Με αφορμή τα όσα συμβαίνουν σήμερα στο προσφυγικό-μεταναστευτικό ζήτημα που απασχολεί όλους μας, οφείλω να πω τη γνώμη μου με την εμπειρία της διοίκησης του ΚΥΤ στη Μόρια για αρκετό καιρό.

Μπορεί να έφυγα για προσωπικούς λόγους όμως η ψυχή και το μυαλό παραμένουν εκεί. Tο Υπ. Μεταναστευτικής Πολιτικής είχε βρεί το δρόμο του, υπήρχε προγραμματισμός, συνέχεια, τα στελέχη του αποκτούσαν εμπειρία και γενικά το νερό είχε μπει στο αυλάκι και τα πράγματα προγραμματίζονταν να γίνουν καλύτερα.   Υπήρχε διεθνής συνεργασία τόσο της ηγεσίας του υπουργείου (Υπουργός, Γεν. Γραμματέας, στελέχη) όσο και  του Λιμενικού και της ΕΛΑΣ (τεράστια εμπειρία της Στρατηγού Κας Τσιριγώτη Ζαχαρούλας) με αποτελέσματα να υπάρχουν δίαυλοι επικοινωνίας και να λύνονται προβλήματα.

Εμείς με το να  ζούμε κάθε μέρα στη Μόρια, ξέραμε τις ανάγκες ,τι έπρεπε να γίνει, αγωνιούσαμε και προσπαθούσαμε  καθημερινά για τη διαμονή, την αποσυμφόρηση, την ηρεμία . Υπήρξαν όμως θέματα που δεν τα πετύχαμε για διάφορους λόγους όπως για παράδειγμα την ανάγκη ελεγχόμενης εισόδου-εξόδου (σύστημα που αρχικά ήταν να χρηματοδοτηθεί από ΕΕ/EASO, αλλά ακυρώθηκε), την ανακατασκευή της διαλυμένης περίφραξης  τσιμεντένιο τοίχο ύψους 2 μέτρων, αύξηση και περαιτέρω  βελτίωση χώρων υγιεινής και διαμονής και πολλά άλλα που όμως υπάρχουν σε σχεδιασμό. Υπήρχε πρόβλεψη χρηματοδότησης 45 εκατομμυρίων ευρώ για αναβάθμιση όλων των νησιών που  δεν προχώρησε λόγω της γραφειοκρατίας. Παράδειγμα της αγκύλωσης από γραφειοκρατικές  διαδικασίες το έργο του αποχετευτικού που χρειάστηκε 2,5 χρόνια για να γίνει .Εάν όσα έχουν προγραμματιστεί για την αναβάθμιση του ΚΥΤ γίνουν,(κάποια έχουν ήδη γίνει) τα προβλήματα θα είναι ελάχιστα και δεν χρειάζεται άλλο κέντρο  που απλά θα μεταφέρει το πρόβλημα αλλού .

Με τη συνεχή παρουσία υπάλληλου της Ευρωπαικής Επιτροπής στο ΚΥΤ, στις Βρυξέλλες ενημερώνονται καθημερινά για το τι συμβαίνει και  της ανάγκες. Ο κ.Αβραμόπουλος η γενική Διευθύντρια Μετανάστευσης κ. Μίχου, και ανώτερα στελέχη όπως οι Simon Mordue, Martin Schieffer, και πολλοί άλλοι αξιωματούχοι της ΕΕ έρχονταν συνεχώς στη Μόρια και ήξεραν τα πάντα. Εκτιμώ ότι η γραφειοκρατία είναι πιο δυσκίνητη στην ΕΕ  παρά στην Ελλάδα, διότι είχαν την διάθεση να βοηθήσουν αλλά αυτό γινόταν με αργούς ρυθμούς.

Ερχόμενη η νέα κυβέρνηση, καταργεί το ΥΠ.ΜΕ.ΠΟ. οπότε και όλον τον προγραμματισμό που υπήρχε για αποσυμφόρηση, αναβάθμιση, απομάκρυνση έμπειρων στελεχών κλπ. Μηδενίστηκε κάθε προσπάθεια που γινόταν. Η προσπάθεια να ξεκινήσει το όλο θέμα από την αρχή είναι μέγα λάθος. Αν λάμβαναν υπόψη της μελέτες για αναβάθμιση των ΚΥΤ (πλην Σάμου που πρέπει να μετακινηθεί) θα είχαν προχωρήσει σε άλλες αποφάσεις και όχι σε νέα κέντρα, φυλακές. Αυτό όσοι το σχεδιάζουν δεν γνωρίζουν τι πάνε να κάνουν. Θα κλείσουν  σ ένα χώρο 40-50 διαφορετικές εθνικότητες με πολλές διαφορές μεταξύ τους, οικογένειες, άνδρες μόνοι, ασυνόδευτα ανήλικα, γυναίκες μόνες, όλοι μαζί; Όσοι ζήσαμε μέσα στη Μόρια ξέρουμε τι θα συμβεί, αλλά αυτό δεν λαμβάνεται υπόψη. Δεν λαμβάνουν υπόψη ότι σύσσωμος ο Λεσβιακός κόσμος δεν θέλει άλλη δομή, όλοι εδώ όλα αυτά τα χρόνια έχουν δείξει αλληλεγγύη και υπομονή, είναι κρίνα να περάσουν στο άλλο άκρο.

Τι θεωρώ ότι πρέπει να γίνει;

Να υλοποιηθεί το πρόγραμμα αναβάθμισης των ΚΥΤ

Ειδικά για την Μόρια προβλέπεται ανοικτό Κέντρο Υγείας, μεταφορά της διοίκησης σε άλλο χώρο που ήδη είναι έτοιμος (εντός ΚΥΤ), βελτίωση των δομών διαμονής, μεταφορά όλων των υπηρεσιών ασύλου στη Παγανή μαζί με το EASO και αλλαγή των εγκαταστάσεων σε χώρους απασχόλησης ,εστιατόρια κλπ. Βασική προϋπόθεση η αποσυμφόρηση με τη μεταφορά όλων των ανηλίκων αρχικά στη δομή του Καρά Τεπέ και σταδιακά στις δομές του ΔΟΜ και της Ύπατης Αρμοστείας στην υπόλοιπη Ελλάδα. Ανακατασκευή του ΠΡΟΚΕΚΑ για τους παραβατικούς και όσους πρέπει να επιστρέψουν  στην Τουρκία. Ελεγχόμενη είσοδο- έξοδο, αυξημένη αστυνόμευση, ωράριο λειτουργίας, δημιουργία καντίνας εντός του ΚΥΤ για της ανάγκες τους κλπ. Θα μπορούσα να αναφέρω πολλά πράγματα που θα φέρουν ηρεμία στο πρόβλημα, στο σχεδιασμό υπάρχουν, τα στελέχη του ΚΥΤ γνωρίζουν, ας ερωτηθούν.

Οι κάτοικοι των χωριών Μόριας και Παναγιούδας έχουν ταλαιπωρηθεί από λίγους παραβατικούς  που με της κλοπές περιουσιών έχουν δημιουργήσει ανασφάλεια και αναστάτωση. Η συνεργασία που είχαμε με τον κ. Βιόλατζη, Πρόεδρο της Παναγιούδας και κ.Τρακέλλη της Μόριας ήταν άψογη και νομίζω λύσαμε διάφορα προβλήματα, όπως της καθαριότητας στα χωριά, της φύλαξης του φοινικόδασους κλπ. Οι αποζημιώσεις που δόθηκαν ήταν σημαντικές αλλά δεν καλύπτουν τον φόβο και την ανησυχία των κατοίκων, εδώ πρέπει να συζητηθούν άλλες λύσεις που οι κύριοι Πρόεδροι γνωρίζουν. Θεωρώ ότι οι δύο αυτές κοινότητες  που έχουν επωμιστεί αυτό το βάρος δεν έχουν ανταμειφθεί με έργα αναβάθμισης όπως θα έπρεπε.

Λύσεις υπάρχουν και είναι απλές, σχεδιασμός υπάρχει ρωτήστε , δεν είναι ανάγκη να γίνει άλλο κέντρο/φυλακή, δεν είναι ανάγκη οι πολίτες της Λέσβου να αδικούνται έναντι των υπολοίπων της άλλης Ελλάδας.

Σέβομαι της πολιτικές  θέσεις του κ. Περιφερειάρχη, των Δημάρχων και τη δυσκολία που προέρχονται  από αυτές σε αντιπαράθεση με τα σχέδια της κυβέρνησης, εδώ όμως ο Λεσβιακός λαός σας επέλεξε  για να βοηθήσετε να λυθούν τα προβλήματα εδώ και όχι οι επιθυμίες των άλλων περιφερειαρχών και δημάρχων της άλλης Ελλάδας.

Δεν χρειάζεται αυτή την ώρα ένταση ,ομοψυχία και σύμπνοια για την επιλογή της καλύτερης λύσης για τους κατοίκους της Λέσβου, τη ανθρώπινη διαμονή όσων προσφύγων- μεταναστών  και αποκατάσταση της εικόνας του νησιού στα ξένα ΜΜΕ.

*Ο  Γιάννης Μπαλπακάκης είναι πρώην Διοικητής του ΚΥΤ Λέσβου