× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

«Θέλουμε να νιώσουμε του ήλιου τη φωτιά...»

Γράφει ο ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΛΑΔΙΤΗΣ, Αντιπρόεδρος της Επιτροπής Ειρήνης Λέσβου

Δημοσίευση 5/7/2025

«Θέλουμε να νιώσουμε του ήλιου τη φωτιά...»
' χρόνος ανάγνωσης

Σήμερα θα κάνουμε ιστορία. Εργατική ιστορία. Θα δούμε, εν συντομία, πως η εργατική τάξη με σύνθημα '' 8 ώρες ανάπαυση, 8 ώρες δουλειά, 8 ώρες ότι θέλει ο καθένας '' πέτυχε μια μεγάλη κατάκτηση, το οχτάωρο.


Η ιστορία του οχτάωρου αρχίζει από πολύ παλιά. Τότε που οι πρόγονοι της σημερινής εργατικής τάξης δούλευαν, κάτω από τρομακτικές συνθήκες, μέχρι και 18 ώρες τη μέρα. Και αυτό το πλήρωναν με φυσική και σωματική αθρεψία, ηθική έκπτωση και πρόωρο θάνατο.

Γύρω στα 1800 ο Ρόμπερτ Όουεν, ουτοπικός σοσιαλιστής,  εφάρμοσε στο κλωστήριο που διηύθυνε  στη Σκωτία την εργάσιμη μέρα των 10 ωρών, όταν στην υπόλοιπη Αγγλία έφτανε και τις 16 ώρες.

Το 1838 οι Άγγλοι εργάτες ξεκινούν σκληρούς αγώνες και ύστερα από 10 χρόνια, το 1848 πετυχαίνουν τη νομοθέτηση του δεκάωρου.


Στην άλλη πλευρά του ατλαντικού, το 1791, οι ξυλουργοί της Φιλαδέλφειας ήταν οι πρώτοι, που με απεργίες, διεκδίκησαν τη δεκάωρη εργασία, και οι εργάτες που κουβαλούσαν κάρβουνο στις αποβάθρες των ποταμών, με γενική απεργία το 1835 απέσπασαν 10ωρη εργασία και αύξηση των αμοιβών. Όμως, με την οικονομική κρίση του 1837 οι εργοδότες επέβαλαν, ξανά, το 14ωρο.

Ο Αμερικανικός εμφύλιος πόλεμος ( 1861 - 1865 ) μεταξύ Βορείων καπιταλιστών και Νοτίων φεουδαρχών ήταν ο καταλύτης προκειμένου το αίτημα για οχτάωρο να αγκαλιάσει πλατιές μάζες της αμερικανικής εργατικής τάξης.



 Το 1873 οι ΗΠΑ συγκλονίζονται από μια μεγάλη οικονομική κρίση που, με κάποιες αναλαμπές, διήρκεσε μέχρι την δεκαετία του 1890 Οι άνεργοι έφτασαν τα τρία εκατομμύρια, το μεροκάματο έπεσε κάτω από το δολάριο, πείνα και εξαθλίωση  στον εργατόκοσμο, ο συνδικαλισμός διωκόταν και η καταστολή γινόταν όλο και πιο βίαιη.

Παρ' όλα αυτά ξεσπούν μεγάλες απεργίες στην κλωστοϋφαντουργία και στο κάρβουνο.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ


Τον Γενάρη του 1875 απεργούν οι ανθρακωρύχοι, Η απεργία βρίσκει την λυσσασμένη αντίδραση των εργοδοτών, των δυνάμεων καταστολής και των εφημερίδων.

Τον Ιούλη του 1877 ξεσπά απεργία στους σιδηροδρόμους που αγκαλιάσει όλη τη χώρα. Ενάντια στους απεργούς στέλνεται στρατός και ξεσπούν αιματηρές συγκρούσεις. Στρατός, αστυνομία, και μπράβοι των εταιρειών πυροβολούν ακόμα και μικρά παιδιά και όταν στο πλευρό των απεργών συμπαρατάσσεται και ο λαός που πλήττεται από τη κρίση, τους καπιταλιστές τους πιάνει υστερία. '' Αντί για ψωμί δώστε τους μολύβι '' κραυγάζουν οι αστικές εφημερίδες. Σε πολλές πολιτείες κηρύχτηκε στρατιωτικός νόμος και με τη δύναμη των όπλων η απεργία σταματά τον Αύγουστο


Το 1883 ξεσπά νέα οικονομική- καπιταλιστική κρίση. Νέες περικοπές μισθών, νέα φτώχεια πάνω στη παλιά φτώχεια

Ξεσπούν πάλι απεργίες και σιδηροδρομικοί, υφαντουργοί, ξυλοκόποι, τραμβαγέρηδες και ανθρακωρύχοι δίνουν ξανά αιματηρές μάχες με τον στρατό. Η εργατική τάξη αρχίζει να φωνάζει όλο και πιο δυνατά για το 8ωρο


Την αυγή του 1886 το κίνημα για το 8ωρο πήρε, στις ΗΠΑ, πρωτοφανείς διαστάσεις. Μπροστά σ' αυτή τη κατάσταση οι εργοδότες άρχισαν να υποχωρούν. Σε ορισμένους, μάλιστα κλάδους, όπως υποδηματοποιεία και καπνεργοστάσια είχαν, ήδη, παραχωρήσει 8ωρη εργάσιμη μέρα. Όλες οι ΗΠΑ αναταράζονταν από το αίτημα για 8ωροκαι οι εφημερίδες έγραφαν πως πίσω από την αναταραχή κρύβονταν '' ανατριχιαστικοί και αχαλίνωτοι ''  κομμουνιστές.

Το ένα μετά το άλλο εργατικά συνδικάτα έπαιρναν αποφάσεις για γενική απεργία και από τα χείλη των εργατών ακουγόταν το τραγούδι του 8ωρου :

«Θέλουμε να τ' αλλάξουμε τα πράγματα
βαρεθήκαμε να μοχθούμε από τα χαράματα ίσα για να ζούμε
 και να μην έχουμε ώρα να σκεφτούμε.
 Θέλουμε να νιώσουμε του ήλιου τη φωτιά
και των λουλουδιών την ευωδιά
 ... Μαζεύουμε τις δυνάμεις μας από τα γιαπιά,
τα εργοστάσια, τα μαγαζιά.
 Οχτώ ώρες ανάπαυση, οχτώ ώρες δουλειά
κι οχτώ ώρες για ότι θέλει ο καθένας μας.


Μέρα απεργίας ορίστηκε η 1η Μάη 1886. Και το Σάββατο της πρωτομαγιάς ένα απεργιακό κύμα κάλυψε τις ΗΠΑ απ' άκρου εις άκρη. Η απεργία στο Σικάγο ήταν η πιο μαζική και οι διαδηλωτές πλημμύρισαν το κέντρο της πόλης. Η αστυνομία και η εθνοφυλακή που βρίσκονταν στους γύρω δρόμους δεν τόλμησαν ούτε να κουνηθούν.

«Αποφασίζεται ότι η οκτάωρη εργάσιμη μέρα πρέπει να θεσπιστεί με νομοθέτημα και να συνεχιστεί ο οικονομικός αγώνας με πολιτική δράση» ανέφερε, μεταξύ άλλων η απόφαση της απεργίας.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ


Πολλές επιχειρήσεις σε όλες τις ΗΠΑ υποχωρούν και αναγκάζονται να παραχωρήσουν το 8ωρο. Η απεργία συνεχίζεται και απλώνεται. Και τη Δευτέρα, 3 Μάη σε ένα ειρηνικό συλλαλητήριο - διαμαρτυρία για την αστυνομική βία εκρήγνυται μια βόμβα μέσα στις γραμμές των αστυνομικών.

Η αστυνομία αποθηριωμένη ανοίγει πυρ προς όλες τις κατευθύνσεις με νεκρούς, τραυματίες και δεκάδες συλλήψεις.


Την άλλη μέρα οι εφημερίδες κραύγαζαν: «Τώρα αίμα», «Πρώτα σκοτώστε τους και μετά δικάστε τους»


Αν, και η αστυνομία, ακόμα, παραδέχθηκε συγκαλυμμένα ότι η βόμβα ήταν προβοκατόρικη ενέργεια, απαγγέλλονται χαλκευμένες κατηγορίες σε τριάντα ένα άτομα.

Τελικά καταδικάστηκαν οχτώ. Τέσσερις σε ισόβια καταναγκαστικά έργα - ένας αυτοκτόνησε στη φυλακή - και οι Άλμπερτ Πάρσονς, Όγκαστ Σπάις, Γκέοργκ Εγκελ και Αντολφ Φίσερ σε θάνατο δι' απαγχονισμού.

Έναν χρόνο μετά οι Σπάις, Έγκελ, Φίσερ και Πάρσον απαγχονίστηκαν.


Σήμερα, 139 χρόνια μετά, εποχή της χωρίς όρια τεχνολογικής ανάπτυξης και  τεχνητής νοημοσύνης, η ελληνική κυβέρνηση ακολουθώντας ΝΑΤΟϊκές και Ευρω - ενωσιακές οδηγίες, εντολές, επιταγές, διαταγές και ότι άλλο, προς χάριν της πολεμικής οικονομίας και των κερδών των ομίλων που εμπλέκονται σ΄ αυτήν ετοιμάζεται να καταθέσει στη Βουλή νομοσχέδιο που θα επαναφέρει την 13ωρη ημερήσια εργασία...

ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Η ιστορία του Στράτου...

Γράφει ο ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΠΙΩΤΑΣ
Η ιστορία του Στράτου...
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Κορίτσι έξι χρόνων μόνο χωρίς γονείς, έξω από την Ασφάλεια

Οι πρώτες μέρες της χούντας στη Μυτιλήνη μέσα από τις αναμνήσεις - Γράφει η ΝΟΡΑ ΡΑΛΛΗ*
Κορίτσι έξι χρόνων μόνο χωρίς γονείς, έξω από την Ασφάλεια
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Το εμπορικό πλεόνασμα πάνω από την κοινωνική επιβίωση

Γράφει η ΘΕΟΦΑΝΙΑ ΙΝΤΖΙΡΤΖΗ, Κοινωνική Ανθρωπολόγος και Ιστορικός
Το εμπορικό πλεόνασμα πάνω από την κοινωνική επιβίωση
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Ψωνίζοντας… ό,τι βρω

Γράφει η ΜΑΡΙΝΑ ΠΟΛΛΑΤΟΥ
Ψωνίζοντας… ό,τι βρω
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Να πληρώσουν τη ζημιά που προξένησαν στο νησί

Γράφει ο ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Ν. ΠΑΤΣΗΣ, κάτοικος Δυτικής Λέσβου
Να πληρώσουν τη ζημιά που προξένησαν στο νησί
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Κραυγή απόγνωσης από Αγρα Λέσβου

Γράφει ο ΙΓΝΑΤΙΟΣ ΙΝΤΖΙΡΤΖΗΣ, Πρόεδρος της Κοινότητας Άγρας
Κραυγή απόγνωσης από Αγρα Λέσβου
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Που το πάνε;

Γράφει ο ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΛΑΔΙΤΗΣ
Που το πάνε;
ΣΤΗΛΗ ΑΛΑΤΟΣ

Κρίση στην κτηνοτροφία στη Λέσβο… SOS

Γράφει ο ΜΙΧΑΛΗΣ ΜΠΑΚΑΣ
Κρίση στην κτηνοτροφία στη Λέσβο… SOS
ΡΕΠΟΡΤΑΖ ΑΓΡΟΤΕΣ

Όταν το Υπουργείο «κοιμάται» και η Λέσβος καταρρέει

Χωρίς επαρκείς κτηνιάτρους, χωρίς ουσιαστική στήριξη, χωρίς καμία σοβαρή πολιτική διαχείρισης των επιπτώσεων από τον αφθώδη πυρετό
Όταν το Υπουργείο «κοιμάται» και η Λέσβος καταρρέει
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Μήτσου Ν. Τσιάμη, Δοξαστικά στον Αργύρη Εφταλιώτη, Αθήνα 1974

Παρουσίαση : Δημήτρης Πατίλας
Μήτσου Ν. Τσιάμη, Δοξαστικά στον Αργύρη Εφταλιώτη, Αθήνα 1974
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Χρονογραφικό Πάσχα 101 ετών

Γράφει ο ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ ΚΑΛΑΡΓΑΛΗΣ, συγγραφέας, Δρ. Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας
Χρονογραφικό Πάσχα 101 ετών