Στο κέντρο της αγοράς του χωριού υπήρχε ένα κυπαρισσάκι, που με την φροντίδα των γύρω καταστηματαρχών μεγάλωνε και ψήλωνε. Όμως, επειδή το έδαφος κάτω από τον ντουσεμέ της αγοράς ήταν βραχώδες και σκληρό, οι ρίζες του πήγαιναν οριζόντια και απλώνονταν αρκετά για να το στηρίζουν καλά, επειδή, όταν φυσούσε αέρας κουνιόταν ολόκληρο μια μπρος, μια πίσω.

Σε μια πλάκα μεγάλη που υπήρχε, καταμεσής της αγοράς βιδώθηκε και ορθώθηκε μια μικρή κατασκευή, που αργότερα έγινε το περίπτερο και το στέκι του κυρ Τσάκαλου. Και ήταν φορές που όταν φυσούσε αγέρας δυνατός το κυπαρίσσι κουνιόταν δυνατά και κουνούσε ολόκληρο το βιδωμένο περίπτερο που ήταν πάνω στην μεγάλη πλάκα. Και αυτό ήταν που σε μπέρδευε λιγάκι, γιατί δεν ήξερες αν ο κυρ Τσάκαλος που ήταν μέσα ευρισκόταν εν ευθυμία και κουνούσε ο ίδιος την μικρή αυτή κατασκευή ή πράγματι από τον αέρα κουνιόταν το κυπαρίσσι και κουνούσε με τις υπόγειες ρίζες του την μεγάλη πλάκα κι αυτή με τη σειρά της κούναγε το μικρό περίπτερο μια μπρος μια πίσω..

Και αυτό από απόσταση, γιατί από κοντά το ξεχώριζες εύκολα. Η διάθεσή του τις περισσότερες φορές, ή όταν τελούσε εν ευθυμία, ήταν ανεβασμένη και τραγουδούσε τραγούδια που μάλλον ήταν δικής του επινόησης, πολλές φορές με αποκριάτικη χροιά. Τώρα τραγουδούσε “τί κάνει η μαμά σου μαζί με τον μπαμπά σου μέσα στην κάμαρά σου.” Ήταν όμως, παρά το λεξιλόγιο των τριόδων που χρησιμοποιούσε, εντελώς άκακος και χωρατατζής. Βέβαια η κατάσταση των οικονομικών του, όπως και των περισσοτέρων μας, μάλλον δεν ήταν και τόσο ανθηρή. Όμως με λίγο επιπλέον καταπληκτικό ούζο, όλοι γίνονταν πλούσιοι, για όσο κρατούσε η ευγενική του διάρκεια όλα ήταν όμορφα και καλά. Πώς να ήταν άραγε ο κόσμος χωρίς αυτό το ούζο?

Ιούνιος μήνας με πολλή ζέστη, στο Δημοτικό σχολείο μάθημα Δευτέρες και Τρίτες και Πέμπτες και Παρασκευές και το πρωί και το απόγευμα, ενώ την Τετάρτη και το Σάββατο το μάθημα ήταν μόνο το πρωί και το απόγευμα θα έπρεπε να μελετάμε για να πάρουμε γνώση, αφού στο σχολείο η γνώση δινόταν λίγη λίγη και πολλές φορές με φωνές και με ξυλοδαρμούς. “Χοντροκέφαλε τίποτα δεν ξέρεις, πάρε μία για να μάθεις. Ο Έντισον στην ηλικία σου είχε ανακαλύψει τον ηλεκτρισμό, και συ δεν ξέρεις να διαιρείς, τι σόι άνθρωποι θα γίνετε, σιγά μην περάσετε στο Γυμνάσιο, για το Γυμνάσιο θέλει να έχεις κότσια, αλλά εσείς που να τα βρείτε, που τεμπελιάζετε και δεν διαβάζετε,” κ.τ.λ.

Βρίσκαμε λοιπόν αυτό που αποτελούσε μια σπουδαία δικαιολογία, για την απαιτούμενη άδεια της μαμάς, ότι δηλαδή έχουμε μελέτη και εργασία και διάβασμα με φίλους και φεύγαμε από το σπίτι και βρισκόμαστε στην αυλή του σχολείου, με την προσδοκία ότι κάποιος θα έφερνε μια μπάλα και θα παίζαμε ποδόσφαιρο.

Ένα απόγεμα ήμαστε τυχεροί, κάποιος ήρθε με μπάλα, χωριστήκαμε σε Ολυμπιακούς και σε Αεκτσήδες, στήσαμε τα τέρματα, κάναμε σέντρα και ο αμφίρροπος αγώνας άρχισε με φωνές και με τρεχαλητά και ενώ η ένταση σταδιακά ανέβαινε μαζί με το αλληλο κλώτσημα, ξαφνικά ο ρυθμός, έπεσε οι αντίπαλοί μας έτρεχαν προς το δρόμο και γυρίζοντας και εμείς το κεφάλι είδαμε να έχει σταματήσει στην άκρη του δρόμου το τρίκυκλο ποδήλατο - μηχανάκι του κυρ Τσάκαλου του περιπτερά - παγωτατζή, με το μεγάλο κουτί που είχε τα παγωτά, λευκό κατάλευκο και ο ίδιος ο κυρ Τσάκαλος χαμογελαστός, μές τα κατάλευκα ντυμένος, με καπέλο λευκό, ήρεμος και νηφάλιος, να μας καλεί για το χωνάκι παγωτό καϊμάκι, κι εμείς να κοιταζόμαστε, γιατί ως γνωστόν χρήματα υπήρχαν πολλά, αλλά δεν έφταναν για όλους και μεις τα παιδιά από το Κστο, το γνωρίζαμε αυτό από τότε πολύ καλά και καθόμαστε απόμακρα, αλλά ο κυρ Τσάκαλος φαινόταν κεφάτος και χαρούμενος και μας καλούσε για παγωτό χωνάκι και κάποιοι που πήγαιναν τους το έδινε στο χέρι χωρίς να τον πληρώνουν και κάθε φορά που έδινε ένα χωνάκι φώναζε κι έναν αριθμό, αλλά μάλλον δεν πρέπει να ήταν και τόσο καλός μαθητής στο σχολείο, ίσως γιατί ήταν καλός μαθητής στη βιοπάλη και από το τρία το επόμενο νούμερο ήταν το πέντε και μετά το οκτώ και μετά το δεκατρία και μετά το δεκαοκτώ και μετά το είκοσι τέσσερα και μετά το τριάντα δύο και κάθε φορά που έδινε παγωτό χωνάκι σε κάποιο παιδί και πριν εκφωνήσει τον αριθμό, κοιτούσε λίγο πίσω του και πλάγια, όπου στεκόταν ένας κύριος μεγάλης ηλικίας, αλλά όχι γέρος, χαμογελαστός με μια πραότητα στο βλέμμα του, φανερά χαρούμενος και κάπως συγκινημένος με την φασαρία και το σούσουρο που γινόταν και έδειχνε να χαίρεται κοιτώντας τις γεμάτες χαρά και ικανοποίηση για το απρόσμενο, παγωτό - δώρο που μας δόθηκε, παιδικές μας φατσούλες και δεν έδειχνε να τον ενδιέφεραν οι αριθμοί που εκφωνούσε ο κυρ Τσάκαλος μετρώντας τα παγωτά που μας προσέφερε.

Είναι ο “Αμερικάνος” μου είπε κάποιος που γνώριζε περισσότερα. Δηλαδή είναι Μηθυμναίος αλλά επειδή ήταν πολλά χρόνια στην Αμερική και επέστρεψε του δόθηκε αυτό το παρατσούκλι. Έχει φέρει δολάρια που είναι τριάντα φορές παραπάνω από την δραχμή μας και προφανώς αυτός θα πλήρωνε τα παγωτά μας, αλλά δεν είχε παιδιά και χαιρόταν να μας βλέπει να παίζουμε μπάλα να φωνάζουμε και καθόταν στην άκρη πολλές φορές που παίζαμε και μας κοιτούσε δίχως να τον προσέχουμε. Δεν γνώριζα πόσα παγωτά χωνάκια μπορούσε να χωρέσει το δοχείο του κυρ Τσάκαλου. Όμως καταλαβαίναμε ότι πληρώθηκε για πολλαπλάσια ποσότητα από αυτή που χωρούσε το παγωτοδοχείο.

Όλα τα παιδιά είμαστε χαρούμενα και νοιώθαμε ότι σήμερα είμαστε πολύ τυχερά. Κοιτούσα να δω μήπως ο “Αμερικάνος”, ήταν δυσαρεστημένος που πλήρωσε τόσα πολλά για παιδιά που ούτε ήξερε ούτε γνώριζε, όμως εγώ τον έβλεπα με θαυμασμό και με απορία, να στέκεται συγκινημένος να βάζει το δεξί του χέρι στην αριστερή τσέπη του σακακιού του, να βγάζει ένα άσπρο μαντήλι και να το φέρνει απαλά στα μάτια του και να έχει στο πρόσωπό του μια χαρά και μια ικανοποίηση, που με γέμιζε απορίες. Είναι δυνατόν αυτός που δίνει να χαίρεται? Εγώ ήξερα ότι χαίρεται αυτός που παίρνει δηλαδή ο δωρολήπτης και όχι ο δωροδόχος. Εδώ τα πράγματα ήταν αλλιώς. Σκέφτηκα ότι θα είναι θέμα ποσού. Αν το ποσό είναι μικρό χαίρεται ο δωροδόχος, ίσως αν το ποσό είναι μεγάλο, να αλλάζουν τα πράγματα. Όμως μικρό ή μεγάλο σε σχέση με τί? Δεν ήξερα. Η ουσία ήταν ότι από αυτή τη συναλλαγή όλες οι πλευρές, θεατές και αθέατες, ήταν ευχαριστημένες. Αυτή τη χαρά, αυτή τη λάμψη που έβλεπα στο καλοσυνάτο πρόσωπό του, που μας έκανε τόσο χαρούμενους με την προσφορά του, μακάρι να την έβλεπα σε πολλούς σκεφτόμουν.

Μήπως όμως ήταν χαζός ο “Αμερικάνος” αναρωτιόμαστε, αφού δίνει λεφτά και μάλιστα περισσότερα του κανονικού και δεν παίρνει στα χέρια του τίποτα?

Όμως εκείνος φαίνεται πως γνώριζε πολύ καλά τί αξία κρύβεται τί χαρά και τί γλυκύτητα υπάρχει στο να δίνεις χαρά και να βλέπεις προσωπάκια παιδικά γελαστά χαρούμενα και ικανοποιημένα, που αυτό με τίποτα δεν μπορείς να το αγοράσεις, γιατί κι αυτό σαν το “αναίτιο δάκρυ” είναι αξία ανεκτίμητη.

*Ο Αντώνης Φριγγής είναι Ασφαλιστικός Πράκτορας