ισότητα των φύλων με την κοινωνία να τις παρατηρεί… αποσβολωμένη. Για χρόνια οι κυρίες χρησιμοποιούν το επίθετο του συζύγου, ενώ και μέχρι σήμερα είναι σπάνιο να βλέπεις δύο επίθετα στα παιδιά- αν και έχουν δύο (2) γονείς. Αυτά τα ελάχιστα είναι μόνο σε θεσμικό επίπεδο.

Ένα ολόκληρο πλέγμα σχέσεων και μηχανισμών: γονείς, ανατροφή, σχολείο, εργασία, θρησκεία, τηλεόραση, δεν μας «μαθαίνει» να είμαστε χειραφετημένες. Αυτό έχει πολλά υλικά αποτελέσματα στην καθημερινότητα, τους στόχους και τον τρόπο που μαθαίνουμε να ζούμε.

Και δεν εννοώ μόνο το ροζ στα κοριτσάκια, το μπλε στα αγοράκια, που ανάθεμα πόση ζημιά κάνει.

Εννοώ ότι τη στιγμή που γίνεται η κακοποίηση, αναλόγως του βαθμού της, τα ίδια τα υποκείμενα που την υφίστανται, την αμφισβητούν. Ενοχλούνται, αλλά μπορεί να μην πιστεύουν αυτό που νιώθουν.

Είτε γιατί «η γυναίκα θέλει το χαστούκι της» όπως λέει η ελληνική ταινία, είτε γιατί ο δράστης «από αγάπη το κάνει, δεν θες την αγάπη»;

Και δεν είναι μόνο αυτές οι στιγμές. Είναι η αξίωση των ίδιων των γυναικών για παράδειγμα να ζητούν προαγωγή και αύξηση στην εργασία τους «παρά το ότι είμαι μητέρα», να ζητούν κάτι καλύτερο για το οικογενειακό τους περιβάλλον «παρά το ότι εργάζομαι», να απεργήσουν, να απαντήσουν στον προϊστάμενο κατάλληλα.

Για όλ’ αυτά, αλλά και για περισσότερο ελεύθερο χρόνο και ζωή…δεν υπάρχουν εγχειρίδια.

Το κανονικό- κανονιστικό σεξιστικό εγχειρίδιο είναι ένα: «Είμαι γυναίκα, πρέπει να είμαι γλυκιά, υπάκουη, παθητική, πρέπει να αποδείξω ότι αξίζω στη δουλειά, στο σπίτι, στην παρέα, πρέπει να είμαι όμορφη, ερεθιστική, αλλά ταπεινή, να μην προκαλώ, να μην είμαι πολυλογού, να είμαι ζεστή, να θέλω να θυσιαστώ για όλους, να κάνω παιδί, να κάνω παιδιά, να είμαι νοικοκυρά». Και είναι ένα το ίδιο εγχειρίδιο για τις αρρενωπότητες: «Είμαι άντρας, πρέπει να μην κλαίω, πρέπει να είμαι δυνατός, εγώ είμαι το ισχυρό φύλο…κλπ».

Όχι δεν είναι ίδια η καταπίεση, και οι αρρενωπότητες απολαμβάνουν πολύ περισσότερα προνόμια από τις θηλυκότητες, αλλά εγχειρίδιο χειραφέτησης δεν υπάρχει.

Γι’ αυτό και το κύμα αποκαλύψεων πρέπει να είναι σαρωτικό και συνεχές και οι ανατροπές να διαδέχονται η μία την άλλη.