Πριν από το 10ο Φεστιβάλ Αμπελουργίας αισθάνομαι την ανάγκη να μοιραστώ λίγες σκέψεις. Όχι μόνο ως Πρόεδρος του Συλλόγου Αμπελουργών Ανεμώτιας Λέσβου «ο Κάμπος», αλλά κυρίως ως ένας άνθρωπος που γεννήθηκε, μεγάλωσε και συνεχίζει να ονειρεύεται σε αυτόν τον τόπο.

Φέτος συμπληρώνουμε δέκα χρόνια από τότε που μια μικρή ομάδα ανθρώπων πίστεψε ότι η Ανεμώτια άξιζε κάτι περισσότερο από τη σιωπή της εγκατάλειψης. Δεν ξεκινήσαμε με βεβαιότητες, ούτε με εξασφαλισμένους πόρους. Ξεκινήσαμε με μια απλή, αλλά βαθιά πεποίθηση ότι ακόμη και ένα μικρό χωριό μπορεί να γίνει τόπος δημιουργίας, πολιτισμού και συνεργασίας, όταν οι άνθρωποί του αποφασίσουν να ενώσουν τις δυνάμεις τους.

Κοιτάζοντας σήμερα αυτή τη δεκαετή διαδρομή, αντιλαμβανόμαστε πως το Φεστιβάλ Αμπελουργίας δεν είναι πια μόνο μια σειρά εκδηλώσεων.Είναι η αφήγηση μιας συλλογικής προσπάθειας. Είναι η ιστορία ενός τόπου που συνεχίζει να μεταμορφώνεται.

Γι' αυτό και η λέξη «Μεταμόρφωση» δεν επιλέχθηκε τυχαία ως θεματικός άξονας του φετινού Φεστιβάλ. Δεν είναι ένας ευρηματικός τίτλος. Είναι η ίδια η ιστορία της Ανεμώτιας.

Πριν από εκατομμύρια χρόνια, εδώ όπου σήμερα απλώνονται οι αμπελώνες, κυλούσε λάβα. Η φωτιά διαμόρφωσε το ηφαιστειακό τοπίο και δημιούργησε τη γη που σήμερα καλλιεργούμε. Η λάβα έγινε γη. Η γη έγινε αμπέλι. Το αμπέλι έγινε κρασί. Και το κρασί έγινε πολιτισμός.

Αυτή η αλυσίδα μεταμορφώσεων συνεχίζεται μέχρι σήμερα, κάθε φορά που ένας άνθρωπος επιλέγει να δημιουργήσει αντί να εγκαταλείψει, κάθε φορά που ένας νέος επιστρέφει στον τόπο του, κάθε φορά που μια κοινότητα επιλέγει τη συνεργασία αντί της απομόνωσης.

Ίσως αυτό να είναι και το μεγαλύτερο μάθημα που μας διδάσκει το αμπέλι. Ο αμπελουργός γνωρίζει ότι τίποτε σημαντικό δεν γίνεται βιαστικά.Ξέρει να περιμένει, να φροντίζει, να επιμένει και να εμπιστεύεται τον χρόνο. Αυτή η στάση ζωής συνόδευσε και τη δεκαετή πορεία του Φεστιβάλ.

Δεν θελήσαμε ποτέ να οργανώσουμε απλώς μια γιορτή.Θελήσαμε να δημιουργήσουμε έναν ζωντανό τόπο συνάντησης, όπου η παράδοση δεν παρουσιάζεται πίσω από μια προθήκη, αλλά αγγίζεται, βιώνεται και αποκτά νέα μορφή. Γι' αυτό στο Φεστιβάλ Αμπελουργίας συνυπάρχουν η μουσική, το θέατρο, η ποίηση, οι γευσιγνωσίες, οι εκθέσεις, τα βιωματικά εργαστήρια, οι παραδοσιακές τέχνες, η σηροτροφία, η ύφανση, η βιβλιοδεσία, η γαστρονομία κ.α.. Δεν αποτελούν ξεχωριστές εκδηλώσεις. Είναι διαφορετικές όψεις της ίδιας ιστορίας.

Συχνά μιλάμε για την παράδοση σαν να βρίσκεται πίσω μας, όμως πιστεύουμε ότι η παράδοση βρίσκεται μπροστά μας. Κάθε γενιά αποφασίζει αν θα την αφήσει να σβήσει ή αν θα της δώσει νέα μορφή. Η παράδοση δεν διατηρείται επειδή προστατεύεται.

Διατηρείται επειδή μεταμορφώνεται. Το ίδιο συμβαίνει και με τις κοινότητες. Ένας τόπος δεν αναζωογονείται μόνο με έργα και χρηματοδοτήσεις. Αναζωογονείται όταν ξαναχτίζεται η εμπιστοσύνη! Όταν οι άνθρωποι συνεργάζονται, όταν αισθάνονται πως ανήκουν σε κάτι μεγαλύτερο από τον εαυτό τους. 

Σε μια εποχή όπου η εγκατάλειψη της υπαίθρου παρουσιάζεται σχεδόν ως φυσική εξέλιξη, εμείς επιλέγουμε να πιστεύουμε ότι τίποτε δεν είναι προδιαγεγραμμένο.Κάθε τόπος έχει δικαίωμα να δημιουργήσει ξανά προοπτική. Και κάθε άνθρωπος έχει δικαίωμα να μπορεί να ονειρεύεται, να εργάζεται και να παραμένει στον τόπο του με αξιοπρέπεια. Αυτά τα δέκα χρόνια στην Ανεμώτια μέσα από το Φεστιβάλ προσπαθήσαμε να καλλιεργήσουμε μια κουλτούρα συμμετοχής. Μια κοινότητα που να δημιουργεί, να συνεργάζεται και να μοιράζεται.

Η μεγαλύτερη δύναμη αυτού του τόπου είναι οι άνθρωποί του. Οι αμπελουργοί, οι εθελοντές, οι καλλιτέχνες, οι επιστήμονες, οι κάτοικοι και οι επισκέπτες κάθε χρόνο επιστρέφουν εδώ, γιατί η Ανεμώτια έγινε ένας τόπος οικείος. Και αυτή είναι, πιστεύουμε, η σημαντικότερη μεταμόρφωση της τελευταίας δεκαετίας. Δεν μεταμορφώθηκε μόνο η εικόνα του χωριού. Μεταμορφώθηκαν οι σχέσεις μας, η εμπιστοσύνη μας και η πίστη μας ότι ακόμη και μια μικρή κοινότητα μπορεί να εμπνεύσει μικρές και μεγαλύτερες αλλαγές.

Πολλές φορές μας ρωτούν αν κουραστήκαμε. Η αλήθεια είναι πως ναι, κουραστήκαμε πολύ!! Υπήρξαν στιγμές αμφιβολίας, απογοήτευσης και δυσκολιών. Όμως κάθε φορά που βλέπουμε την Ανεμώτια να γεμίζει ξανά με φωνές, μουσικές, χαμόγελα και ανθρώπους που πιστεύουν στον ίδιο σκοπό, ξέρουμε ότι αξίζει να συνεχίσουμε.!!

Το 10ο Φεστιβάλ Αμπελουργίας επιθυμούμε να αποτελέσει για εμάς το ξεκίνημα μιας νέας δεκαετίας, που θέλουμε να μας βρει ακόμη πιο δημιουργικούς, πιο ανοιχτούς, πιο συλλογικούς, με την ίδια βαθιά πεποίθηση ότι η σημαντικότερη επένδυση που μπορεί να κάνει ένας τόπος είναι στους ανθρώπους του.

Τελικά η μεταμορφωτική δύναμη του κρασιού δεν περιορίζεται μόνο στην πρώτη ύλη του, το σταφύλι, αλλά μεταμορφώνει συνάμα τον τρόπο που συναντιόμαστε, που μοιραζόμαστε, που δημιουργούμε.

Μια συνάντηση που γίνεται σχέση. Μια σχέση που γίνεται κοινότητα. Και μια κοινότητα η οποία μπορεί να γίνει δύναμη αλλαγής.

Αυτό το τριήμερο, λοιπόν, δεν σας προσκαλούμε απλώς να παρακολουθήσετε ένα Φεστιβάλ.Σας προσκαλούμε να συναντηθούμε ξανά στην Ανεμώτια. Να γίνουμε μέρος μιας γιορτής που εδώ και δέκα χρόνια προσπαθεί να φέρνει κοντά ανθρώπους, ιδέες, τέχνες, γεύσεις και διαφορετικούς τρόπους να βλέπουμε τον κόσμο.

Αν κάτι μας δίδαξαν αυτά τα δέκα χρόνια, είναι πως κανένας τόπος δεν είναι καταδικασμένος να μικραίνει, όσο υπάρχουν άνθρωποι που επιμένουν να τον ονειρεύονται.Η μεταμόρφωση είναι μια διαρκής επιλογή. Και εμείς επιλέγουμε να συνεχίσουμε να δημιουργούμε μαζί.

Σας περιμένουμε στην Ανεμώτια…16, 17 & 18 Αυγούστου 2026.

Μιχάλης Μαρμάρου
Πρόεδρος Συλλόγου Αμπελουργών Ανεμώτιας Λέσβου «ο Κάμπος»