× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Οι δύο ψυχές του νεοφιλελεύθερου

Γράφει ο ΡΑΦΑΗΛ ΑΣΠΡΟΛΟΥΠΟΣ

Δημοσίευση 11/6/2021

Οι δύο ψυχές του νεοφιλελεύθερου
' χρόνος ανάγνωσης

Τι ερεθίζει έναν φιλελεύθερο περισσότερο από κινεζικό κουνούπι γενετικά τροποποιημένο σε σοβιετικό εργαστήριο που προκαλεί μεσογειακό λαϊκισμό; Τι τον κάνει να διαρρηγνύει τα ιμάτιά του πιο οργισμένος κι απ’ τον γνωστό πρασινωπό ήρωα της Marvel; Τι τον κάνει να αφρίζει περισσότερο κι απ’ το Αιγαίο τον Αύγουστο; Οι απεργίες φυσικά.


Όποτε, ειδικά μέσα στην ιδιαίτερα ταραγμένη δεκαετία της κρίσης, σε απάντηση σε νέα κυβερνητικά μέτρα (υπαγορευμένα από το παράρτημα της νεοφιλελεύθερης διεθνούς στην ευρωπαϊκή ήπειρο, την ΕΕ, και επικροτημένα από την ντόπια παρασιτική ελίτ), μέτραπου πλήττουν κάποιο ή όλα τα τμήματα της κοινωνίας,προκηρύσσεται απεργία όλοι οι φιλελεύθεροι ανά την επικράτεια εξανίστανται απορώντας ως πότε θα υποφέρουμε απ’ το σύμπλεγμα που μας επιτάσσει να αμυνόμαστε όταν μας επιτίθενται.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ


Βλέπετε κατά την άποψή τους η αυτονόητη ανωτερότητα πολιτικών που προσπαθούν να προσομοιώσουν συνθήκες ζούγκλας στις κοινωνίες μας και η θεόπνευστη εφαρμογή τους από κυβερνήσεις που σέβονται τους «νόμους της αγοράς» δεν είναι πρέπον ή σωστό να αμαυρώνονται, αμφισβητούνται, αναστέλλονται ή απορρίπτονται από τα κτηνώδη εκείνα ένστικτα που προσπαθούν να τηρήσουν έστω μια έννοια κοινωνικής συνοχής και αλληλεγγύης.


Και ο πιο απεχθής τρόπος που οι δέσμιες των ανατολίτικων πρωτόγονων δεισιδαιμονιών τους μάζες μπορούν να αντισταθούν στο νεοφιλελεύθερο εκδιαφωτισμό τους είναι η απεργία. Λες και δεν είναι αρκετό το ανόμημα της αντίδρασης στην ουράνια μνημονιακή προφητεία και πρέπει να επιβαρυνθεί και με το έσχατο των παραπτωμάτων: να επηρεάσει τους ίδιους. Κάπου εκεί νιώθουν τη μεγαθυμία τους να εξαντλείται.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ


Γιατί η ατομοκεντρική αντίληψη είναι για τον νεοφιλελεύθερο ό,τι κι η Χαλκιδική για τον Θεσσαλονικιό: σαν αυτή δεν έχει. Αρκούμενος στη ρήση της νηπιαγωγού του «η ελευθερία του ενός σταματά εκεί που ξεκινά του άλλου» και θεωρώντας την το απόγειο της πολιτικής διανόησης, δεν μπορεί να ανεχθεί την αδικία του τσαλαπατήματος του δικαιώματός του να είναι αδιάφορος για τις κοινωνικές επιπτώσεις των πολιτικών που στηρίζει.


Του διαφεύγει ότι το πλαίσιο ανάλυσής του είναι ελλιπές• ότι μια κοινωνία δεν απαρτίζεταιαπό άτομα-αποκλεισμένες νησίδες αλλά από αλληλεπιδρώντες νευρώνες, μετην ύπαρξη να μην μπορεί να απομονωθεί ή να κατανοηθεί έξω από τη σύνδεση. Έτσι όταν διαμαρτύρεται για τη δυσκολία που μια απεργιακή κινητοποίηση ενάντια σε μέτρα τσακίσματος του κόσμου της εργασίας τούπροκαλεί κατά την προσέλευση στη δουλειά του, δεν αντιλαμβάνεταιτηντραγική ειρωνεία της κατάστασής του.


Δεν μπορεί να συλλάβει ο νους του ότι η απεργία, κορυφαία στιγμή κοινωνικής διαμαρτυρίας, έχει σαν σκοπό την διατάραξη της τάξης της εξουσίας ώστε να κάνει αισθητή την παρουσία των αδικημένων, να επικοινωνήσει το μήνυμά τους και να ζητήσει την αλληλεγγύη της κοινωνίας. Γι’ αυτό την απεχθάνεται και αντιπροτείνει μέσα (σιωπηρής) αντίστασης προσφιλέστερα σ’ αυτόν και προσφορότερα για τη διατήρηση της ναρκισσιστικής μακαριότητάς του.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ


Ο νεοφιλελεύθερος, αυτός ο παροξυσμικά εγωπαθής άνθρωπος, αποδέχεται διστακτικά σχέσεις με τον περίγυρό του προσπαθώντας να καυτηριάσει απ’ αυτές το όποιο κοινωνικό, πολιτικό, ιστορικό φορτίο έμαθε να τους προσάπτει η ανθρωπότητα στο διάβα της. Στο λιλιπούτειο βασίλειό δεν αναγνωρίζει ανώτερο άρχοντα πέρα απ’ τον εαυτό του.


Όμως όσο επαχθή μας φαντάζουν τα παραπάνω άλλο τόσο συνεπής ήταν ο νεοφιλελεύθερος στην πρέσβευσή τους. Μέχρι που προέκυψε η πανδημία.
Εκεί, δυστυχώς, ο νεοφιλελεύθερος ήρθε αντιμέτωπος μ’ ένα αναπάντεχο πρόβλημα• την άσπλαχνη διάψευση ολόκληρου του κόσμου του. Τα αφ’ υψηλού διατάγματα περί«ατομικής ευθύνης» του παρείχαν ακόμα μια κάποια ανακούφιση κι επιβεβαίωση. Ξαφνικά όμως μια νέα ιερόσυλη συνειδητοποίηση αργά αλλά σταθερά ρίζωνε στο μυαλό του: δεν ήταν η ατομική του δράση που θα δινε τη λύση.


Η κοινωνική ευημερία δεν θα εξασφαλιζόταν από εγωιστικές επιδιώξεις αλλά από συλλογικές προσπάθειες. Συνολική υιοθέτηση αυστηρών κανόνων υγιεινής, ενσυνείδητη αποφυγή συγχρωτισμού, μαζικός εμβολιασμός μπήκαν αναγκαστικά στο ρεπερτόριό του.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ


Όταν η κυβέρνηση της καρδιάς του έθεσε ως ύψιστο πολιτικό επίδικο την επίτευξη της ανοσίας της κοινότητας, αυτός έσπευσε να διαδώσει τη βούλησή της. Κι αν και ο σκοπός καθαυτός ήταν ευγενής, η θέρμη με την οποία τον αγκάλιασε ήταν… περίεργη.


Ο στιγματισμός κι η διαπόμπευση όποιου/ας διστάζει ή δεν καταδέχεται να εμβολιαστεί (οριακά καλώντας σε μεσαιωνικού τύπου τελετουργικές καύσεις των απίστων) ακολουθούμενη από την πρόταξη της υποχρεωτικότητας του εμβολιασμού και της επιβολής αυστηρών κυρώσεων επί των αρνητών του δύσκολα συμβιβάζονται με τον εκθειασμό της ατομικότητας και τον καθαγιασμό της προσωπικής επιλογής. Η μεταχείριση τέτοιων μεθόδων από διαπρύσιους εχθρούς των πάσης φύσης ολοκληρωτισμών φαίνεται να έρχεται σε ασυμφιλίωτη ρήξη με τον ίδιο τον πυρήνα της ιδεολογίας του.


Άρα με τι έχουμε να κάνουμε εδώ; Αγωνιώδη αποκόλληση από παλαιές πεποιθήσεις και σφιχταγκάλιασμα των αντιθέτων τους; Διπρόσωπο φιλοτομαρισμό που θα στηρίξει οτιδήποτε οποτεδήποτε αρκεί να διασφαλιστούν τα προσωπικά συμφέροντα;


Όπως προείπαμε, η τρέχουσα συνθήκη δημιουργεί ιδιαίτερο άγχος στον νεοφιλελεύθερο γιατί δίχως περιστροφές δοκιμάζει και διαψεύδει τις ιδεοληψίες του. Αυτό που προσμένει όσο τίποτε άλλο, όπως γίνεται φανερό σε κάθε αποστροφή του λόγου του, είναι η «επιστροφή στην κανονικότητα», σε μια πρότερη κατάσταση που μπορούσε να αντλήσει μια κάποια επιβεβαίωση για την κοσμοθεωρία του, σε μια συνθήκη που ο φιλελεύθερος νους μπορεί να ερμηνεύσει.


Μπρος σ’ αυτή την επιδίωξη δεν ορρωδεί προ ουδενός εμποδίου, ιδεολογικού ή μη, δημιουργεί μια κατάσταση εξαίρεσης που του επιτρέπει να υιοθετεί τον πιο σκληρό ολοκληρωτισμό και να φτύνει τα ατομικά δικαιώματα που μια ζωή εξήρε, κάνει οτιδήποτε πιστεύει ότι χρειάζεται για να λάβει τέλος αυτή η κατάσταση που τον βάζει σε υπαρξιακή κρίση.

Ο δογματισμός με τον οποίο αγκαλιάζει τακτικές που σε οποιονδήποτε άλλον και οποτεδήποτε άλλοτε θα κατέκρινε επάγεται από τη δυσφορία τού να αναγκάζεται να ζει σ’ ένα κόσμο που πιο ξεκάθαρα από ποτέ δεν μπορεί να συλληφθεί απ’ το νου του.


Δεν έχουμε να κάνουμε λοιπόν με μια γνήσια μεταστροφή των νεοφιλελεύθερων αλλά με μια ευκαιριακή, καιροσκοπική και υστερόβουλη μετατόπιση έτοιμη να ανακληθεί με το που ηχήσει το κυβερνητικό καμπανάκι σηματοδοτώντας το πέρασμα απ’ το σκόπελο της πανδημίας, οπότε και οι νεοφιλελεύθεροι θα συγχαρούν τους εαυτούς τους που χάρη στην «ευελιξία» τους επιβίωσαν πολιτικά και πλέον μπορούν να εισέλθουν σε μιανέα τάξη πραγμάτων, εξαιρετικά όμοια με την παλιά, όπου οι φτωχοί θα φταίνε για τη φτώχεια τους, οι άνεργοι για την ανεργία τους, οι κακοποιημένοι για την κακοποίησή τους κι ο Μητσοτάκης για την απαστράπτουσα φυσιογνωμία και την πάνδημη λατρεία του.


Οπότε μην περιμένετε τους νεοφιλελεύθερους να επιδείξουν τα ίδια ήθη προς τον εμβολιασμό και τη συζήτηση περί υποχρεωτικότητάς του όπως κάνουν για τις απεργίες. Μην ξαφνιάζεστε που ο απεργοσπάστης στα μυαλά τους χαίρει εκτίμησης ενώ ο αντιεμβολιαστής ψόγου. Γιατί ο πιο γνήσιος νεοφιλελεύθερος δεν είναι άνθρωπος αρχών αλλά της εξουσίας. Αυτής των λίγων και «αρίστων».

ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Η ιστορία του Στράτου...

Γράφει ο ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΠΙΩΤΑΣ
Η ιστορία του Στράτου...
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Κορίτσι έξι χρόνων μόνο χωρίς γονείς, έξω από την Ασφάλεια

Οι πρώτες μέρες της χούντας στη Μυτιλήνη μέσα από τις αναμνήσεις - Γράφει η ΝΟΡΑ ΡΑΛΛΗ*
Κορίτσι έξι χρόνων μόνο χωρίς γονείς, έξω από την Ασφάλεια
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Το εμπορικό πλεόνασμα πάνω από την κοινωνική επιβίωση

Γράφει η ΘΕΟΦΑΝΙΑ ΙΝΤΖΙΡΤΖΗ, Κοινωνική Ανθρωπολόγος και Ιστορικός
Το εμπορικό πλεόνασμα πάνω από την κοινωνική επιβίωση
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Ψωνίζοντας… ό,τι βρω

Γράφει η ΜΑΡΙΝΑ ΠΟΛΛΑΤΟΥ
Ψωνίζοντας… ό,τι βρω
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Να πληρώσουν τη ζημιά που προξένησαν στο νησί

Γράφει ο ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Ν. ΠΑΤΣΗΣ, κάτοικος Δυτικής Λέσβου
Να πληρώσουν τη ζημιά που προξένησαν στο νησί
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Κραυγή απόγνωσης από Αγρα Λέσβου

Γράφει ο ΙΓΝΑΤΙΟΣ ΙΝΤΖΙΡΤΖΗΣ, Πρόεδρος της Κοινότητας Άγρας
Κραυγή απόγνωσης από Αγρα Λέσβου
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Που το πάνε;

Γράφει ο ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΛΑΔΙΤΗΣ
Που το πάνε;
ΣΤΗΛΗ ΑΛΑΤΟΣ

Κρίση στην κτηνοτροφία στη Λέσβο… SOS

Γράφει ο ΜΙΧΑΛΗΣ ΜΠΑΚΑΣ
Κρίση στην κτηνοτροφία στη Λέσβο… SOS
ΡΕΠΟΡΤΑΖ ΑΓΡΟΤΕΣ

Όταν το Υπουργείο «κοιμάται» και η Λέσβος καταρρέει

Χωρίς επαρκείς κτηνιάτρους, χωρίς ουσιαστική στήριξη, χωρίς καμία σοβαρή πολιτική διαχείρισης των επιπτώσεων από τον αφθώδη πυρετό
Όταν το Υπουργείο «κοιμάται» και η Λέσβος καταρρέει
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Μήτσου Ν. Τσιάμη, Δοξαστικά στον Αργύρη Εφταλιώτη, Αθήνα 1974

Παρουσίαση : Δημήτρης Πατίλας
Μήτσου Ν. Τσιάμη, Δοξαστικά στον Αργύρη Εφταλιώτη, Αθήνα 1974